H1: BASISPRINCIPES
ZELFZORG
= basis om te zorgen voor anderen
Vuistregels:
- Zorg voor regelmaat en voldoende rust
- Ken jezelf: vertrouw op wat jou eerder al hielp
- Volg de richtlijnen en betrouwbare informatie
- Laat je emoties toe, ze horen erbij
ALGEMENE PRINCIPES
• Algemeen principe: zorgen voormensen = basisgedachte
• Zorg: warm wenselijk = nadruk op relatie “Relatie is voedsel voor de geest, even belangrijk als eten’
(Bowlby)
• Relatie is het vertrekpunt
o Veiligheid en sensitiviteit zijn cruciaal
o ‘Joy en wisdom’ moeten in balans zijn
• De bril waardoor we kijken geeft kleur aan onze begeleiding
o We laten onze cliënt de wereld verkennen vanuit
een zeker vertrouwen
o Omgaan met cliënten start bij de R:
EXPERIMENT
- Harry Harlow experimenteerde in de jaren 50 met Rhesus aapjes
- De apen-baby’s werden één uur na geboorte van hun echte moeder gesepareerd en bij twee nep-moeders
gestopt, eentje van draad, voor voedsel, en eentje van stof, voor knuffelen
- Het bleek dat de apen-baby’s bijna al hun tijd bij de stoffen moeder doorbrachten, ondanks het feit dat de
draadmoeder voedsel gaf
- Daarnaast renden, als Harlow de apen aan het schrikken maakte, naar hun stoffen moeder toe.
Relatie werd gezien als zeer belangrijk!
BASISVISIE:
- Relatie hanteren = deskundigheid van opvoeder/begeleider
- Denkkader = holistisch = zien van de mens in zijn totaliteit (fysiek, psychisch, sociaal, zingeving)
- Geen enkele denkrichting is ‘heilig’
- Werken met mensen = werken op maat (in alle sectoren)
Labiomista : kruising tussen een aap en een uil. De aap staat voor vrolijkheid en elegantie, voor gevoel, de uil
waakt en straal intellect uit. Kruisen en verbinden staat centraal in Koens denken.
HYGIËNE
= bij hygiëne overheerst de preventie, wat betekent dat zij vooral maatregelen omvat die ziekte kunnen
voorkomen (cfr. Covid-19)
Bekendste vorm van hygiëne is de persoonlijke hygiëne: hygiëne die wijzelf kunnen uitvoeren en gericht is op
onszelf. Maar in ons beroep is de hygiëne bij het werken met de cliënt evenzeer van belang!
,Items met de focus op hygiëne, zeven pijlers:
1. Uiterlijk voorkomen
- Eerste indruk = uiterlijke kenmerken
- Kleren maken de man/vrouw?
- Lichaamshouding is belangrijk in contact met teamleden, externen en cliënten
- Hangjongeren = hangstudenten => indruk negatief ook al ben je tof persoon
- Non-verbale expressie, luisterhouding, actieve inbreng = onderdeel van voorkomen
- Facebook, instagram…
2. Nagelverzorging
- Kort geknipt, net en goed verzorgd
- Tendens van allerlei kunstnagels (=> bron bacteriën?)
- Ogen mooi? Ook in de ogen van je cliënt?
3. Frisse adem
- Mond- en tandhygiëne van belang
- Frisse adem = extra aandacht na eten bepaalde gerechten of roken of uitgaan (!)
- Dicht contact = extra aandacht
4. Haarverzorging
- Afhankelijk van stageplaats
- Los haar of opgebonden
- Haren, baard, snor = steeds netjes
5. Schoeisel
- Degelijk en verzorgd (verschil met fuifschoenen)
- Comfort van je voeten is van belang, sommige jobs veel rechtstaan, wandelen…
- Schoen = stem af op stageplaats
6. Handhygiëne
- Handen bron van infectie (cfr. Covid-19)
- Wassen is van belang, zeker voor en na verzorging
7. Correcte zorg
- Zorg is geen automatisme
- Zorg is steeds op maat
- Vraag, bespreek met collega’s, team
- Consulteer dossier om beter zicht te krijgen
- Correct = volgens de noden van de cliënt en de afspraken met het team, maar ook volgens de
juiste (verzorgings)technieken
RESPECTVOL COMMUNICEREN
= taal afstemmen op doelgroep
= mensen in hun waardigheid laten bij het aanspreken (cfr.
babytalk ouderenzorg)
- Bewust zijn dat taal een klein onderdeel is van
communicatie
- Bewust zijn dat betrekkingsniveau (relatie) een veel
grotere impact heeft dan inhoudsniveau (feitelijkheid)
ZORG VOOR HET LICHAAM
- Til- en transfertechnieken, Rolstoelbeleid, PC gebruik
, o = afhankelijk van setting maar belangrijk voor zelfzorg. Is oorzaak van fysieke klachten!
- Wasbeleid = delicaat en oorzaak van morele klachten!
- Neem een goede houding aan al staand
- Raap iets van de grond op de juiste manier
Ergonomie is een moeilijk woord: wat wil het zeggen?
