Samenvatting NL SE Klas 5: Literatuurgeschiedenis
Inhoud Samenvatting:
- Bronnen op de ELO:
- Middeleeuwen
- Gouden Eeuw / Renaissance
- Achttiende eeuw / Verlichting
- Negentiende eeuw: romantiek en realisme
- Negentiende eeuw: fin de siècle
- Aantekeningen uit online lessen; vermeldt in donkergrijs……………………………………………2
- Extra Begrippenlijst…………………………………………………………….………………………..10
- Tijdlijn……………………………………………………………………………………………………..12
- Schrijverslijst……………………………………………………………………………………………..12
Werking Samenvatting:
Op bladzijde 2 vind je een samenvatting van de hierboven genoemde stof. De samenvatting is
met beknopte zinnen en steekwoorden geschreven dus om de stof 100% te beheersen, raad ik
aan het wel 1 keertje helemaal door te lezen. Ben je te laat begonnen of kom je er gewoon niet
doorheen, dan hoop ik dat je toch nog een voldoende haalt met deze samenvatting. Deze
samenvatting is er vooral om de belangrijkste punten duidelijke weer te geven, zodat je voor de
toets snel alles nog op een rijtje hebt staan, makkelijker verbanden kunt zien of een overzicht hebt
van alle begrippen en schrijvers. Hieronder kun je de werkwijze van de samenvatting vinden:
Symbool/kleur/stijl Betekenis
___ Begrippen (in opsommingen worden ze niet gekleurd)
___ Personen
___ Werken (boeken/toneelstukken)
Bold (belangrijke) Gebeurtenissen/tijden
cursief Oefenvragen
underlined Nieuw hoofdstuk/onderwerp
→ Gevolg/ volgende gebeurtenis
- (opsommingsteken) Samenvatting inhoud verhaal/onderdelen
• (opsommingsteken) Kenmerken
Grijs Aantekeningen uit online lessen
Misschien staan er een paar kleine typefouten in de samenvatting, sorry daarvoor. Heel veel
succes met leren en hopelijk sleep je een goed cijfer binnen!
Mila S. 1
, Middeleeuwen - Een pennenproef als begin
Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu - Vlaamse monnik (ca. 1100)
“Alle vogels zijn nesten begonnen, behalve jij en ik. Waar wachten we nog op?”
↳ Vlaamse monnik in Engels klooster, veer (pen) aanscherpen → noteerde liefdes versje uit jeugd
→ begin Nederlandse literatuurgeschiedenis
Literatuur in volkstaal mondeling overgedragen & Monniken schreven in klooster Latijnse/
Oudengelse(= Engels uit 7e eeuw) teksten over
Het is niet het oudste Nederlands, moeilijk exact begin te schatten door mix van talen
Hebban olla vogala… is Oudnederlands van ca. 800-1150, weinig andere teksten gevonden
literatuur werd verteld of gezongen in moedertaal, later pas opgeschreven, buitenland gebeurde
dit eerder: DU: Hildebrandslied ca. 800
EN: Beowulf ca. 900
FA: Chanson de Roland ca. 1100
NL: dus alleen wat zinnetjes opgeschreven rond 1100
↑
literatuur groeide wel maar nog steeds vooral mondeling, veel verhalen zijn nooit
opgeschreven of later: middeleeuws Lied van heer Halewijn pas in 19e eeuw
Middeleeuwen - Onderwijs en artes
Middeleeuwse literatuur bestaat uit: - verzonnen verhalen
- feitelijke kennis
↳ klooster, in 12e eeuw de eerste universiteiten
buitenland, 1425 universiteit van Leuven
universiteiten/klooster hadden goede bibliotheken en hier vond je encyclopedieën
Jacob van Maerlant maakt NLse versie (Der naturen bloeme) → popularisering van die geleerde
kennis
Onderwijs aan Universiteit was in Latijn
Studie:
1. Basisopleiding; artes liberales → meeste stopte hier, kon goede functie mee krijgen
2. hogere opleiding (20 jaar); theologie, recht of medicijnen
Sal die jonghere swighen stille
14e eeuw: ontstonden schooltjes in enkele steden; lezen,
schrijven en rekenen Ende sijn herte setten voert
↳ basisvaardigheden voor handelaars/ambachtslieden + Frans Op die dinc die hi daer hoert.
schoolboek = het Boek van de ambachten
[...] Scoliere die ter scolen gae
werkwijze: alles uit hoofd, letterlijk gedicteerd → toevoegingen Ende niet en onthoudt dat hi verstaet
van meester → nieuwe teksten, mond houden
Hi slacht den sacke die heeft een gat
Latijnse school: opleiding voor priesters, ambtenaren en juristen
gespecialiseerde beroepen: kennis vader op zoon, vanaf 13e Die en onthoudt dit no dat.
eeuw; zelf boeken maken → Thomas Scellinck, Boec van
surgien, in Middelnederlands(= verschillende dialecten in NL) - Mellibeus (dichter)
↳ artesteksten= - praktische info over mens & wereld
- niet op rijm (= proza)
- geen overtuiging zoals in literatuur
- diverse onderwerpen (woorden-, les-, kook-, huishoudboeken etc.)
Naast ridderverhalen (moed, god, hoofsheid, bv. Karel en de Elegast) waren er dus ook boeken
met kennis in de Middelnederlandse literatuur.
