Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
Samenvatting:
Onderzoek in Sociaal Werk:
- 3 studiepunten
- 40% schriftelijk examen
Multiple choice met verhoogde cesuur
- 60% verslag
- PP (belangrijkste) + cursus
1
,Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
HOOFDSTUK 1 – BASISBEGRIPPEN
1.1. KENNIS-ONDERZOEK-WETENSCHAP:
‣ Kennis = wat je weet, informatie die je in je bezit
‣ Studie van ‘wat is kennis?’ = epistemologie
Hoe verwerf je kennis?
‣ Door te leren, te experimenteren, door dingen te ervaren, te onderzoeken
‣ Onderzoek volgens Dale: “nauwkeurig nazien, nagaan, nasporen” = ook een onderzoekende
houding aan nemen in de praktijk
Verschillende vormen van kennis:
‣ Model van Hudson
‣ Theoretische, persoonlijke, procedurele, praktijkwijsheid en empirische kennis
‣ Al ddeze vormen van kennis beinvloeden op hun beurt wat Hudson Professional Knowledge
of professionele kennis noemt
Wetenschap:
= zoekproces gebaseerd op denken, intuïtie en creativiteit, waarin op een systematische manier
gegevens worden verkregen, gebruikt en geanalyseerd, met als doel kennis te verzamelen
‣ Systematische verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis
2
,Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
‣ Verifieerbaar = wat door feiten kan bewezen worden
‣ Het daarmee verbonden proces van kennisverwerving (=onderzoek)
‣ De gemeenschap waarin deze kennis wordt vergaard
‣ Deze gemeenschap heeft haar eigen wetenschappelijke methodes en conventies
‣ Discussie: of wat we weten ook de realiteit is (=wetenschapsfilosofie)
‣ Idee dat onze observaties en onze kennis de realiteit mee bepalen
‣ Belangrijkste wetenschapshistoricus = Thomas Kuhn
‣ Probeerde vanuit zijn interesse voor wetenschappelijke ontdekkingen te begrijpen hoe
wetenschap doorheen de tijd verandert
‣ Belangrijkste vaststelling: normen en waarden en andere sociale aspecten spelen een rol in het
erkennen van een bepaalde wetenschappelijke kennisinhoud
‣ Onderzoeken die verkeerd blijken = ook wetenschappelijk
‣ Wetenschap hangt af van de context
Tweede groep vragen:
‣ Relatie tussen wetenschap, kennis en realiteit
‣ Is wat we denken te ervaren ook correct?
‣ Kunnen we de realiteit volledig accuraat kennen?
‣ Vaststelling Kuhn: observaties= theorie geladen
‣ Incommensurabiliteit = er is geen gemeenschappelijke maat waardoor de dingen fundamenteel
niet met elkaar te vergelijken zijn omdat er andere kennis en visies aan ten grondslag liggen.
Paradigmaverschuiving
‣ = een dramatische verandering in wat wel als ‘normale wetenschap’ beschouwen en dus ook
een dramatische verandering in wereldbeeld
‣ Voorbeeld: ontdekking van Copemicus = aarde draait rond de zon en niet omgekeerd
3
, Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
‣ Voorbeeld van Kuhn = illustreert hoe verschillend en incommensurabel diverse wereldbeelden
zijn
‣ Er treedt voortduren een verschuiving op wanneer je van gedacht wisselt niet beiden
tegelijk zien
‣ Voorbeeld bij de wereldbeelden: postkolonialisme en dekolonisering
Wetenschappelijke disciplines:
Wedding cake model
‣ Fysica als fundament
‣ Wetenschap als 1 geheel
Netwerkmodel
‣ Er zijn relaties tussen de verschillende disciplines
‣ Elke wetenschap is evenwaardig en relatief onafhankelijk
‣ Wetenschap is geen eenheid
‣ Fragmentarische kennis
1.2. WAT IS ONDERZOEK IN HET SOCIAAL WERK?
De Onderzoekcysclus:
= de stappen die je als onderzoekende
sociaal werker zet om tot verantwoorde
en bruikbare resultaten te komen
4 grote deelstappen
‣ Verkennen en afbakenen
‣ Opzetten en voorbereiden
‣ Uitvoeren en analyseren
‣ Rapporteren en presenteren
Omkaderende elementen hebben betrekking tot:
4
Samenvatting:
Onderzoek in Sociaal Werk:
- 3 studiepunten
- 40% schriftelijk examen
Multiple choice met verhoogde cesuur
- 60% verslag
- PP (belangrijkste) + cursus
1
,Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
HOOFDSTUK 1 – BASISBEGRIPPEN
1.1. KENNIS-ONDERZOEK-WETENSCHAP:
‣ Kennis = wat je weet, informatie die je in je bezit
‣ Studie van ‘wat is kennis?’ = epistemologie
Hoe verwerf je kennis?
