Hoofdstuk 1
1.1
Wereldwijde trends die in de komende decennia een grote impact zullen hebben op de logistiek van
bedrijven:
• Verstedelijking: heeft impact op de fijnmazige, JIT en veilige bevoorrading van steeds kleinere
eenheden in steden, maar hebben een negatief effect op de leefbaarheid.
• Vergrijzing: heeft impact op de vraag naar goederen, maar ook op de arbeidsmarkt. Vergrijzing leidt
tot consequenties voor beschikbaarheid van logistieke medewerkers.
• Producten worden diensten: grens tussen een hard product en de zachte service vervaagt. Bijv. bij
telecomdiensten.
• Consument en technologie: consumenten adopteren nieuwe technologieën in rap tempo. Dit
beïnvloedt koopgedrag. Consumenten willen 24/7 mobiel kunnen kopen.
• Globalisering: logistieke netwerken moeten op de juiste schaal en op de juiste locatie in de wereld
worden uitgebouwd en niet-kernactiviteiten worden uitbesteed.
• Verschuiving economische macht: wereldwijde concurrentie tussen regio’s leidde tot verschuiving in
economische macht en uiteindelijk in de goederenstromen.
• Aandacht voor duurzaamheid en gezondheid: consumenten kiezen leveranciers op basis van o.a. hun
bijdrage aan omgevingskwaliteit. Houdt ook duurzame logistiek in → meer logistieke efficiëntie.
• Groei van het goederenvervoer: door economische groei neemt het (internationale) goederenvervoer
toe.
• Kwetsbaarheid informatieketens: steeds meer data over wereldhandel zitten in community-
systemen. Bijv. informatie via de cloud, bancaire systemen, e-mails etc.
Bedrijfsstrategie
Op basis van de beschreven trends wordt de door bedrijven te volgen strategie opgehangen aan vier
doelstellingen in het rapport Future Value Chain 2020:
1. Make your business more sustainable
In alle publicaties heeft de zorg over de ‘natural resources’ de overhand. Bedrijven zullen m.b.t. deze
hun verantwoordelijkheden moeten nemen, zo niet, worden ze daartoe wel gedwongen door klanten
en/of overheden.
2. Optimize a shared supply chain
‘Collaborating to compete’. Merkonafhankeijke supply chains maken gebruik van breed inzetbare
ICT-technieken en logistieke ‘shared resources’, zoals gemeenschappelijke DC’s of transportmiddelen.
3. Engage with technology-enabled consumers
Consumenten integreren nieuwe communicatiemiddelen geruisloos in hun levensstijl en dus in hun
koopgedrag. Consument zit in de driver’s seat, dus succesvolle ondernemingen snappen dat
communicatie in twee richtingen het uitgangspunt moet zijn.
4. Serve the health and wellbeing of consumers
Voedselveiligheid en aanbieden gezonde producten is erg belangrijk. Niet aarzelen om product
recalls te doen. Retourlogistiek moet echter efficiënt zijn.
1.2
Fysieke-distributiemanagement: de effectieve en efficiënte voortstuwing van goederenstromen
tussen producent en afnemers, zodanig dat de goederen op de juiste plaats en op het juiste tijdstip
bij de afnemers aanwezig zijn.
Bij JIT-leveringen kan fysieke distributie waarde toevoegen aan een product/dienst.
In het waardeketen-concept, of Value Added Chain van Porter, worden technische en economische
activiteiten in een onderneming opgesplitst. De waardeactiviteiten. Als een onderneming haar
concurrentiepositie wil verbeteren, moeten de kosten van deze activiteiten lager zijn dan die van
concurrenten.
Tussen deze activiteiten is verbinding doordat een keuze
voor het verrichten van een bepaalde activiteit effect heeft
op de kosten/ effectiviteit van een andere activiteit.
Een goede afstemming tussen productie en fysieke
distributie kan voorraden drastisch reduceren en de
servicegraad ten goede komen.
,Door toenemende globalisatie worden producenten geconfronteerd met veranderende markten en
verschuivende wensen van afnemers. Ze krijgen te maken met verschillende distributiekanalen die
verschillende eisen stellen en daarop moet de producent met gedifferentieerde logistieke systemen
komen. Klanten vragen een verlader steeds vaker de producten als diensten ‘customized’ te leveren.
Fabrikant moet het product meer specifiek aanpassen en daarmee dreigt een groei van het verschillende
aantal artikelen. Dit gaat ten koste van winstgevendheid en daarbij worden levertijd en
leverbetrouwbaarheid belangrijker. Dit leidt tot de opkomst van de value added logistics. Het
klantspecifiek maken moet zo dicht mogelijk bij de uiteindelijke gebruiker gebeuren.
