SAMENVATTING HRM2 2024-2025
Les 1
DEEL 1
Sociaal recht = wettelijk kader vr wat bedrijven kunnen en mogen doen
op vlak v HR
§ Arbeidsrecht (arbeidsovereenkomst)
§ Sociale zekerheid
§ Sociaal statuut zelfstandigen
§ Loonberekening
Sociaal recht in België omvat sociaal zekerheidsrecht en arbeidsrecht.
Het sociaal zekerheidsrecht valt onder publiekrecht, omdat het de relatie
tussen uitkeringsgerechtigden en de overheid betreft. Arbeidsrecht valt
onder privaatrecht, omdat het de arbeidsovereenkomst tussen werkgever
en werknemer regelt.
HR-trends
Actuele HR-thema’s
1. onboarding en socialisatie
2. het creëren van een inclusieve werkvloer
3. het welzijnsbeleid dat zij hanteren, incl de reintegratie-aanpak van
langdurig zieken
4. de aandacht die gaat naar coaching: welk aanbod hebben zij, en met
welk doel
5. het type arbeidsovereenkomsten die zij hebben
6. de impact van GDPR op hun HR beleid
7. het verloningsbeleid dat zij hanteren
8. de offboarding en aanpak van ontslag- en exitgesprekken
Sociale wetgeving
- Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
- Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers
- Beschermingsmaatregelen voor werknemers
- Arbeidsvoorziening
- Sociale zekerheid
- Minimumvoorzieningen
- Geschillen van sociaal recht
Art 51 CAO (Art 6 WAO)
DEEL 2
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen WAO
TOEPASSINGSGEBIED
Wat is een arbeidsovereenkomst?
• Een wederkerige overeenkomst >< eenzijdig statuut (ambtenaar)
, • Voor het verrichten van arbeid >< volgen van opleiding
(leerovereenkomst)
• Tegen loon >< onkostenvergoeding (vrijwilligerswerk)
• Onder gezag van een werkgever >< geen gezag (zelfstandige
aannemingsovk)
Het ondergeschikte verband
• Gezagsrelatie tussen werkgever en werknemer
• Gezagsrelatie staat onafhankelijkheid bij uitvoering van arbeidsovk
niet in de weg
• Ook tussen gehuwden, familieleden of concubanten kan een
gezagsrelatie bestaan
Schijnzelfstandigen - Pseudowerknemers
• Werkgevers proberen sociale bijdragen voor werknemers te
ontlopen
• Zelfstandigen proberen te profiteren van de sociale zekerheid voor
werknemers
Samengaan van een arbeidsovk met aannemings- of
zelfstandigenovereenkomst
• Strenge beperking
• Om te vermijden dat men ontsnapt aan toepassing van de
socialezekerheidswetgeving voor werknemers
Art 1 WAO (op wie is de wet van toepassing)
HET AANGAAN VAN DE ARBEIDSOVK
Mondeling (bekentenis, getuigenbewijs, vermoedens) of schriftelijke ovk
(soms vereist)
- Geldigheidsvereisten van het BW
o Bekwaamheid van de partijen
Algemeen principe: iedereen is bekwaam, tenzij door de
wet hiertoe onbekwaam is verklaard
Minderjarigen
Zijn in beginsel rechtsbekwaam om
arbeidsovereenkomsten af te sluiten, tenzij er
uitdrukkelijk verzet is van de vader, de moeder of de
voogd (door art. 43 tot 46bis WAO)
Verbod op tewerkstelling van kinderen (Art 6 Arbeidswet)
o Toestemming vd partijen
Kan aangetast worden door wilsgebreken zoals:
Geweld
fysieke of morele aard
Dwaling
Zich vergissen, een verkeerde mening toegedaan zijn
, Moet een belangrijke dwaling over een essentieel
element zijn
Bedrog
Leugens of bedrieglijk verzwijgen
Moet van die aard zijn dat de overeenkomst zonder het
bedrog nooit tot stand zou zijn gekomen
o Voorwerp en oorzaak
Voorwerp = datgene waartoe men zich verbindt
Oorzaak = het doel van de verbintenis
Zeker en bepaald & mogelijk en geoorloofd
Gevolgen
Absolute nietigheid
Ter bescherming van de openbare orde of goede zeden
Kan door derden of door de rechter ingeroepen worden
Kan niet gedekt worden door de benadeelde partij
Relatieve nietigheid
Voor de bescherming van private belangen
Kan enkel door de benadeelde partij ingeroepen worden
Kan gedekt worden door de benadeelde partij
SOORTEN ARBEIDSOVK
1) Soorten naar gelang de beoogde arbeid