‣ Door te leren, te experimenteren, door dingen te ervaren, te onderzoeken
‣ Onderzoek volgens Dale: “nauwkeurig nazien, nagaan, nasporen” = ook een onderzoekende
houding aan nemen in de praktijk
Verschillende vormen van kennis:
‣ Model van Hudson
‣ Theoretische, persoonlijke, procedurele, praktijkwijsheid en empirische kennis
‣ Al ddeze vormen van kennis beinvloeden op hun beurt wat Hudson Professional Knowledge
of professionele kennis noemt
Wetenschap:
= zoekproces gebaseerd op denken, intuïtie en creativiteit, waarin op een systematische manier
gegevens worden verkregen, gebruikt en geanalyseerd, met als doel kennis te verzamelen
‣ Systematische verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis
2
,Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
‣ Verifieerbaar = wat door feiten kan bewezen worden
‣ Het daarmee verbonden proces van kennisverwerving (=onderzoek)
‣ De gemeenschap waarin deze kennis wordt vergaard
‣ Deze gemeenschap heeft haar eigen wetenschappelijke methodes en conventies
‣ Discussie: of wat we weten ook de realiteit is (=wetenschapsfilosofie)
‣ Idee dat onze observaties en onze kennis de realiteit mee bepalen
‣ Belangrijkste wetenschapshistoricus = Thomas Kuhn
‣ Probeerde vanuit zijn interesse voor wetenschappelijke ontdekkingen te begrijpen hoe
wetenschap doorheen de tijd verandert
‣ Belangrijkste vaststelling: normen en waarden en andere sociale aspecten spelen een rol in het
erkennen van een bepaalde wetenschappelijke kennisinhoud
‣ Onderzoeken die verkeerd blijken = ook wetenschappelijk
‣ Wetenschap hangt af van de context
Tweede groep vragen:
‣ Relatie tussen wetenschap, kennis en realiteit
‣ Is wat we denken te ervaren ook correct?
‣ Kunnen we de realiteit volledig accuraat kennen?
‣ Vaststelling Kuhn: observaties= theorie geladen
‣ Incommensurabiliteit = er is geen gemeenschappelijke maat waardoor de dingen fundamenteel
niet met elkaar te vergelijken zijn omdat er andere kennis en visies aan ten grondslag liggen.
Paradigmaverschuiving
‣ = een dramatische verandering in wat wel als ‘normale wetenschap’ beschouwen en dus ook
een dramatische verandering in wereldbeeld
‣ Voorbeeld: ontdekking van Copemicus = aarde draait rond de zon en niet omgekeerd
3
, Elena Meert Onderzoek in sociaal werk 2024-2025
‣ Voorbeeld van Kuhn = illustreert hoe verschillend en incommensurabel diverse wereldbeelden
zijn
‣ Er treedt voortduren een verschuiving op wanneer je van gedacht wisselt niet beiden
tegelijk zien
‣ Voorbeeld bij de wereldbeelden: postkolonialisme en dekolonisering
Wetenschappelijke disciplines:
Wedding cake model
‣ Fysica als fundament
‣ Wetenschap als 1 geheel
Netwerkmodel
‣ Er zijn relaties tussen de verschillende disciplines
‣ Elke wetenschap is evenwaardig en relatief onafhankelijk
‣ Wetenschap is geen eenheid
‣ Fragmentarische kennis
1.2. WAT IS ONDERZOEK IN HET SOCIAAL WERK?
De Onderzoekcysclus:
= de stappen die je als onderzoekende
sociaal werker zet om tot verantwoorde
en bruikbare resultaten te komen
4 grote deelstappen
‣ Verkennen en afbakenen
‣ Opzetten en voorbereiden
‣ Uitvoeren en analyseren
‣ Rapporteren en presenteren
Omkaderende elementen hebben betrekking tot:
4
