1. Massacommunicatie
1.1. Communicatie en massacommunicatie
Verschillende soorten communicatie:
Verbaal (gesproken)
Non-verbaal (niet-gesproken)
Subverbaal (beide -> paralinguïstiek)
Verschillende soorten doelpubliek
Interpersoonlijk
Massacommunicatie
Schema
Interpersoonlijke communicatie Massacommunicatie
Soms met medium Altijd met medium
Beperkt aantal volgers Zo groot mogelijke groep
Boodschap is aangepast aan de Breed toegankelijke boodschap
ontvanger
Feedback is er meestal en is nodig Feedback is niet noodzakelijk en via
medium
Geen zuiver eenrichtingsverkeer -> interactiemogelijkheden -> via allerlei
sociale media wordt er massaal veel informatie verspreid
Gebruik van smartphones om info te verzamelen -> nieuw begrip in
medialandschap -> berichten i.v.m. opstanden, protesten, aanslagen,
natuurrampen worden via burgerjournalistiek verspreid
Technologische ontwikkelingen -> media wordt belangrijk
Traditionele media verliezen meer terrein ten voordele van digitale versies
Evolutie van traditioneel naar digitaal heeft belangrijke gevolgen:
View on the month
Uitgesteld kijken
Massamedia richten zich niet op de massa maar op specifieke doelgroepen ->
nichepubliek
1.2. Visies op de macht van de media
Effectenonderzoek = meest beoefende tak van de communicatiewetenschappen
Veel interesse voor deze vorm van onderzoek door:
1. Samenleving: angst bij ouders (bij komst van een nieuw medium)
2. Bedrijfsleven: wordt koopgedrag beïnvloed na reclame?
3. Politiek: kan je het kiesgedrag beïnvloeden?
Uiteenlopende resultaten
, 1. Tot WO2: almachtstheorieën (veel invloed)
2. 1945-1965: relativeringstheorieën (geen invloed)
3. 1965-…: machtstheorieën (zekere invloed)
Verklaring
1. Tijdsgeest veranderd
2. Wie onderzoekt:
‘-> AM -> gedragspsychologen (enkel individu)
‘-> R -> sociologen (grotere groep)
‘-> M -> communicatiewetenschappers
1.2.1. Almachtstheorieën (…-1945)
Hypothese: massamedia heeft een grote uniforme invloed en dat het publiek is
passief en gemakkelijk te beïnvloeden
Gebaseerd op stimulus-response model van het behaviorisme
Behaviorisme: mens bestuderen aan de hand van uiterlijk gedrag, geloven
in stimulus response
Stimulus response: op een bepaalde prikkel krijg je altijd dezelfde
voorspelbare reactie
Injectienaaldtheorie/Magic bullet theory
Mens wordt beschouwd als holle ruimte die door allerlei willekeurige invloeden
van buitenaf op te vullen is -> Boodschappen worden als kogels afgevuurd op
een willoos passief publiek
Methode werd beschouwd als doeltreffend aangezien er geen kritiek was
Jaren 30:
1. Allocutiemedia werden populair (film en radio)
2. Monopolisering -> het alleenrecht verwerven
3. Massamedia speelt grote rol in propagandastrijd (bv. Hitler) -> hoe
passiever het publiek hoe beter
Redenering van injectienaaldtheorie
1. Er is een rechtstreekse invloed van de media
2. Eén boodschap waar het publiek niet onderuit kan
De injectienaaldtheorie stelt dat iemand zonder eigen mening of voorkeuren
alles voorneemt wat via de media wordt aangeboden
Voorbeeld 1: radiohoorspel the war of the worlds
Orson Welles -> radio-uitzending met als onderwerp de invasie van buitenaardse
wezens
muziekprogramma werd onderbroken door nieuwsberichten over invasie
1.1. Communicatie en massacommunicatie
Verschillende soorten communicatie:
Verbaal (gesproken)
Non-verbaal (niet-gesproken)
Subverbaal (beide -> paralinguïstiek)
Verschillende soorten doelpubliek
Interpersoonlijk
Massacommunicatie
Schema
Interpersoonlijke communicatie Massacommunicatie
Soms met medium Altijd met medium
Beperkt aantal volgers Zo groot mogelijke groep
Boodschap is aangepast aan de Breed toegankelijke boodschap
ontvanger
Feedback is er meestal en is nodig Feedback is niet noodzakelijk en via
medium
Geen zuiver eenrichtingsverkeer -> interactiemogelijkheden -> via allerlei
sociale media wordt er massaal veel informatie verspreid
Gebruik van smartphones om info te verzamelen -> nieuw begrip in
medialandschap -> berichten i.v.m. opstanden, protesten, aanslagen,
natuurrampen worden via burgerjournalistiek verspreid
Technologische ontwikkelingen -> media wordt belangrijk
Traditionele media verliezen meer terrein ten voordele van digitale versies
Evolutie van traditioneel naar digitaal heeft belangrijke gevolgen:
View on the month
Uitgesteld kijken
Massamedia richten zich niet op de massa maar op specifieke doelgroepen ->
nichepubliek
1.2. Visies op de macht van de media
Effectenonderzoek = meest beoefende tak van de communicatiewetenschappen
Veel interesse voor deze vorm van onderzoek door:
1. Samenleving: angst bij ouders (bij komst van een nieuw medium)
2. Bedrijfsleven: wordt koopgedrag beïnvloed na reclame?
3. Politiek: kan je het kiesgedrag beïnvloeden?
Uiteenlopende resultaten
, 1. Tot WO2: almachtstheorieën (veel invloed)
2. 1945-1965: relativeringstheorieën (geen invloed)
3. 1965-…: machtstheorieën (zekere invloed)
Verklaring
1. Tijdsgeest veranderd
2. Wie onderzoekt:
‘-> AM -> gedragspsychologen (enkel individu)
‘-> R -> sociologen (grotere groep)
‘-> M -> communicatiewetenschappers
1.2.1. Almachtstheorieën (…-1945)
Hypothese: massamedia heeft een grote uniforme invloed en dat het publiek is
passief en gemakkelijk te beïnvloeden
Gebaseerd op stimulus-response model van het behaviorisme
Behaviorisme: mens bestuderen aan de hand van uiterlijk gedrag, geloven
in stimulus response
Stimulus response: op een bepaalde prikkel krijg je altijd dezelfde
voorspelbare reactie
Injectienaaldtheorie/Magic bullet theory
Mens wordt beschouwd als holle ruimte die door allerlei willekeurige invloeden
van buitenaf op te vullen is -> Boodschappen worden als kogels afgevuurd op
een willoos passief publiek
Methode werd beschouwd als doeltreffend aangezien er geen kritiek was
Jaren 30:
1. Allocutiemedia werden populair (film en radio)
2. Monopolisering -> het alleenrecht verwerven
3. Massamedia speelt grote rol in propagandastrijd (bv. Hitler) -> hoe
passiever het publiek hoe beter
Redenering van injectienaaldtheorie
1. Er is een rechtstreekse invloed van de media
2. Eén boodschap waar het publiek niet onderuit kan
De injectienaaldtheorie stelt dat iemand zonder eigen mening of voorkeuren
alles voorneemt wat via de media wordt aangeboden
Voorbeeld 1: radiohoorspel the war of the worlds
Orson Welles -> radio-uitzending met als onderwerp de invasie van buitenaardse
wezens
muziekprogramma werd onderbroken door nieuwsberichten over invasie