• Arbeiders: hoofdzakelijk handenarbeid (Art 2 WAO)
• Bedienden: hoofdzakelijk hoofdarbeid (Art 3 WAO)
• Handelsvertegenwoordigers: Hoofdzakelijk opsporen én
bezoeken van cliënteel om te onderhandelen over of afsluiten van
zaken (Art 4 WAO)
• Dienstboden: hoofdzakelijk huishoudelijke handenarbeid in het
gezin vd WG (Art5 WAO)
• Studenten: gewone arbeidsovereenkomst als arbeider, bediende of
handelsvertegenwoordiger
• Huisarbeiders: Kiezen zelf hun plaats van tewerkstelling, volledig
of gedeeltelijk
• Andere overeenkomsten: Worden niet in de WAO geregeld,
andere wetgeving
2) Soorten naargelang de duur van de ovk
• Arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd
• Meeste arbeidsovk, Nooit voor het leven (slavernij!) (Art
7 WAO)
• Arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd (Art 9 WAO)
• Duurtijd ‘vast’ en ‘zeker’ bepaald
• Schriftelijke ovk verplicht uiterlijk op moment van
indiensttreding
, • Sanctie bij niet naleven van de vormvereisten =
contract van onbepaalde duur
• Verbod op opeenvolgende overeenkomsten (enkele
afwijkingen)
• Minder gunstige behandeling v tijdelijke werknemers is
verboden
• Arbeidsovereenkomst voor duidelijk omschreven werk
• Geen precieze tijdsduur, maar wel aard en omvang van
het werk
• Bv. Bouw, land- & tuinbouw, voedingsnijverheid, vertaal-
& tikwerk
• Verplicht schriftelijk, uiterlijk op moment van
indiensttreding
• Verbod op opeenvolging (geen uitzonderingen)
•
Vervangingsovereenkomst
• Vervanging van een werknemer, bepaalde of onbepaalde
tijd
• Verplicht schriftelijk, uiterlijk op moment van
indiensttreding
• Maximaal 2 jaar, behalve bij loopbaanonderbreking of
tijdskrediet
3) Soorten naargelang omvang van het werk
• Voltijdse arbeidsovereenkomst
• Geen geschrift nodig
• Deeltijdse arbeidsovereenkomst
= arbeid regelmatig en vrijwillig tijdens een kortere periode dan
normale periode
Vormvoorwaarden:
• Verplicht schriftelijk, Individueel
• Uiterlijk op het moment van de indiensttreding
• Arbeidsregeling en uurrooster moeten vermeld worden,
behalve bij variabel uurrooster
- Wekelijkse arbeidsduur
- Combinatiemogelijkheden arbeidsduur en uurrooster
o vaste arbeidsduur en vast uurrooster;
o vaste arbeidsduur en variabel uurrooster;
o variabele arbeidsduur en variabel uurrooster (flexibele
arbeidsregeling)
(zie schema dia 32)
• Vaststelling van het loon: zelfde normen en loonschalen als voltijdse
werknemer
• Bewaren van een afschrift: mag elektronisch
Les 1
DEEL 1
Sociaal recht = wettelijk kader vr wat bedrijven kunnen en mogen doen
op vlak v HR
§ Arbeidsrecht (arbeidsovereenkomst)
§ Sociale zekerheid
§ Sociaal statuut zelfstandigen
§ Loonberekening
Sociaal recht in België omvat sociaal zekerheidsrecht en arbeidsrecht.
Het sociaal zekerheidsrecht valt onder publiekrecht, omdat het de relatie
tussen uitkeringsgerechtigden en de overheid betreft. Arbeidsrecht valt
onder privaatrecht, omdat het de arbeidsovereenkomst tussen werkgever
en werknemer regelt.
HR-trends
Actuele HR-thema’s
1. onboarding en socialisatie
2. het creëren van een inclusieve werkvloer
3. het welzijnsbeleid dat zij hanteren, incl de reintegratie-aanpak van
langdurig zieken
4. de aandacht die gaat naar coaching: welk aanbod hebben zij, en met
welk doel
5. het type arbeidsovereenkomsten die zij hebben
6. de impact van GDPR op hun HR beleid
7. het verloningsbeleid dat zij hanteren
8. de offboarding en aanpak van ontslag- en exitgesprekken
Sociale wetgeving
- Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
- Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers
- Beschermingsmaatregelen voor werknemers
- Arbeidsvoorziening
- Sociale zekerheid
- Minimumvoorzieningen
- Geschillen van sociaal recht
Art 51 CAO (Art 6 WAO)
DEEL 2
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen WAO
TOEPASSINGSGEBIED
Wat is een arbeidsovereenkomst?
