SAMENVATTING
HOORCOLLEGES
BURGERLIJK
PROCESRECHT 2025
Maastricht University, Faculty of Law
,Hoorcollege 1
In dit hoorcollege worden de volgende onderwerpen behandeld: het recht op een
eerlijk proces, de procesingang, de procedure in vogelvlucht en competentie.
Het burgerlijk procesrecht heeft 2 functies:
- Regels over het verloop van de procedure
o Geschilbeslechting
o Titelverschaffing
(executoriale titel: met deze titel kun je je gelijk afdwingen, je kunt
bijv. een deurwaarder inschakelen, na een uitspraak van een rechter
krijg je in Nederland een executoriale titel)
- Recht op een eerlijk proces waarborgen
Rechtsbronnen
Er zijn verschillende rechtsbronnen binnen het burgerlijk procesrecht. De
belangrijkste rechtsbron is het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. De
verschillende rechtsbronnen zijn:
- Internationale verdragen (art 6 EVRM), Europese regelingen (bijv. small-
claims verordening)
- Grondwet (relevante artikelen)
- Wetboek voor burgerlijke rechtsvordering
- Titel 11 boek 3 BW (rechtsvorderingen)
- Wet op de Rechterlijke organisatie (wet RO)
- Faillissementswet, Onteigeningswet
- Bijzondere regelingen, die voornamelijk Rv van toepassing verklaren
- Regelingen met betrekking tot advocaten (de Advocatenwet, VODA),
gerechtsdeurwaarders (gerechtsdeurwaarderswet) en notarissen
(Notariswet)
- Procesreglementen en meer van de rechterlijke macht
- “soft law” in de vorm van aanbevelingen van rechters (o.m.
beslagsyllabus, aanbeveling wrakingsprotocol)
,De belangrijkste rechtsbron is het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Per 1
jan 2025 geldt de wet Modernisering en vereenvoudiging bewijsrecht.
Recht op een eerlijk proces : artikel 6 EVRM
Artikel 6 EVRM
Het recht op een eerlijk proces kadert het procesrecht, daarom wordt dit artikel
vaak aangehaald
Uit artikel 6 EVRM volgen 2 belangrijke beginselen:
1. Institutionele beginselen
- Onafhankelijkheid
- Onpartijdigheid
- Ingesteld bij wet
2. Processuele beginselen
- Fair trial beginselen
Wat zijn fair trial beginselen?
- Toegang tot de rechter en het verbod op excessief formalisme
- Het recht van hoor en wederhoor
- Equality of arms (men moet gelijk aan de strijd kunnen beginnen, dit heeft
te maken met middelen als getuigen, heeft iedereen de mogelijkheid om
getuigen te horen? Dit heeft dus niet te maken met vertegenwoordiging)
- Openbaarheid van behandeling en uitspraak
- Motivering van beslissingen
- Behandeling binnen een redelijke termijn
- Recht op consistente rechtspraak
- Recht op tenuitvoerlegging (via de deurwaarder)
De fair trial beginselen zijn voornamelijk beschreven in artikel 19 t/m 30 Rv
(algemene beginselen voor de procedure)
, - Recht van hoor en wederhoor (art 19 lid 1 Rv)
- Behandeling binnen redelijke termijn (art 20 Rv)
- Waarheidsplicht (art 21 Rv)
- Informatieplicht (art 22 en 22b Rv)
- Bescherming van partijen, derden en bedrijfsgeheimen (art 22a Rv)
- Volledigheid van beslissingen (art 23 Rv)
- Partijautonomie en lijdelijkheid (art 24 Rv)
De rechter is in het civiele recht lijdelijk. Dit betekent dat de rechter
afhankelijk is van wat partijen aandragen. Hier zijn wel uitzonderingen op,
zoals het aanvullen van rechtsgronden. In principe zijn de vorderingen en
stukken van partijen leidend.
- Aanvullen van rechtsgronden (art 25 Rv)
- Verbod op rechtsweigering (art 26 Rv)
Rechters moeten een uitspraak doen
- Openbaarheid van de zitting (art 27 Rv)
Civiele zittingen zijn in principe altijd openbaar, er zijn uitzonderingen bijv.
personen en familierecht
- Uitspraak in het openbaar (art 29 Rv)
Dit gebeurd niet altijd in het civiele recht.
- Motivering (art 30 Rv)
De urgenda zaak: deze zaak ging ver de partijautonomie en lijdelijkheid van de
rechter binnen het burgerlijk procesrecht.
