DEEL II: MATERIEEL RECHT
HOOFDSTUK 1: DE INTERNE MARKT
INLEIDING
Definitie interne markt: ART 26 VWEU
“De interne markt omvat een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije
verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd volgens de
bepalingen van de Verdragen”.
è LID 2
Belangrijk: we krijgen een definitie, dit is zeer bijzonder want de verdragen zijn
kaderverdragen en normaal worden zaken niet gedefinieerd, meestal moeten
zaken door het HvJ worden geïnterpreteerd
de definitie heeft 3 elementen:
1. 4 vrijheden
2. Zonder binnengrenzen
3. Gewaarborgd “volgens de bepalingen van de verdragen”
a. Het is dus niet absoluut = We hebben de 4 vrijheden niet full stop,
we hebben ze in zoverre de verdragen dit verder bepalen
LID 1: in dit artikel worden er maatregelen vastgelegd, hoe de interne markt bereikt
kan worden
è interne markt is een proces, je moet ernaar toe werken. Je gaat het niet uit je
luie zetel bereiken ,daarom worden er maatregelen geregeld door de Unie
LID 3: “Op voorstel van de Commissie stelt de Raad de noodzakelijke beleidslijnen en
voorwaarden vast om een evenwichtige vooruitgang in het geheel der betrokken
sectoren te garanderen.”
ècommissie verdedigt EU-belang
è raad is de vertegenwoordiging van de lidstaten ( de ministers)
DUS: Het is de raad die dus beslist om de voorstellen van de commissie aan te
nemen maw het zijn de lidstaten die steeds beslissen!!!1
EVOLUTIE: RECHT IS DYNAMISCH
1
Wanneer men zegt “brussel beslist” betekent dit dat de lidstaten beslissen IN brussel
1
,Moet er gesproken worden over een 5de vrijheid? “EU-burgerschap” (ingevoerd door
verdrag van Maastricht)
Of 6de vrijheid? Digital Single Market
Is dit volledig nieuw of valt het onder vrij verkeer van diensten (dus nieuwe
evolutie waarbij je oude regels kunt gebruiken)
HISTORIEK: BEGIN
Hoe is het begonnen?
Het verdrag van Rome(1957) introduceerde oorspronkelijk het begrip
gemeenschappelijke markt (= versmelting van de nationale markten dmv de 4
vrijheden, maar wel nog met binnengrenzen!)
o Doel: vrede en stabiliteit garanderen na de wereldoorlogen. De 6 landen2 rond de
tafel waren namelijk geen “vrienden”, er was geen vertrouwen, maar ze wouden
toch dat er in de toekomst geen oorlog meer zou zijn/kunnen zijn
DUS: De gemeenschappelijke markt was geen doel op zich, maar een
middel om dat doel van vrede te behouden
o Hoe zijn ze hierop gekomen?
1. eerste idee: een groot politiek project, maar er is geen wederzijds
vertrouwen tussen landen (vooral Fr & D) => vertrouwen moet worden
opgebouwd
2
BENELUX, ITALIE, FRANKRIJK, DUITSLAND
2
,ACTUA: Zelfs vandaag de dag is er geen groot procatief gemeenschappelijk politiek
project waar alle lidstaten achter staan!!!
2. pragmatisch/instrumenteel te werk gaan en dus een instrument opzetten
waardoor het praktisch onmogelijk wordt om oorlog te voeren =>
economieën zodanig verstrengelen met elkaar zodat geen enkel land het
zich kan permitteren om oorlog te voeren = versmelten van de markten =
de gemeenschappelijke markt
è BASISIDEE EUROPA
o BELANGRIJKE OPMERKING:
Op dat moment was het dus geen proactief proces (geen politiek project),
maar een REACTIEF proces nl. reageren op contextuele wijzigingen, nl. 2
wereldoorlogen
o welke markten moeten versmelten met elkaar?
Men moest dus economisch afhankelijk worden van elkaar. De belangrijkste
markt was toen de energiemarkt (zonder energiebronnen geen oorlog mogelijk)
DUS kolen & staal markt versmelt = EGKS
+ zeer snel EURATOM (nucleaire energie die opkomende energiebron was
in de jaren 60)
è EEG volgde hier zeer snel op
o wie moet deze versmelting controleren?
geen enkele lidstaat kan dat doen want het moet een onafhankelijk orgaan zijn
dat in het algemeen belang handelt
DUS oprichting nieuw orgaan, vandaag gekend als Europese Commissie, zij
worden op hun beurt gecontroleerd door HvJEU3
o was er sprake van een blanco blad?
