Jeugdrecht
2 grotere rechtsgebieden :
- strafrecht
- personen en familierecht
Hoofdstuk 1 : Het Internationaal Verdrag van de
Rechten van het Kind
kinderrechtenreflex =
drijfveer om in ons denken & handelen rekening te houden met rechten van kinderen & jongeren
IVRK =
internationale overeenkomst die specifieke rechten voor kinderen erkent
het verdrag erkent burgerlijke, politieke, sociale en culturele rechten (juridisch bindend)
(Belgische staat ratificeert deze, vult deze op zijn manier in)
ontstaansgeschiedenis :
-196 landen hebben verdrag geratificeerd
-in België in 1992 van wet
-niet alle landen vullen het op dezelfde manier in
de inhoud van het verdrag :
alle rechten zijn verbonden met elkaar, ze vormen een ondeelbaar geheel
4 basisprincipes :
- non – discriminatie (alle kinderen hebben dezelfde rechten, geen uitzonderingen)
- belang van het kind (belang van het kind moet voorop staan)
- leven & ontwikkeling (bijpassende hulp door staat)
- stem van het kind (het recht van het kind om zijn mening te geven)
belang van het kind
moet in samenhang gezien worden met alle andere
(belangrijk ook om het kind te betrekken)
(staat soms boven de stem van het kind)
leven & ontwikkeling
eerste levensjaren = de basis voor fysieke/ mentale gezondheid
(ouders hebben 1ste verantwoordelijkheid) staat is verplicht om er tussen te komen
vb. kind & gezin, groeipakket,…
link met casus Pommelien
- artikel 24 : recht op best mogelijke gezondheidszorg, water, maaltijden
- artikel 3 : volwassenen moeten te allen tijde doen wat het beste is voor het kind
1
, - artikel 12 : kinderen hebben het recht om hun mening te geven
de 3 P’s (inhoudelijke groepering rechten) :
o protection (bescherming)
o provisison (voorziening)
o participation (participatie)
evenwaardig & even belangrijk
protectierechten (bescherm – mij – recht) =
kinderen & jongeren zijn kwetsbaar & hebben bescherming nodig
provisierechten (geef mij toegang rechten) =
er moeten specifieke instellingen/ diensten aanwezig zijn om kwaliteit van leven te garanderen
participatierechten (laat mij meedoen rechten) =
recht om eigen mening & eigen stem te hebben (artikel 12 hoeksteen)
laat jongeren mee particeperen, ook voor bevordering van de relatie
draagwijdte IVRK
na ratificatie staten zijn juridisch verplicht om alle artikelen na te leven & uit te dragen
(rechtstreeks toepasslijk voor alle bestuursniveaus)
rechtstreekse toepassing :
je kan niet zomaar elk recht inroepen voor Belgische rechtbank
(er zitten nog verschillende factoren tussenin)
directe werking
vereist duidelijke & ondubbelzinnige betekenis van de verdragsbepaling
de 54 artikelen van het IVRK :
-deel 1( artikel 1 -41) : eigenlijke rechten van de kinderen
-deel 2 (artikel 42-45) : toezicht & rapportage
-deel 3 (artikel 46-54) : voornamelijk over procedures
2
,de toepassing van het verdrag controleren
door ratificatie beloven landen dat ze kinderrechten toepassen
(ieder land beslist zelf hoe ze dit effectief toepassen)
actoren die toezien op de toepassing :
- internationaal comité voor de rechten van het kind (VN)
- nationale commissie voor de rechten van het kind
- kinderrechtencommissiriaat
- kinderrechtencoalitie
- joKer
- ‘tzitemzo
- Keki
internationaal comité voor de rechten van het kind
o ziet toe op de naleving van het verdrag (artikel 43)
o bestaat uit 18 internationale deskundigen
de werking
-a.h.v. rapporten volgen ze de kinderrechten op & formuleren aanbevelingen
-3de facultatief protocol geeft mogelijk om zelf klacht neer te leggen
schendingen aanklagen bij comité
gaat door 3de facultatief protocol
minderjarigen & verantwoordelijke kunnen klacht indienen
(klachten indienen gaat niet tegen degene die niet meedoen)
opvolgen rapportageplicht
plenaire sessie in Genéve kinderdeskundigen formuleren slotbeschouwingen
de overheid moet hier komende 5 jaar mee aan de slag
werkpunten België