Mila S. 2
Inhoud Samenvatting:
- Bronnen op de ELO:
- Middeleeuwen
- Gouden Eeuw / Renaissance
- Achttiende eeuw / Verlichting
- Negentiende eeuw: romantiek en realisme
- Negentiende eeuw: fin de siècle
- Aantekeningen uit online lessen; vermeldt in donkergrijs……………………………………………2
- Extra Begrippenlijst…………………………………………………………….………………………..10
- Tijdlijn……………………………………………………………………………………………………..12
- Schrijverslijst……………………………………………………………………………………………..12
Werking Samenvatting:
Op bladzijde 2 vind je een samenvatting van de hierboven genoemde stof. De samenvatting is
met beknopte zinnen en steekwoorden geschreven dus om de stof 100% te beheersen, raad ik
aan het wel 1 keertje helemaal door te lezen. Ben je te laat begonnen of kom je er gewoon niet
doorheen, dan hoop ik dat je toch nog een voldoende haalt met deze samenvatting. Deze
samenvatting is er vooral om de belangrijkste punten duidelijke weer te geven, zodat je voor de
toets snel alles nog op een rijtje hebt staan, makkelijker verbanden kunt zien of een overzicht hebt
van alle begrippen en schrijvers. Hieronder kun je de werkwijze van de samenvatting vinden:
Symbool/kleur/stijl Betekenis
___ Begrippen (in opsommingen worden ze niet gekleurd)
___ Personen
___ Werken (boeken/toneelstukken)
Bold (belangrijke) Gebeurtenissen/tijden
cursief Oefenvragen
underlined Nieuw hoofdstuk/onderwerp
→ Gevolg/ volgende gebeurtenis
- (opsommingsteken) Samenvatting inhoud verhaal/onderdelen
• (opsommingsteken) Kenmerken
Grijs Aantekeningen uit online lessen
Misschien staan er een paar kleine typefouten in de samenvatting, sorry daarvoor. Heel veel
succes met leren en hopelijk sleep je een goed cijfer binnen!
Mila S. 1
, Middeleeuwen - Een pennenproef als begin
Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu - Vlaamse monnik (ca. 1100)
“Alle vogels zijn nesten begonnen, behalve jij en ik. Waar wachten we nog op?”
↳ Vlaamse monnik in Engels klooster, veer (pen) aanscherpen → noteerde liefdes versje uit jeugd
→ begin Nederlandse literatuurgeschiedenis
Literatuur in volkstaal mondeling overgedragen & Monniken schreven in klooster Latijnse/
Oudengelse(= Engels uit 7e eeuw) teksten over
Het is niet het oudste Nederlands, moeilijk exact begin te schatten door mix van talen
Hebban olla vogala… is Oudnederlands van ca. 800-1150, weinig andere teksten gevonden
literatuur werd verteld of gezongen in moedertaal, later pas opgeschreven, buitenland gebeurde
dit eerder: DU: Hildebrandslied ca. 800
EN: Beowulf ca. 900
FA: Chanson de Roland ca. 1100
NL: dus alleen wat zinnetjes opgeschreven rond 1100
↑
literatuur groeide wel maar nog steeds vooral mondeling, veel verhalen zijn nooit
opgeschreven of later: middeleeuws Lied van heer Halewijn pas in 19e eeuw
Middeleeuwen - Onderwijs en artes
Middeleeuwse literatuur bestaat uit: - verzonnen verhalen
- feitelijke kennis
↳ klooster, in 12e eeuw de eerste universiteiten
buitenland, 1425 universiteit van Leuven
universiteiten/klooster hadden goede bibliotheken en hier vond je encyclopedieën
Jacob van Maerlant maakt NLse versie (Der naturen bloeme) → popularisering van die geleerde
kennis
Onderwijs aan Universiteit was in Latijn
Studie:
1. Basisopleiding; artes liberales → meeste stopte hier, kon goede functie mee krijgen
2. hogere opleiding (20 jaar); theologie, recht of medicijnen
Sal die jonghere swighen stille
14e eeuw: ontstonden schooltjes in enkele steden; lezen,
schrijven en rekenen Ende sijn herte setten voert
↳ basisvaardigheden voor handelaars/ambachtslieden + Frans Op die dinc die hi daer hoert.
schoolboek = het Boek van de ambachten
[...] Scoliere die ter scolen gae
werkwijze: alles uit hoofd, letterlijk gedicteerd → toevoegingen Ende niet en onthoudt dat hi verstaet
van meester → nieuwe teksten, mond houden
Hi slacht den sacke die heeft een gat
Latijnse school: opleiding voor priesters, ambtenaren en juristen
gespecialiseerde beroepen: kennis vader op zoon, vanaf 13e Die en onthoudt dit no dat.
eeuw; zelf boeken maken → Thomas Scellinck, Boec van
surgien, in Middelnederlands(= verschillende dialecten in NL) - Mellibeus (dichter)
↳ artesteksten= - praktische info over mens & wereld
- niet op rijm (= proza)
- geen overtuiging zoals in literatuur
- diverse onderwerpen (woorden-, les-, kook-, huishoudboeken etc.)
Naast ridderverhalen (moed, god, hoofsheid, bv. Karel en de Elegast) waren er dus ook boeken
met kennis in de Middelnederlandse literatuur.
Mila S. 2