Het antwoord is hier 2 keer NEEN:
1. je moet kijken naar wat de lidstaten bereid zijn te doen = er moet politieke
wil zijn
2. er waren reeds verplichtingen die de lidstaten moesten naleven => alle
lidstaten hadden al een internationaal akkoord ivm internationale handel
ondertekend: GATT (1947)4 (General Agreement on Tariffs and Trade)
3
dat moet controleren of de EC haar bevoegdheden niet miskent
4
Vandaag de dag vervangen door WTO
3
, uitleg over GATT
dit internationale akkoord voorzag in 2 belangrijke handelsprincipes:
1. Meest Begunstigde Natie aka MFN : Als een land een handelsprivilege toekent
aan 1 staat, moet hetzelfde privilege automatisch en onmiddellijk worden
toegekend aan alle andere handelspartners.
2. Nationale behandeling: Ingevoerde goederen5 mag je niet minder gunstig
behandelen als je eigen goederen
Opmerking: dit zegt NIET dat je ze op dezelfde manier moet behandelen!
DUS: het gaat hier in beide gevallen over het algemene principe van niet-
discriminatie.
Let op: reverse discrimination (omgekeerde discriminatie) is in principe wel
toegelaten Bv. je eigen goederen minder gunstig behandelen dan andere goederen
waarom? Het wordt niet gevat door GATT & ook niet door Europees recht
(gezien als puur nationale situatie)
Het GATT kan dus voor problemen zorgen indien we een versmelting van de markt
willen binnen Europa. Wat doen we?
Het principe van nationale behandeling is een zeer prominent beginsel, waarvan je niet
kan afwijken MAAR er is wel een mogelijkheid om af te wijken van het MFN-
beginsel
GATT staat toe:
1. Vrijhandelszone oprichten (vb EVA + EER6)
2. Douane-unie oprichten => deze optie gekozen door EU
Probleem: laten we enkel Europese landen toe?
Turkije sinds 1959 ook in! => turkije is onze oudste kandidaat-lidstaat
daarom douane-unie toetreding tegenoffer (Turkije voelde zich
namelijk gepasseerd)
ACTUELE VRAAG: wil VK lid blijven van douane-unie of gaat ze opteren voor
vrijhandelszone? Momenteel gaan we eerder richting op van vrijhandelszone of
erger…
Waarom willen we afwijken van MFN?
we willen onze lidstaten een voorkeursbehandeling geven tov China, VS…
5
GATT had enkel betrekking op GOEDEREN.
6
noorwegen, liechtenstein & ijsland doen ook met onze interne markt, hoewel geen lid van EU
4
HOOFDSTUK 1: DE INTERNE MARKT
INLEIDING
Definitie interne markt: ART 26 VWEU
“De interne markt omvat een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije
verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd volgens de
bepalingen van de Verdragen”.
è LID 2
Belangrijk: we krijgen een definitie, dit is zeer bijzonder want de verdragen zijn
kaderverdragen en normaal worden zaken niet gedefinieerd, meestal moeten
zaken door het HvJ worden geïnterpreteerd
de definitie heeft 3 elementen:
1. 4 vrijheden
2. Zonder binnengrenzen
3. Gewaarborgd “volgens de bepalingen van de verdragen”
a. Het is dus niet absoluut = We hebben de 4 vrijheden niet full stop,
we hebben ze in zoverre de verdragen dit verder bepalen
LID 1: in dit artikel worden er maatregelen vastgelegd, hoe de interne markt bereikt
kan worden
è interne markt is een proces, je moet ernaar toe werken. Je gaat het niet uit je
luie zetel bereiken ,daarom worden er maatregelen geregeld door de Unie
LID 3: “Op voorstel van de Commissie stelt de Raad de noodzakelijke beleidslijnen en
voorwaarden vast om een evenwichtige vooruitgang in het geheel der betrokken
sectoren te garanderen.”
ècommissie verdedigt EU-belang
è raad is de vertegenwoordiging van de lidstaten ( de ministers)
DUS: Het is de raad die dus beslist om de voorstellen van de commissie aan te
nemen maw het zijn de lidstaten die steeds beslissen!!!1
EVOLUTIE: RECHT IS DYNAMISCH
1
Wanneer men zegt “brussel beslist” betekent dit dat de lidstaten beslissen IN brussel
1
,Moet er gesproken worden over een 5de vrijheid? “EU-burgerschap” (ingevoerd door
verdrag van Maastricht)
Of 6de vrijheid? Digital Single Market
Is dit volledig nieuw of valt het onder vrij verkeer van diensten (dus nieuwe
evolutie waarbij je oude regels kunt gebruiken)
HISTORIEK: BEGIN
Hoe is het begonnen?