-opsluiting migrantenkinderen
-inclusie van kinderen met handicap in regulier onderwijs
-effectief kosteloos onderwijs (geld op andere manieren i.p.v. gebruikers)
-hoog niveau van kinderarmoede
aanbevelingen
-afschaffen van mogelijk om minderjarige als volwassene te bestraffen
-altijd rekening houden met hoger belang van het kind
-repatriëring IS kinderen
-klimaat & luchtvervuiling
-lijfstraffen strafbaar maken
general comments =
gedetailleerde interpretaties van verschillende artikels
(richtlijnen voor regeringen, rechters, ngo’s)
3
, Het kinderrechtencommissariaat
ook andere organisaties dan de overheid kunnen rapporteren aan het comité artikel 45
= alles staat in teken van goede naleving van de kinderrechten in Vlaanderen
(stem van het kind staat erg centraal
kinderrechtencommissaris
o Caroline Vrijens
o 1 augustus 2019 – 2025
o benoemd door Vlaams parlement
basisprincipes v/d werking
-klachtenlijn
-advieswerk
-commissie van toezicht van gesloten voorzieningen
klachten behandelen
rechten geschonden onafhankelijk onderzoek bemiddeling & advies
(afgetoetst tegen kinderrechtenkader)
beleid adviseren
o botst het op onduidelijke/ ontbrekende regelgeving
o ontdekken van structurele problemen
o worden gesignaleerd aan de bevoegde overheid
o onderzoekt diepgaan aantal thema’s om Vlaams parlement te informeren/ adviseren
toezicht in gesloten instellingen
sinds 2017 : commissie van toezicht
= toezichtsorgaan op alle Vlaamse instellingen waarbij jongeren hun vrijheid ontnomen zijn
(maandelijks bezoek door maandcommissarisen)
Kinderrechtencoalitie
1 netwerk in Vlaanderen & 1 in Wallonië
- opgericht in 1996
- toezicht, toepassing en naleving IVRK
zien toe op de naleving door :
o informatie & expertise rond kinderrechten te brengen/ verspreiden
o kinderrechten actief te promoten/ bekend te maken
o rapporteren aan kinderrechtencomité in Genève
thema vorig jaar : onzichtbare kinderen (dakloosheid)
4
2 grotere rechtsgebieden :
- strafrecht
- personen en familierecht
Hoofdstuk 1 : Het Internationaal Verdrag van de
Rechten van het Kind
kinderrechtenreflex =
drijfveer om in ons denken & handelen rekening te houden met rechten van kinderen & jongeren
IVRK =
internationale overeenkomst die specifieke rechten voor kinderen erkent
het verdrag erkent burgerlijke, politieke, sociale en culturele rechten (juridisch bindend)
(Belgische staat ratificeert deze, vult deze op zijn manier in)
ontstaansgeschiedenis :
-196 landen hebben verdrag geratificeerd
-in België in 1992 van wet
-niet alle landen vullen het op dezelfde manier in
de inhoud van het verdrag :
alle rechten zijn verbonden met elkaar, ze vormen een ondeelbaar geheel
4 basisprincipes :
- non – discriminatie (alle kinderen hebben dezelfde rechten, geen uitzonderingen)
- belang van het kind (belang van het kind moet voorop staan)
- leven & ontwikkeling (bijpassende hulp door staat)
- stem van het kind (het recht van het kind om zijn mening te geven)
belang van het kind
moet in samenhang gezien worden met alle andere
(belangrijk ook om het kind te betrekken)
(staat soms boven de stem van het kind)
leven & ontwikkeling
eerste levensjaren = de basis voor fysieke/ mentale gezondheid
(ouders hebben 1ste verantwoordelijkheid) staat is verplicht om er tussen te komen
vb. kind & gezin, groeipakket,…
link met casus Pommelien
- artikel 24 : recht op best mogelijke gezondheidszorg, water, maaltijden
- artikel 3 : volwassenen moeten te allen tijde doen wat het beste is voor het kind
1
, - artikel 12 : kinderen hebben het recht om hun mening te geven
de 3 P’s (inhoudelijke groepering rechten) :
o protection (bescherming)
o provisison (voorziening)
o participation (participatie)
evenwaardig & even belangrijk
protectierechten (bescherm – mij – recht) =
kinderen & jongeren zijn kwetsbaar & hebben bescherming nodig
provisierechten (geef mij toegang rechten) =