• Een wederkerige overeenkomst >< eenzijdig statuut (ambtenaar)
, • Voor het verrichten van arbeid >< volgen van opleiding
(leerovereenkomst)
• Tegen loon >< onkostenvergoeding (vrijwilligerswerk)
• Onder gezag van een werkgever >< geen gezag (zelfstandige
aannemingsovk)
Het ondergeschikte verband
• Gezagsrelatie tussen werkgever en werknemer
• Gezagsrelatie staat onafhankelijkheid bij uitvoering van arbeidsovk
niet in de weg
• Ook tussen gehuwden, familieleden of concubanten kan een
gezagsrelatie bestaan
Schijnzelfstandigen - Pseudowerknemers
• Werkgevers proberen sociale bijdragen voor werknemers te
ontlopen
• Zelfstandigen proberen te profiteren van de sociale zekerheid voor
werknemers
Samengaan van een arbeidsovk met aannemings- of
zelfstandigenovereenkomst
• Strenge beperking
• Om te vermijden dat men ontsnapt aan toepassing van de
socialezekerheidswetgeving voor werknemers
Art 1 WAO (op wie is de wet van toepassing)
HET AANGAAN VAN DE ARBEIDSOVK
Mondeling (bekentenis, getuigenbewijs, vermoedens) of schriftelijke ovk
(soms vereist)
- Geldigheidsvereisten van het BW
o Bekwaamheid van de partijen
Algemeen principe: iedereen is bekwaam, tenzij door de
wet hiertoe onbekwaam is verklaard
Minderjarigen
Zijn in beginsel rechtsbekwaam om
arbeidsovereenkomsten af te sluiten, tenzij er
uitdrukkelijk verzet is van de vader, de moeder of de
voogd (door art. 43 tot 46bis WAO)
Verbod op tewerkstelling van kinderen (Art 6 Arbeidswet)
o Toestemming vd partijen
Kan aangetast worden door wilsgebreken zoals:
Geweld
fysieke of morele aard
Dwaling
Zich vergissen, een verkeerde mening toegedaan zijn
, Moet een belangrijke dwaling over een essentieel
element zijn
Bedrog
Leugens of bedrieglijk verzwijgen
Moet van die aard zijn dat de overeenkomst zonder het
bedrog nooit tot stand zou zijn gekomen
o Voorwerp en oorzaak
Voorwerp = datgene waartoe men zich verbindt
Oorzaak = het doel van de verbintenis
Zeker en bepaald & mogelijk en geoorloofd
Gevolgen
Absolute nietigheid
Ter bescherming van de openbare orde of goede zeden
Kan door derden of door de rechter ingeroepen worden
Kan niet gedekt worden door de benadeelde partij
Relatieve nietigheid
Voor de bescherming van private belangen
Kan enkel door de benadeelde partij ingeroepen worden
Kan gedekt worden door de benadeelde partij
SOORTEN ARBEIDSOVK
1) Soorten naar gelang de beoogde arbeid
• Arbeiders: hoofdzakelijk handenarbeid (Art 2 WAO)
• Bedienden: hoofdzakelijk hoofdarbeid (Art 3 WAO)
• Handelsvertegenwoordigers: Hoofdzakelijk opsporen én
bezoeken van cliënteel om te onderhandelen over of afsluiten van
zaken (Art 4 WAO)
• Dienstboden: hoofdzakelijk huishoudelijke handenarbeid in het
gezin vd WG (Art5 WAO)
• Studenten: gewone arbeidsovereenkomst als arbeider, bediende of
handelsvertegenwoordiger
• Huisarbeiders: Kiezen zelf hun plaats van tewerkstelling, volledig
of gedeeltelijk
• Andere overeenkomsten: Worden niet in de WAO geregeld,
andere wetgeving
2) Soorten naargelang de duur van de ovk
• Arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd
• Meeste arbeidsovk, Nooit voor het leven (slavernij!) (Art
7 WAO)
• Arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd (Art 9 WAO)
• Duurtijd ‘vast’ en ‘zeker’ bepaald
• Schriftelijke ovk verplicht uiterlijk op moment van
indiensttreding
, • Sanctie bij niet naleven van de vormvereisten =
contract van onbepaalde duur
• Verbod op opeenvolgende overeenkomsten (enkele
afwijkingen)
• Minder gunstige behandeling v tijdelijke werknemers is
verboden
• Arbeidsovereenkomst voor duidelijk omschreven werk
• Geen precieze tijdsduur, maar wel aard en omvang van
het werk
• Bv. Bouw, land- & tuinbouw, voedingsnijverheid, vertaal-
& tikwerk
• Verplicht schriftelijk, uiterlijk op moment van
indiensttreding
• Verbod op opeenvolging (geen uitzonderingen)
•
Vervangingsovereenkomst
• Vervanging van een werknemer, bepaalde of onbepaalde
tijd
• Verplicht schriftelijk, uiterlijk op moment van
indiensttreding
• Maximaal 2 jaar, behalve bij loopbaanonderbreking of
tijdskrediet
3) Soorten naargelang omvang van het werk
• Voltijdse arbeidsovereenkomst
• Geen geschrift nodig
• Deeltijdse arbeidsovereenkomst
= arbeid regelmatig en vrijwillig tijdens een kortere periode dan
normale periode
Vormvoorwaarden:
• Verplicht schriftelijk, Individueel
• Uiterlijk op het moment van de indiensttreding
• Arbeidsregeling en uurrooster moeten vermeld worden,
behalve bij variabel uurrooster
- Wekelijkse arbeidsduur
- Combinatiemogelijkheden arbeidsduur en uurrooster
o vaste arbeidsduur en vast uurrooster;
o vaste arbeidsduur en variabel uurrooster;
o variabele arbeidsduur en variabel uurrooster (flexibele
arbeidsregeling)
(zie schema dia 32)
• Vaststelling van het loon: zelfde normen en loonschalen als voltijdse
werknemer
• Bewaren van een afschrift: mag elektronisch