Sterke punten van Nederland distributieland: goede mainports, goede internationaal erkende
reputatie, strategisch gunstige ligging voor verladers in andere continenten, politieke consensus voor
ondersteuning (NL’se transport- en distributiesector bezit belangrijke groeipotentie).
1.3
Logistiek management: houdt zich bezig met het besturen en beheersen van goederenstromen in een
bedrijfskolom (van producent naar consument).
Hoofddoel: het zodanig op de afnemersmarkt afstemmen van de informatie- en goederenstromen dat
tegen optimale kosten aan de wensen van de afnemers kan worden voldaan.
Marktfocus speelt een bepalende rol in de hedendaagse logistiek. Hierdoor is customer-serviceonderzoek
niet meer weg te denken bij iedere poging de interne en externe logistieke prestatie van een bedrijf te
verbeteren.
Vier deeltrajecten binnen de integrale goederenstroombesturing:
- Distributielogistiek/physical distribution
- Productielogistiek/material management
- Inkoop
- Retourlogistiek
Inkooplogistiek richt zich met name op het afsluiten van overeenkomsten met derden voor het
verkrijgen van goederen, alsmede het daadwerkelijk bestellen en verwerven. Bij material management
gaat het om het plannen en ondersteunen van de goederenstroom bij binnenkomst tot aan de aflevering
van het gerede product. Daarna neemt de distributielogistiek het over om het product af te leveren op
een wijze zoals met de klant overeengekomen. Reverse logistics richt de aandacht op retourstromen.
‘Van zand tot zand’.
De definitie voor distributielogistiek heeft zicht ontwikkeld van een functioneel specialisme tot een
vakgebied dat vooral ketengeoriënteerd is.
, Het physical distribution management en de logistieke vraagstukken daarbinnen:
1.4
Vaak is het niet duidelijk hoe hoog de logistieke kosten zijn. Geldt vooral voor verladers, minder voor
dienstverleners. Komt voornamelijk doordat de kosten zijn weggewerkt in toeslagen (marge op de
kostprijs).
Representatieve opbouw van fysieke-distributiekosten:
• Voorraadkosten
Rente over het vermogen op voorraad en de overige kapitaalkosten die worden gemaakt rondom
voorraad. Er wordt gestreefd naar steeds minder voorraden, steeds meer JIT-leveringen en
crossdocking.
• Magazijnkosten
Opslag, intern transport en verpakking. Ondanks ontwikkelingen in handlingapparatuur, blijft
productiviteit achter in magazijnen bij stijging van de personele en materiële kosten in DC’s. Door
crossdocking in DC’s moeten steeds vaker kleine hoeveelheden worden gehandled, dit is een
verklaring voor de procentuele stijging van de kosten binnen een DC.
• Transportkosten
Externe vervoer. Zowel aanvoer als afvoer van gereedproduct. Stijgende energieprijzen/
fileproblemen/trend van frequenter kleinere hoeveelheden leveren, zorgen voor toename
transportkosten.
• Overig (administratiekosten en kosten informatievoorziening)
Bijv. barcodes, track en trace, EDI, etc.
Logistieke kosten worden vaak uitgedrukt als percentage van de omzet.
Vaak worden logistieke kosten, fysieke-distributiekosten, alleen berekend voor de schakel waarin de
bedrijfskolom waarin de respondent zich bevindt. Bijv. van vanaf einde fabricageproces tot aflevering bij
DC van groothandel.
Sleutel tot kostenbesparing zit in samenwerking van de gehele bedrijfskolom.
1.5
Bij het Integraal Logistiek Concept (ILC) wordt naar de gehele onderneming gekeken en niet de functies
individueel. Hierdoor wordt voorkomen dat verbeteringen in de ene functie nadelige gevolgen hebben
voor de andere functie. Het biedt een rood draad voor een veranderplan.
Onderdelen ILC:
• Strategie: bijv. kostenleiderschap/differentiatie/versterking
• Doelstelling: bijv. optimalisatie servicegraad in relatie tot kostenniveau
o Grondvorm: bijv. logistieke distributiestructuur
o Besturingssysteem: bijv. pull/push/voorraadaanvulsystemen/DRP
o Informatiesysteem: bijv. EDI/handmatig/eilandautomatisering
o Personele organisatie: bijv. centraal/decentraal/staf of lijn
• Prestatie-indicatoren: kengetallen.
