Cultuur en opvoeding – Eldering
Hoofdstuk 1 Inleiding
Er wordt in de Pedagogiek onderscheid gemaakt tussen functioneel en intentioneel
opvoeden.
- Intentioneel opvoeden = ouders reflecteren op hun opvoedend handelen en treden
sturend op.
- Functioneel opvoeden = verwijst naar de vanzelfsprekende dagelijkse omgang met
kinderen.
Sociologen, sociaal pedagogen en sociaalpsychologen gebruiken het begrip socialisatie in
plaats van opvoeding. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de intentionele en functionele
opvoeding in het gezin, maar ook naar de invloed van de wijdere omgeving en
maatschappelijke context op het gezin en een opgroeiend kind. Dit wordt de ecologische
benadering genoemd.
In Nederland wonen een grote aantallen immigranten die afkomstig zijn uit niet westerse-
samenlevingen (=allochtonen).
Het uiteindelijke doel van de opvoeding is om van kinderen competente leden van de
samenleving te maken. De eisen waaraan een competent persoon moet voldoen, verschillen
per samenleving en cultuur.
1.1 Interculturele pedagogiek
Het werken aan een normatief kader wordt als een belangrijke taak van de pedagogiek
gezien. De aanwezigheid van allochtone ouders die hun kinderen met andere waarden en
normen opvoeden, dwingt pedagogen hun eigen normatief kader te expliciteren en eventueel
bij te stellen.
Hoofdstuk 3 Theoretisch kader
3.1 Integratie en acculturatie
Immigratie leidt tot een langdurig interactieproces tussen immigranten en de ontvangende
samenleving. Aan dit proces zijn verschillende deelprocessen aan te onderscheiden. De
belangrijkste hiervan zijn integratie en acculturatie.
- Integratie = heeft betrekking op de participatie van immigranten in maatschappelijke
instituties zoals het onderwijs, de arbeidsmarkt en de woningmarkt.
- Acculturatie = verwijst naar een cultureel veranderingsproces dat op gang komt
wanneer twee groepen met een verschillende cultuur met elkaar in contact komen.
3.1.1 Integratie
Er worden drie mogelijke eindstadium van het interactieproces tussen immigranten en de
samenleving onderscheiden:
- De immigranten zijn niet meer te onderscheiden ze zijn cultureel en sociaal opzicht in
de samenleving geabsorbeerd.
- De immigranten verschillen in cultureel opzicht nog wel, maar in sociaal opzicht
nemen zij volledig deel aan de samenleving.
- Die immigranten zijn de minderheid geworden in de samenleving. Een minderheid
houdt in dat een groep gedurende meerdere generaties een lage sociale positie in de
samenleving heeft. Het gaat om de positie op centrale maatschappelijke terreinen
zoals de arbeidsmarkt, de woningmarkt, het onderwijssysteem en het rechtssysteem.
, 3.1.2 Acculturatie
Er is een verschil in aandacht in acculturatie. Dit verschil in aandacht hangt samen met de
historisch gegroeide taakverdeling tussen cultureel antropologen en sociologen.
- Cultureel antropologen
Bestuderen vooral kleinschalige gemeenschappen in niet-westerse samenlevingen.
Daarnaast concentreren zij zich meer op culturele aspecten.
- Sociologen
Houden zich bezig met maatschappelijke verschijnselen en processen in westerse
samenlevingen. Daarnaast concentreren zij zich meer op sociale structuren en
relaties.
Acculturatie is een complex proces dat beïnvloed wordt door culturele, sociale en psychische
factoren, zoals:
- De culturele kenmerken van de groeperingen die met elkaar in contact zijn
- De attitude van de etnische groeperingen ten aanzien van acculturatie
- De ervaringen die met de andere groepering zijn opgedaan
- De getals- en machtsverhoudingen
- De mate van participatie aan de andere samenleving
De openheid van een cultuur bepaalt in grote mate het acculturatieproces. Een cultuur met
sterke uitsluitingsmechanismen en een stijve rolstructuur zal minder gemakkelijk veranderen
dan een cultuur met een positieve attitude tegenover andere culturen en een meer flexibele
rolstructuur.
Attitude ten opzichte van acculturatie
Ook de attitude van de etnische groeperingen en hun ervaringen met andere groepen in de
samenleving bepalen de bereidheid tot acculturatie. Er worden vier acculturatiestrategieën
onderscheide. Integratie en assimilatie komen het meeste voor.
- Integratie
Wanneer een immigrantengroepering wel relaties wil aangaan met andere
groeperingen in de samenleving, maar tegelijkertijd de eigen culturele identiteit en
culturele kenmerken wil behouden.
- Assimilatie
Wanneer een
immigrantengroepering
relaties aangaat met
andere groeperingen en er
niet aan hecht de eigen
cultuur te bewaren.
Er worden drie categorieën
etnische minder heden in de
Verenigde Staten beschreven:
autonome minderheden,
immigrantenminderheden en
kasteachtige minderheden.
- Autonome minderheden
Hiertoe behoren mensen die een eigen cultuur behouden maar die vooral in de
privésfeer tot uitdrukking komt. Joodse en mormoonse groeperingen worden tot deze
categorie gerekend.
- Immigrantenminderheden
Zij zijn recent geëmigreerde groeperingen die hoge verwachtingen hebben van de
nieuwe samenleving en dit optimisme op hun kinderen overdragen. Met name
Aziatische immigrante behoren tot deze categorie.
