Summary aardrijkskunde H4
4.1 Wereldsteden als machtige knooppunten
Wereldsteden
Een aantal steden uitgegroeid tot wereldstad of metropool → global city: Stad die
binnen het eigen land en het wereldsysteem op economisch, cultureel en/of politiek
gebied een toonaangevende leidende rol heeft → mondiale knooppunten.
→ Drie Amerikaanse wereldsteden: New York, Washington en Los Angeles:
- Hebben belangrijke rol in het mondiale netwerk van steden
- Behouden ondanks de global shift richting het Oosten hun hoge notering op
de global power city index.
- Een wereldstad hoeft niet per se een grote bevolking te hebben. (Los Angeles
met agglomeratie de grootste: eraan vastgegroeide stedelijke gemeenten).
Megapolis
Megalopolis: Aaneengegroeid, stedelijk gebied met een groot aantal sterk met
elkaar verbonden agglomeraties en metropolen.
Deze steden vormen een aaneengegroeid stedelijk netwerk: Groep steden die
onderling sterk verbonden zijn door contacten tussen bedrijven, overheden en
instellingen. ( Ze behouden wel hun eigen specialiteiten).
New York
De geografische ligging speelt een grote rol in de ontwikkeling tot wereldstad.
- Door de ligging aan de rivier Hudson → uitgroeien tot internationaal
knooppunt (schepen kunnen ver landinwaarts komen → toegang tot het
achterland → ontwikkeling van sterk op industrie gericht gebied).
Achterland: Gebied dat een belangrijke functie heeft voor een knooppunt of
mainport als het gaat om de aan- en uitvoer van goederen.
● → Tegenwoordig vormt het achterland en het knooppunt New York nog
steeds een mainportregio: de functionele regio waarvoor de mainport de
belangrijkste hub vormt. → mondiale goederenstroom van New York naar het
achterland en goederen van het achterland verzamelen in New York en gaan
door naar andere mainports. (de hub staat voor de belangrijkste centrale punt
in een Hubs and spokes netwerk)
, Het hub en spokenetwerk: Samenhangend geheel van transport- en communicatie
knooppunten (hubs) en de onderlinge verbindingen als spoorlijnen,wegen en
pijpleidingen (spokes). → speelt een cruciale rol bij de verzameling en distributie van
goederen over de wereld.
● In New York werkt bijna 80% in de dienstensector (tertiaire sector)→
aanwezigheid van veel hoofdkantoren van bedrijven in:
- de internationale dienstverlening: De diensten tussen landen onderling.
- → mondiale financiële markten: Financiële markt die van groot belang is in
de wereldeconomie. (het World Trade Center en de beurs van Wall Street).
● In New York ook de culturele mogelijkheden van de wereldstad: veel musea
en theaters.
● Op politiek niveau is de stad ook van groot belang: vestigingsplaats van veel
politieke internationale instituten (hoofdvestiging VN).
Los Angeles
Een belangrijke economische cluster: Een groep bedrijven en instellingen die nauw
aan elkaar gerelateerd zijn en in de nabijheid van elkaar voorkomen:
- filmindustrie, lichttechnici, producers, catering
- game industrie
- wapenindustrie
- de ruimtevaartindustrie
→ In al deze sectoren speelt innovatie een belangrijke rol: met veel kapitaal en
specialistische kennis worden producten en diensten ontwikkeld en op de markt
gezet.
● Deze innovatieve sectoren trekken hoogopgeleide mensen aan van
wereldwijd → wijken af van andere Amerikaanse staten op het gebied van:
- duurzaamheid
- culturele normen en waarden.
→ Het leidt tot kosmopolitisme: Het gevoel van mensen die zich meer verbonden
voelen met de mensheid in het algemeen, dat sterker is dan enig gevoel van
nationale of regionale identiteit.
- Ze voelen zich meer wereldburger → minder verbonden met de
conservatieve, minder tolerante Amerikaan.
*Los Angeles heeft dit net als New York.
● Los Angeles heeft steeds betere relatieve ligging: de ligging aan de westkust
van de VS is makkelijker bereikbaar voor goederenstromen vanuit Oost-Azië.