1.1
Wereldwijde trends die in de komende decennia een grote impact zullen hebben op de logistiek van
bedrijven:
• Verstedelijking: heeft impact op de fijnmazige, JIT en veilige bevoorrading van steeds kleinere
eenheden in steden, maar hebben een negatief effect op de leefbaarheid.
• Vergrijzing: heeft impact op de vraag naar goederen, maar ook op de arbeidsmarkt. Vergrijzing leidt
tot consequenties voor beschikbaarheid van logistieke medewerkers.
• Producten worden diensten: grens tussen een hard product en de zachte service vervaagt. Bijv. bij
telecomdiensten.
• Consument en technologie: consumenten adopteren nieuwe technologieën in rap tempo. Dit
beïnvloedt koopgedrag. Consumenten willen 24/7 mobiel kunnen kopen.
• Globalisering: logistieke netwerken moeten op de juiste schaal en op de juiste locatie in de wereld
worden uitgebouwd en niet-kernactiviteiten worden uitbesteed.
• Verschuiving economische macht: wereldwijde concurrentie tussen regio’s leidde tot verschuiving in
economische macht en uiteindelijk in de goederenstromen.
• Aandacht voor duurzaamheid en gezondheid: consumenten kiezen leveranciers op basis van o.a. hun
bijdrage aan omgevingskwaliteit. Houdt ook duurzame logistiek in → meer logistieke efficiëntie.
• Groei van het goederenvervoer: door economische groei neemt het (internationale) goederenvervoer
toe.
• Kwetsbaarheid informatieketens: steeds meer data over wereldhandel zitten in community-
systemen. Bijv. informatie via de cloud, bancaire systemen, e-mails etc.
Bedrijfsstrategie
Op basis van de beschreven trends wordt de door bedrijven te volgen strategie opgehangen aan vier
doelstellingen in het rapport Future Value Chain 2020:
1. Make your business more sustainable
In alle publicaties heeft de zorg over de ‘natural resources’ de overhand. Bedrijven zullen m.b.t. deze
hun verantwoordelijkheden moeten nemen, zo niet, worden ze daartoe wel gedwongen door klanten
en/of overheden.
2. Optimize a shared supply chain
‘Collaborating to compete’. Merkonafhankeijke supply chains maken gebruik van breed inzetbare
ICT-technieken en logistieke ‘shared resources’, zoals gemeenschappelijke DC’s of transportmiddelen.
3. Engage with technology-enabled consumers
Consumenten integreren nieuwe communicatiemiddelen geruisloos in hun levensstijl en dus in hun
koopgedrag. Consument zit in de driver’s seat, dus succesvolle ondernemingen snappen dat
communicatie in twee richtingen het uitgangspunt moet zijn.
4. Serve the health and wellbeing of consumers
Voedselveiligheid en aanbieden gezonde producten is erg belangrijk. Niet aarzelen om product
recalls te doen. Retourlogistiek moet echter efficiënt zijn.
1.2
Fysieke-distributiemanagement: de effectieve en efficiënte voortstuwing van goederenstromen
tussen producent en afnemers, zodanig dat de goederen op de juiste plaats en op het juiste tijdstip
bij de afnemers aanwezig zijn.
Bij JIT-leveringen kan fysieke distributie waarde toevoegen aan een product/dienst.
In het waardeketen-concept, of Value Added Chain van Porter, worden technische en economische
activiteiten in een onderneming opgesplitst. De waardeactiviteiten. Als een onderneming haar
concurrentiepositie wil verbeteren, moeten de kosten van deze activiteiten lager zijn dan die van
concurrenten.
Tussen deze activiteiten is verbinding doordat een keuze
voor het verrichten van een bepaalde activiteit effect heeft
op de kosten/ effectiviteit van een andere activiteit.
Een goede afstemming tussen productie en fysieke
distributie kan voorraden drastisch reduceren en de
servicegraad ten goede komen.
,Door toenemende globalisatie worden producenten geconfronteerd met veranderende markten en
verschuivende wensen van afnemers. Ze krijgen te maken met verschillende distributiekanalen die
verschillende eisen stellen en daarop moet de producent met gedifferentieerde logistieke systemen
komen. Klanten vragen een verlader steeds vaker de producten als diensten ‘customized’ te leveren.
Fabrikant moet het product meer specifiek aanpassen en daarmee dreigt een groei van het verschillende
aantal artikelen. Dit gaat ten koste van winstgevendheid en daarbij worden levertijd en
leverbetrouwbaarheid belangrijker. Dit leidt tot de opkomst van de value added logistics. Het
klantspecifiek maken moet zo dicht mogelijk bij de uiteindelijke gebruiker gebeuren.