Hoofdstuk 1 Inleiding
Er wordt in de Pedagogiek onderscheid gemaakt tussen functioneel en intentioneel
opvoeden.
- Intentioneel opvoeden = ouders reflecteren op hun opvoedend handelen en treden
sturend op.
- Functioneel opvoeden = verwijst naar de vanzelfsprekende dagelijkse omgang met
kinderen.
Sociologen, sociaal pedagogen en sociaalpsychologen gebruiken het begrip socialisatie in
plaats van opvoeding. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de intentionele en functionele
opvoeding in het gezin, maar ook naar de invloed van de wijdere omgeving en
maatschappelijke context op het gezin en een opgroeiend kind. Dit wordt de ecologische
benadering genoemd.
In Nederland wonen een grote aantallen immigranten die afkomstig zijn uit niet westerse-
samenlevingen (=allochtonen).
Het uiteindelijke doel van de opvoeding is om van kinderen competente leden van de
samenleving te maken. De eisen waaraan een competent persoon moet voldoen, verschillen
per samenleving en cultuur.
1.1 Interculturele pedagogiek
Het werken aan een normatief kader wordt als een belangrijke taak van de pedagogiek
gezien. De aanwezigheid van allochtone ouders die hun kinderen met andere waarden en
normen opvoeden, dwingt pedagogen hun eigen normatief kader te expliciteren en eventueel
bij te stellen.
Hoofdstuk 3 Theoretisch kader
3.1 Integratie en acculturatie
Immigratie leidt tot een langdurig interactieproces tussen immigranten en de ontvangende
samenleving. Aan dit proces zijn verschillende deelprocessen aan te onderscheiden. De
belangrijkste hiervan zijn integratie en acculturatie.
- Integratie = heeft betrekking op de participatie van immigranten in maatschappelijke
instituties zoals het onderwijs, de arbeidsmarkt en de woningmarkt.
- Acculturatie = verwijst naar een cultureel veranderingsproces dat op gang komt
wanneer twee groepen met een verschillende cultuur met elkaar in contact komen.
3.1.1 Integratie
Er worden drie mogelijke eindstadium van het interactieproces tussen immigranten en de
samenleving onderscheiden:
- De immigranten zijn niet meer te onderscheiden ze zijn cultureel en sociaal opzicht in
de samenleving geabsorbeerd.
- De immigranten verschillen in cultureel opzicht nog wel, maar in sociaal opzicht
nemen zij volledig deel aan de samenleving.
- Die immigranten zijn de minderheid geworden in de samenleving. Een minderheid
houdt in dat een groep gedurende meerdere generaties een lage sociale positie in de
samenleving heeft. Het gaat om de positie op centrale maatschappelijke terreinen
zoals de arbeidsmarkt, de woningmarkt, het onderwijssysteem en het rechtssysteem.
, 3.1.2 Acculturatie
Er is een verschil in aandacht in acculturatie. Dit verschil in aandacht hangt samen met de
historisch gegroeide taakverdeling tussen cultureel antropologen en sociologen.
- Cultureel antropologen
Bestuderen vooral kleinschalige gemeenschappen in niet-westerse samenlevingen.
Daarnaast concentreren zij zich meer op culturele aspecten.
- Sociologen
Houden zich bezig met maatschappelijke verschijnselen en processen in westerse
samenlevingen. Daarnaast concentreren zij zich meer op sociale structuren en
relaties.
Acculturatie is een complex proces dat beïnvloed wordt door culturele, sociale en psychische
factoren, zoals:
- De culturele kenmerken van de groeperingen die met elkaar in contact zijn
- De attitude van de etnische groeperingen ten aanzien van acculturatie
- De ervaringen die met de andere groepering zijn opgedaan
- De getals- en machtsverhoudingen
- De mate van participatie aan de andere samenleving
De openheid van een cultuur bepaalt in grote mate het acculturatieproces. Een cultuur met
sterke uitsluitingsmechanismen en een stijve rolstructuur zal minder gemakkelijk veranderen
dan een cultuur met een positieve attitude tegenover andere culturen en een meer flexibele
rolstructuur.
Attitude ten opzichte van acculturatie
Ook de attitude van de etnische groeperingen en hun ervaringen met andere groepen in de
samenleving bepalen de bereidheid tot acculturatie. Er worden vier acculturatiestrategieën
onderscheide. Integratie en assimilatie komen het meeste voor.
- Integratie
Wanneer een immigrantengroepering wel relaties wil aangaan met andere
groeperingen in de samenleving, maar tegelijkertijd de eigen culturele identiteit en
culturele kenmerken wil behouden.
- Assimilatie
Wanneer een
immigrantengroepering
relaties aangaat met
andere groeperingen en er
niet aan hecht de eigen
cultuur te bewaren.
Er worden drie categorieën
etnische minder heden in de
Verenigde Staten beschreven:
autonome minderheden,
immigrantenminderheden en
kasteachtige minderheden.
- Autonome minderheden
Hiertoe behoren mensen die een eigen cultuur behouden maar die vooral in de
privésfeer tot uitdrukking komt. Joodse en mormoonse groeperingen worden tot deze
categorie gerekend.
- Immigrantenminderheden
Zij zijn recent geëmigreerde groeperingen die hoge verwachtingen hebben van de
nieuwe samenleving en dit optimisme op hun kinderen overdragen. Met name
Aziatische immigrante behoren tot deze categorie.