HOORCOLLEGES
BURGERLIJK
PROCESRECHT 2025
Maastricht University, Faculty of Law
,Hoorcollege 1
In dit hoorcollege worden de volgende onderwerpen behandeld: het recht op een
eerlijk proces, de procesingang, de procedure in vogelvlucht en competentie.
Het burgerlijk procesrecht heeft 2 functies:
- Regels over het verloop van de procedure
o Geschilbeslechting
o Titelverschaffing
(executoriale titel: met deze titel kun je je gelijk afdwingen, je kunt
bijv. een deurwaarder inschakelen, na een uitspraak van een rechter
krijg je in Nederland een executoriale titel)
- Recht op een eerlijk proces waarborgen
Rechtsbronnen
Er zijn verschillende rechtsbronnen binnen het burgerlijk procesrecht. De
belangrijkste rechtsbron is het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. De
verschillende rechtsbronnen zijn:
- Internationale verdragen (art 6 EVRM), Europese regelingen (bijv. small-
claims verordening)
- Grondwet (relevante artikelen)
- Wetboek voor burgerlijke rechtsvordering
- Titel 11 boek 3 BW (rechtsvorderingen)
- Wet op de Rechterlijke organisatie (wet RO)
- Faillissementswet, Onteigeningswet
- Bijzondere regelingen, die voornamelijk Rv van toepassing verklaren
- Regelingen met betrekking tot advocaten (de Advocatenwet, VODA),
gerechtsdeurwaarders (gerechtsdeurwaarderswet) en notarissen
(Notariswet)
- Procesreglementen en meer van de rechterlijke macht
- “soft law” in de vorm van aanbevelingen van rechters (o.m.
beslagsyllabus, aanbeveling wrakingsprotocol)
,De belangrijkste rechtsbron is het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Per 1
jan 2025 geldt de wet Modernisering en vereenvoudiging bewijsrecht.
Recht op een eerlijk proces : artikel 6 EVRM
Artikel 6 EVRM
Het recht op een eerlijk proces kadert het procesrecht, daarom wordt dit artikel
vaak aangehaald
Uit artikel 6 EVRM volgen 2 belangrijke beginselen:
1. Institutionele beginselen
- Onafhankelijkheid
- Onpartijdigheid
- Ingesteld bij wet
2. Processuele beginselen
- Fair trial beginselen
Wat zijn fair trial beginselen?
- Toegang tot de rechter en het verbod op excessief formalisme
- Het recht van hoor en wederhoor
- Equality of arms (men moet gelijk aan de strijd kunnen beginnen, dit heeft
te maken met middelen als getuigen, heeft iedereen de mogelijkheid om
getuigen te horen? Dit heeft dus niet te maken met vertegenwoordiging)
- Openbaarheid van behandeling en uitspraak
- Motivering van beslissingen
- Behandeling binnen een redelijke termijn
- Recht op consistente rechtspraak
- Recht op tenuitvoerlegging (via de deurwaarder)
De fair trial beginselen zijn voornamelijk beschreven in artikel 19 t/m 30 Rv
(algemene beginselen voor de procedure)
, - Recht van hoor en wederhoor (art 19 lid 1 Rv)
- Behandeling binnen redelijke termijn (art 20 Rv)
- Waarheidsplicht (art 21 Rv)
- Informatieplicht (art 22 en 22b Rv)
- Bescherming van partijen, derden en bedrijfsgeheimen (art 22a Rv)
- Volledigheid van beslissingen (art 23 Rv)
- Partijautonomie en lijdelijkheid (art 24 Rv)
De rechter is in het civiele recht lijdelijk. Dit betekent dat de rechter
afhankelijk is van wat partijen aandragen. Hier zijn wel uitzonderingen op,
zoals het aanvullen van rechtsgronden. In principe zijn de vorderingen en
stukken van partijen leidend.
- Aanvullen van rechtsgronden (art 25 Rv)
- Verbod op rechtsweigering (art 26 Rv)
Rechters moeten een uitspraak doen
- Openbaarheid van de zitting (art 27 Rv)
Civiele zittingen zijn in principe altijd openbaar, er zijn uitzonderingen bijv.
personen en familierecht
- Uitspraak in het openbaar (art 29 Rv)
Dit gebeurd niet altijd in het civiele recht.
- Motivering (art 30 Rv)
De urgenda zaak: deze zaak ging ver de partijautonomie en lijdelijkheid van de
rechter binnen het burgerlijk procesrecht.