- Ik moet mijn lichaam aanpassen aan mijn werk
- Ik moet mijn werk aanpassen aan mijn lichaam
- Geen van beide
MEDICATIE/FARMACOLOGIE
- Een Opvoeder-begeleider mag uit zichzelf geen medicatie toedienen aan zorgvragers
o wettelijk voorbehouden aan artsen, apothekers en hun assistenten/ verpleegkundigen
o leidinggevende machtiging geven aan werknemers om medicatie toe te dienen is strafbaar
Geldt zowel voor medicatie die kan verkregen worden zonder als onder voorschrift
Risico = allergisch reageren of bijwerkingen ondervinden waar eerste
hulpverlener geen zicht op heeft
- Als volwassen zorgvrager echter eigen (al of niet voorgeschreven) medicatie wenst in te nemen of zelf
vraagt naar medicatie uit de EHBO-koffer van school, voorziening, ... verandert de situatie => zorgvrager
kent immers medicijn, het gebruik en de dosering ervan => Taak begeleider = toe zien op juiste inname en
dosering van het medicijn
o Ouders/voogd kunnen voor hun minderjarig kind of persoon met verstandelijke beperking
machtiging geven aan begeleiders om een urgente handeling te stellen of medicatie (al of niet
voorgeschreven, bij voorgeschreven steeds met verkregen voorschrift bij de machtiging) toe te
dienen of te laten innemen !
Deze machtiging dient op papier bevestigd, getekend en gedateerd te zijn => heel
belangrijk officieel document, steeds te bewaren in het zorgdossier!
Deze machtiging leidt ertoe dat kennis van medicatie bij specifieke doelgroepen
essentieel is
Kennis = bewuster omgaan met de zorgvrager tijdens het medicatiemoment:
- Uitleg geven
- Leren innemen
- Motiveren tot inname
- Controleren op inname
- Waakzaam zijn voor de bijwerkingen!
- Zorgvuldig handelen bij overdosering!
Zelfzorgmedicatie:
- Zelfzorgmedicijn is medicijn dat zonder voorschrift verkocht mag worden
- Wordt ook wel OTC-medicijn of Over-The-Counter medicijn genoemd, omdat het direct over de toonbank
in de apotheek mag verkocht worden
Voorbeelden: ontsmettingsmiddelen, pijnstillend, koortswerend, keel/hoestpastilles of –siroop, tegen diarree,
zalf tegen jeuk van insectenbeten, bij spierpijn/verstuiking
Drie essentiële vragen
ZELFZORG
= basis om te zorgen voor anderen
Vuistregels:
- Zorg voor regelmaat en voldoende rust
- Ken jezelf: vertrouw op wat jou eerder al hielp
- Volg de richtlijnen en betrouwbare informatie
- Laat je emoties toe, ze horen erbij
ALGEMENE PRINCIPES
• Algemeen principe: zorgen voormensen = basisgedachte
• Zorg: warm wenselijk = nadruk op relatie “Relatie is voedsel voor de geest, even belangrijk als eten’
(Bowlby)
• Relatie is het vertrekpunt
o Veiligheid en sensitiviteit zijn cruciaal
o ‘Joy en wisdom’ moeten in balans zijn
• De bril waardoor we kijken geeft kleur aan onze begeleiding
o We laten onze cliënt de wereld verkennen vanuit
een zeker vertrouwen
o Omgaan met cliënten start bij de R:
EXPERIMENT
- Harry Harlow experimenteerde in de jaren 50 met Rhesus aapjes
- De apen-baby’s werden één uur na geboorte van hun echte moeder gesepareerd en bij twee nep-moeders
gestopt, eentje van draad, voor voedsel, en eentje van stof, voor knuffelen
- Het bleek dat de apen-baby’s bijna al hun tijd bij de stoffen moeder doorbrachten, ondanks het feit dat de
draadmoeder voedsel gaf
- Daarnaast renden, als Harlow de apen aan het schrikken maakte, naar hun stoffen moeder toe.
Relatie werd gezien als zeer belangrijk!
BASISVISIE:
- Relatie hanteren = deskundigheid van opvoeder/begeleider
- Denkkader = holistisch = zien van de mens in zijn totaliteit (fysiek, psychisch, sociaal, zingeving)
- Geen enkele denkrichting is ‘heilig’
- Werken met mensen = werken op maat (in alle sectoren)
Labiomista : kruising tussen een aap en een uil. De aap staat voor vrolijkheid en elegantie, voor gevoel, de uil
waakt en straal intellect uit. Kruisen en verbinden staat centraal in Koens denken.
HYGIËNE
= bij hygiëne overheerst de preventie, wat betekent dat zij vooral maatregelen omvat die ziekte kunnen
voorkomen (cfr. Covid-19)
Bekendste vorm van hygiëne is de persoonlijke hygiëne: hygiëne die wijzelf kunnen uitvoeren en gericht is op
onszelf. Maar in ons beroep is de hygiëne bij het werken met de cliënt evenzeer van belang!