Het verdrag van Rome(1957) introduceerde oorspronkelijk het begrip
gemeenschappelijke markt (= versmelting van de nationale markten dmv de 4
vrijheden, maar wel nog met binnengrenzen!)
o Doel: vrede en stabiliteit garanderen na de wereldoorlogen. De 6 landen2 rond de
tafel waren namelijk geen “vrienden”, er was geen vertrouwen, maar ze wouden
toch dat er in de toekomst geen oorlog meer zou zijn/kunnen zijn
DUS: De gemeenschappelijke markt was geen doel op zich, maar een
middel om dat doel van vrede te behouden
o Hoe zijn ze hierop gekomen?
1. eerste idee: een groot politiek project, maar er is geen wederzijds
vertrouwen tussen landen (vooral Fr & D) => vertrouwen moet worden
opgebouwd
2
BENELUX, ITALIE, FRANKRIJK, DUITSLAND
2
,ACTUA: Zelfs vandaag de dag is er geen groot procatief gemeenschappelijk politiek
project waar alle lidstaten achter staan!!!
2. pragmatisch/instrumenteel te werk gaan en dus een instrument opzetten
waardoor het praktisch onmogelijk wordt om oorlog te voeren =>
economieën zodanig verstrengelen met elkaar zodat geen enkel land het
zich kan permitteren om oorlog te voeren = versmelten van de markten =
de gemeenschappelijke markt
è BASISIDEE EUROPA
o BELANGRIJKE OPMERKING:
Op dat moment was het dus geen proactief proces (geen politiek project),
maar een REACTIEF proces nl. reageren op contextuele wijzigingen, nl. 2
wereldoorlogen
o welke markten moeten versmelten met elkaar?
Men moest dus economisch afhankelijk worden van elkaar. De belangrijkste
markt was toen de energiemarkt (zonder energiebronnen geen oorlog mogelijk)
DUS kolen & staal markt versmelt = EGKS
+ zeer snel EURATOM (nucleaire energie die opkomende energiebron was
in de jaren 60)
è EEG volgde hier zeer snel op
o wie moet deze versmelting controleren?
geen enkele lidstaat kan dat doen want het moet een onafhankelijk orgaan zijn
dat in het algemeen belang handelt
DUS oprichting nieuw orgaan, vandaag gekend als Europese Commissie, zij
worden op hun beurt gecontroleerd door HvJEU3
o was er sprake van een blanco blad?
Het antwoord is hier 2 keer NEEN:
1. je moet kijken naar wat de lidstaten bereid zijn te doen = er moet politieke
wil zijn
2. er waren reeds verplichtingen die de lidstaten moesten naleven => alle
lidstaten hadden al een internationaal akkoord ivm internationale handel
ondertekend: GATT (1947)4 (General Agreement on Tariffs and Trade)
3
dat moet controleren of de EC haar bevoegdheden niet miskent
4
Vandaag de dag vervangen door WTO
3
, uitleg over GATT
dit internationale akkoord voorzag in 2 belangrijke handelsprincipes:
1. Meest Begunstigde Natie aka MFN : Als een land een handelsprivilege toekent
aan 1 staat, moet hetzelfde privilege automatisch en onmiddellijk worden
toegekend aan alle andere handelspartners.
2. Nationale behandeling: Ingevoerde goederen5 mag je niet minder gunstig
behandelen als je eigen goederen
Opmerking: dit zegt NIET dat je ze op dezelfde manier moet behandelen!
DUS: het gaat hier in beide gevallen over het algemene principe van niet-
discriminatie.
Let op: reverse discrimination (omgekeerde discriminatie) is in principe wel
toegelaten Bv. je eigen goederen minder gunstig behandelen dan andere goederen
waarom? Het wordt niet gevat door GATT & ook niet door Europees recht
(gezien als puur nationale situatie)
Het GATT kan dus voor problemen zorgen indien we een versmelting van de markt
willen binnen Europa. Wat doen we?
Het principe van nationale behandeling is een zeer prominent beginsel, waarvan je niet
kan afwijken MAAR er is wel een mogelijkheid om af te wijken van het MFN-
beginsel
GATT staat toe:
1. Vrijhandelszone oprichten (vb EVA + EER6)
2. Douane-unie oprichten => deze optie gekozen door EU
Probleem: laten we enkel Europese landen toe?
Turkije sinds 1959 ook in! => turkije is onze oudste kandidaat-lidstaat
daarom douane-unie toetreding tegenoffer (Turkije voelde zich
namelijk gepasseerd)
ACTUELE VRAAG: wil VK lid blijven van douane-unie of gaat ze opteren voor
vrijhandelszone? Momenteel gaan we eerder richting op van vrijhandelszone of
erger…
Waarom willen we afwijken van MFN?
we willen onze lidstaten een voorkeursbehandeling geven tov China, VS…
5
GATT had enkel betrekking op GOEDEREN.
6
noorwegen, liechtenstein & ijsland doen ook met onze interne markt, hoewel geen lid van EU
4