4.1 Wereldsteden als machtige knooppunten
Wereldsteden
Een aantal steden uitgegroeid tot wereldstad of metropool → global city: Stad die
binnen het eigen land en het wereldsysteem op economisch, cultureel en/of politiek
gebied een toonaangevende leidende rol heeft → mondiale knooppunten.
→ Drie Amerikaanse wereldsteden: New York, Washington en Los Angeles:
- Hebben belangrijke rol in het mondiale netwerk van steden
- Behouden ondanks de global shift richting het Oosten hun hoge notering op
de global power city index.
- Een wereldstad hoeft niet per se een grote bevolking te hebben. (Los Angeles
met agglomeratie de grootste: eraan vastgegroeide stedelijke gemeenten).
Megapolis
Megalopolis: Aaneengegroeid, stedelijk gebied met een groot aantal sterk met
elkaar verbonden agglomeraties en metropolen.
Deze steden vormen een aaneengegroeid stedelijk netwerk: Groep steden die
onderling sterk verbonden zijn door contacten tussen bedrijven, overheden en
instellingen. ( Ze behouden wel hun eigen specialiteiten).
New York
De geografische ligging speelt een grote rol in de ontwikkeling tot wereldstad.
- Door de ligging aan de rivier Hudson → uitgroeien tot internationaal
knooppunt (schepen kunnen ver landinwaarts komen → toegang tot het
achterland → ontwikkeling van sterk op industrie gericht gebied).
Achterland: Gebied dat een belangrijke functie heeft voor een knooppunt of
mainport als het gaat om de aan- en uitvoer van goederen.
● → Tegenwoordig vormt het achterland en het knooppunt New York nog
steeds een mainportregio: de functionele regio waarvoor de mainport de
belangrijkste hub vormt. → mondiale goederenstroom van New York naar het
achterland en goederen van het achterland verzamelen in New York en gaan
door naar andere mainports. (de hub staat voor de belangrijkste centrale punt
in een Hubs and spokes netwerk)
, Het hub en spokenetwerk: Samenhangend geheel van transport- en communicatie
knooppunten (hubs) en de onderlinge verbindingen als spoorlijnen,wegen en
pijpleidingen (spokes). → speelt een cruciale rol bij de verzameling en distributie van
goederen over de wereld.
● In New York werkt bijna 80% in de dienstensector (tertiaire sector)→
aanwezigheid van veel hoofdkantoren van bedrijven in:
- de internationale dienstverlening: De diensten tussen landen onderling.
- → mondiale financiële markten: Financiële markt die van groot belang is in
de wereldeconomie. (het World Trade Center en de beurs van Wall Street).
● In New York ook de culturele mogelijkheden van de wereldstad: veel musea
en theaters.
● Op politiek niveau is de stad ook van groot belang: vestigingsplaats van veel
politieke internationale instituten (hoofdvestiging VN).
Los Angeles
Een belangrijke economische cluster: Een groep bedrijven en instellingen die nauw
aan elkaar gerelateerd zijn en in de nabijheid van elkaar voorkomen:
- filmindustrie, lichttechnici, producers, catering
- game industrie
- wapenindustrie
- de ruimtevaartindustrie
→ In al deze sectoren speelt innovatie een belangrijke rol: met veel kapitaal en
specialistische kennis worden producten en diensten ontwikkeld en op de markt
gezet.
● Deze innovatieve sectoren trekken hoogopgeleide mensen aan van
wereldwijd → wijken af van andere Amerikaanse staten op het gebied van:
- duurzaamheid
- culturele normen en waarden.
→ Het leidt tot kosmopolitisme: Het gevoel van mensen die zich meer verbonden
voelen met de mensheid in het algemeen, dat sterker is dan enig gevoel van
nationale of regionale identiteit.
- Ze voelen zich meer wereldburger → minder verbonden met de
conservatieve, minder tolerante Amerikaan.
*Los Angeles heeft dit net als New York.
● Los Angeles heeft steeds betere relatieve ligging: de ligging aan de westkust
van de VS is makkelijker bereikbaar voor goederenstromen vanuit Oost-Azië.