,Items met de focus op hygiëne, zeven pijlers:
1. Uiterlijk voorkomen
- Eerste indruk = uiterlijke kenmerken
- Kleren maken de man/vrouw?
- Lichaamshouding is belangrijk in contact met teamleden, externen en cliënten
- Hangjongeren = hangstudenten => indruk negatief ook al ben je tof persoon
- Non-verbale expressie, luisterhouding, actieve inbreng = onderdeel van voorkomen
- Facebook, instagram…
2. Nagelverzorging
- Kort geknipt, net en goed verzorgd
- Tendens van allerlei kunstnagels (=> bron bacteriën?)
- Ogen mooi? Ook in de ogen van je cliënt?
3. Frisse adem
- Mond- en tandhygiëne van belang
- Frisse adem = extra aandacht na eten bepaalde gerechten of roken of uitgaan (!)
- Dicht contact = extra aandacht
4. Haarverzorging
- Afhankelijk van stageplaats
- Los haar of opgebonden
- Haren, baard, snor = steeds netjes
5. Schoeisel
- Degelijk en verzorgd (verschil met fuifschoenen)
- Comfort van je voeten is van belang, sommige jobs veel rechtstaan, wandelen…
- Schoen = stem af op stageplaats
6. Handhygiëne
- Handen bron van infectie (cfr. Covid-19)
- Wassen is van belang, zeker voor en na verzorging
7. Correcte zorg
- Zorg is geen automatisme
- Zorg is steeds op maat
- Vraag, bespreek met collega’s, team
- Consulteer dossier om beter zicht te krijgen
- Correct = volgens de noden van de cliënt en de afspraken met het team, maar ook volgens de
juiste (verzorgings)technieken
RESPECTVOL COMMUNICEREN
= taal afstemmen op doelgroep
= mensen in hun waardigheid laten bij het aanspreken (cfr.
babytalk ouderenzorg)
- Bewust zijn dat taal een klein onderdeel is van
communicatie
- Bewust zijn dat betrekkingsniveau (relatie) een veel
grotere impact heeft dan inhoudsniveau (feitelijkheid)
ZORG VOOR HET LICHAAM
- Til- en transfertechnieken, Rolstoelbeleid, PC gebruik
, o = afhankelijk van setting maar belangrijk voor zelfzorg. Is oorzaak van fysieke klachten!
- Wasbeleid = delicaat en oorzaak van morele klachten!
- Neem een goede houding aan al staand
- Raap iets van de grond op de juiste manier
Ergonomie is een moeilijk woord: wat wil het zeggen?
- Ik moet mijn lichaam aanpassen aan mijn werk
- Ik moet mijn werk aanpassen aan mijn lichaam
- Geen van beide
MEDICATIE/FARMACOLOGIE
- Een Opvoeder-begeleider mag uit zichzelf geen medicatie toedienen aan zorgvragers
o wettelijk voorbehouden aan artsen, apothekers en hun assistenten/ verpleegkundigen
o leidinggevende machtiging geven aan werknemers om medicatie toe te dienen is strafbaar
Geldt zowel voor medicatie die kan verkregen worden zonder als onder voorschrift
Risico = allergisch reageren of bijwerkingen ondervinden waar eerste
hulpverlener geen zicht op heeft
- Als volwassen zorgvrager echter eigen (al of niet voorgeschreven) medicatie wenst in te nemen of zelf
vraagt naar medicatie uit de EHBO-koffer van school, voorziening, ... verandert de situatie => zorgvrager
kent immers medicijn, het gebruik en de dosering ervan => Taak begeleider = toe zien op juiste inname en
dosering van het medicijn
o Ouders/voogd kunnen voor hun minderjarig kind of persoon met verstandelijke beperking
machtiging geven aan begeleiders om een urgente handeling te stellen of medicatie (al of niet
voorgeschreven, bij voorgeschreven steeds met verkregen voorschrift bij de machtiging) toe te
dienen of te laten innemen !
Deze machtiging dient op papier bevestigd, getekend en gedateerd te zijn => heel
belangrijk officieel document, steeds te bewaren in het zorgdossier!
Deze machtiging leidt ertoe dat kennis van medicatie bij specifieke doelgroepen
essentieel is
Kennis = bewuster omgaan met de zorgvrager tijdens het medicatiemoment:
- Uitleg geven
- Leren innemen
- Motiveren tot inname
- Controleren op inname
- Waakzaam zijn voor de bijwerkingen!
- Zorgvuldig handelen bij overdosering!
Zelfzorgmedicatie:
- Zelfzorgmedicijn is medicijn dat zonder voorschrift verkocht mag worden
- Wordt ook wel OTC-medicijn of Over-The-Counter medicijn genoemd, omdat het direct over de toonbank
in de apotheek mag verkocht worden
Voorbeelden: ontsmettingsmiddelen, pijnstillend, koortswerend, keel/hoestpastilles of –siroop, tegen diarree,
zalf tegen jeuk van insectenbeten, bij spierpijn/verstuiking
Drie essentiële vragen