er moeten specifieke instellingen/ diensten aanwezig zijn om kwaliteit van leven te garanderen
participatierechten (laat mij meedoen rechten) =
recht om eigen mening & eigen stem te hebben (artikel 12 hoeksteen)
laat jongeren mee particeperen, ook voor bevordering van de relatie
draagwijdte IVRK
na ratificatie staten zijn juridisch verplicht om alle artikelen na te leven & uit te dragen
(rechtstreeks toepasslijk voor alle bestuursniveaus)
rechtstreekse toepassing :
je kan niet zomaar elk recht inroepen voor Belgische rechtbank
(er zitten nog verschillende factoren tussenin)
directe werking
vereist duidelijke & ondubbelzinnige betekenis van de verdragsbepaling
de 54 artikelen van het IVRK :
-deel 1( artikel 1 -41) : eigenlijke rechten van de kinderen
-deel 2 (artikel 42-45) : toezicht & rapportage
-deel 3 (artikel 46-54) : voornamelijk over procedures
2
,de toepassing van het verdrag controleren
door ratificatie beloven landen dat ze kinderrechten toepassen
(ieder land beslist zelf hoe ze dit effectief toepassen)
actoren die toezien op de toepassing :
- internationaal comité voor de rechten van het kind (VN)
- nationale commissie voor de rechten van het kind
- kinderrechtencommissiriaat
- kinderrechtencoalitie
- joKer
- ‘tzitemzo
- Keki
internationaal comité voor de rechten van het kind
o ziet toe op de naleving van het verdrag (artikel 43)
o bestaat uit 18 internationale deskundigen
de werking
-a.h.v. rapporten volgen ze de kinderrechten op & formuleren aanbevelingen
-3de facultatief protocol geeft mogelijk om zelf klacht neer te leggen
schendingen aanklagen bij comité
gaat door 3de facultatief protocol
minderjarigen & verantwoordelijke kunnen klacht indienen
(klachten indienen gaat niet tegen degene die niet meedoen)
opvolgen rapportageplicht
plenaire sessie in Genéve kinderdeskundigen formuleren slotbeschouwingen
de overheid moet hier komende 5 jaar mee aan de slag
werkpunten België
-opsluiting migrantenkinderen
-inclusie van kinderen met handicap in regulier onderwijs
-effectief kosteloos onderwijs (geld op andere manieren i.p.v. gebruikers)
-hoog niveau van kinderarmoede
aanbevelingen
-afschaffen van mogelijk om minderjarige als volwassene te bestraffen
-altijd rekening houden met hoger belang van het kind
-repatriëring IS kinderen
-klimaat & luchtvervuiling
-lijfstraffen strafbaar maken
general comments =
gedetailleerde interpretaties van verschillende artikels
(richtlijnen voor regeringen, rechters, ngo’s)
3
, Het kinderrechtencommissariaat
ook andere organisaties dan de overheid kunnen rapporteren aan het comité artikel 45
= alles staat in teken van goede naleving van de kinderrechten in Vlaanderen
(stem van het kind staat erg centraal
kinderrechtencommissaris
o Caroline Vrijens
o 1 augustus 2019 – 2025
o benoemd door Vlaams parlement
basisprincipes v/d werking
-klachtenlijn
-advieswerk
-commissie van toezicht van gesloten voorzieningen
klachten behandelen
rechten geschonden onafhankelijk onderzoek bemiddeling & advies
(afgetoetst tegen kinderrechtenkader)
beleid adviseren
o botst het op onduidelijke/ ontbrekende regelgeving
o ontdekken van structurele problemen
o worden gesignaleerd aan de bevoegde overheid
o onderzoekt diepgaan aantal thema’s om Vlaams parlement te informeren/ adviseren
toezicht in gesloten instellingen
sinds 2017 : commissie van toezicht
= toezichtsorgaan op alle Vlaamse instellingen waarbij jongeren hun vrijheid ontnomen zijn
(maandelijks bezoek door maandcommissarisen)
Kinderrechtencoalitie
1 netwerk in Vlaanderen & 1 in Wallonië
- opgericht in 1996
- toezicht, toepassing en naleving IVRK
zien toe op de naleving door :
o informatie & expertise rond kinderrechten te brengen/ verspreiden
o kinderrechten actief te promoten/ bekend te maken
o rapporteren aan kinderrechtencomité in Genève
thema vorig jaar : onzichtbare kinderen (dakloosheid)
4