Sterke punten van Nederland distributieland: goede mainports, goede internationaal erkende
reputatie, strategisch gunstige ligging voor verladers in andere continenten, politieke consensus voor
ondersteuning (NL’se transport- en distributiesector bezit belangrijke groeipotentie).
1.3
Logistiek management: houdt zich bezig met het besturen en beheersen van goederenstromen in een
bedrijfskolom (van producent naar consument).
Hoofddoel: het zodanig op de afnemersmarkt afstemmen van de informatie- en goederenstromen dat
tegen optimale kosten aan de wensen van de afnemers kan worden voldaan.
Marktfocus speelt een bepalende rol in de hedendaagse logistiek. Hierdoor is customer-serviceonderzoek
niet meer weg te denken bij iedere poging de interne en externe logistieke prestatie van een bedrijf te
verbeteren.
Vier deeltrajecten binnen de integrale goederenstroombesturing:
- Distributielogistiek/physical distribution
- Productielogistiek/material management
- Inkoop
- Retourlogistiek
Inkooplogistiek richt zich met name op het afsluiten van overeenkomsten met derden voor het
verkrijgen van goederen, alsmede het daadwerkelijk bestellen en verwerven. Bij material management
gaat het om het plannen en ondersteunen van de goederenstroom bij binnenkomst tot aan de aflevering
van het gerede product. Daarna neemt de distributielogistiek het over om het product af te leveren op
een wijze zoals met de klant overeengekomen. Reverse logistics richt de aandacht op retourstromen.
‘Van zand tot zand’.
De definitie voor distributielogistiek heeft zicht ontwikkeld van een functioneel specialisme tot een
vakgebied dat vooral ketengeoriënteerd is.
, Het physical distribution management en de logistieke vraagstukken daarbinnen:
1.4
Vaak is het niet duidelijk hoe hoog de logistieke kosten zijn. Geldt vooral voor verladers, minder voor
dienstverleners. Komt voornamelijk doordat de kosten zijn weggewerkt in toeslagen (marge op de
kostprijs).
Representatieve opbouw van fysieke-distributiekosten:
• Voorraadkosten
Rente over het vermogen op voorraad en de overige kapitaalkosten die worden gemaakt rondom
voorraad. Er wordt gestreefd naar steeds minder voorraden, steeds meer JIT-leveringen en
crossdocking.
• Magazijnkosten
Opslag, intern transport en verpakking. Ondanks ontwikkelingen in handlingapparatuur, blijft
productiviteit achter in magazijnen bij stijging van de personele en materiële kosten in DC’s. Door
crossdocking in DC’s moeten steeds vaker kleine hoeveelheden worden gehandled, dit is een
verklaring voor de procentuele stijging van de kosten binnen een DC.
• Transportkosten
Externe vervoer. Zowel aanvoer als afvoer van gereedproduct. Stijgende energieprijzen/
fileproblemen/trend van frequenter kleinere hoeveelheden leveren, zorgen voor toename
transportkosten.
• Overig (administratiekosten en kosten informatievoorziening)
Bijv. barcodes, track en trace, EDI, etc.
Logistieke kosten worden vaak uitgedrukt als percentage van de omzet.
Vaak worden logistieke kosten, fysieke-distributiekosten, alleen berekend voor de schakel waarin de
bedrijfskolom waarin de respondent zich bevindt. Bijv. van vanaf einde fabricageproces tot aflevering bij
DC van groothandel.
Sleutel tot kostenbesparing zit in samenwerking van de gehele bedrijfskolom.
1.5
Bij het Integraal Logistiek Concept (ILC) wordt naar de gehele onderneming gekeken en niet de functies
individueel. Hierdoor wordt voorkomen dat verbeteringen in de ene functie nadelige gevolgen hebben
voor de andere functie. Het biedt een rood draad voor een veranderplan.
Onderdelen ILC:
• Strategie: bijv. kostenleiderschap/differentiatie/versterking
• Doelstelling: bijv. optimalisatie servicegraad in relatie tot kostenniveau
o Grondvorm: bijv. logistieke distributiestructuur
o Besturingssysteem: bijv. pull/push/voorraadaanvulsystemen/DRP
o Informatiesysteem: bijv. EDI/handmatig/eilandautomatisering
o Personele organisatie: bijv. centraal/decentraal/staf of lijn
• Prestatie-indicatoren: kengetallen.
