Stappenplan casus oplossen
Casus vestigen aansprakelijkheid
Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)
1. Onrechtmatige daad
a. Gedraging (daad)
i. Doen OF
ii. Nalaten
b. Onrechtmatigheid (artikel 6:162 lid 2 BW)
i. Een inbreuk op een (subjectief) recht
1. Persoonlijkheidsrechten, absolute rechten,
vorderingsrechten of grondrechten
(Milieudefensie/Shell) Rb. Den Haag 26 mei 2021,
ECLI:NL:RBDHA:2021:5337
Beroep op grondrechten: vorderen verbod of gebod.
Rechter kan een voortdurende onrechtmatige daad
verbieden
2. Alleen directe, opzettelijk of rechtstreekse inbreuk van
een recht
(Zwiepende tak) HR 9 december 1994, NJ 1996/403
- Aansprakelijk voor gevolg? Toetsen aan de mate van
waarschijnlijkheid dat ongeval zich voor zou doen.
ii. Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
(Maas/Willems) HR 16 februari 1973, NJ 1973/463
Niet als degene die zich op schending van de wettelijke
norm beroept zich door eigen gedrag aan bescherming
van die norm heeft onttrokken
iii. Doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven
recht in het maatschappelijk verkeer betaamt
(Zutphense juffrouw) HR 10 juni 1910, W. 9038
Onrechtmatigheidsgrond volgens ongeschreven recht in
het maatschappelijk verkeer betaamt bestond toen nog
niet. Zodoende was er geen sprake van onrechtmatigheid
want voldeed niet aan voorwaarde 1 en 2.
(Lindenbaum/Cohen) HR 31 januari 1919, NJ 1919/161
Cohen gaf offerte aan concurrent Lindenbaum waardoor
concurrent goedkoper dan Lindenbaum werd. Toentertijd
geen sprake van onrechtmatigheid omdat de derde
onrechtmatigheidsgrond toen nog niet bestond. Het Hof
oordeelde anders en voegde aan de
onrechtmatigheidsgronden de grond volgens
ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt. Later de derde onrechtmatigheidsgrond.
1. Gevaltypen
, a. Gevaarzetting
(Kelderluik) HR 5 november 1965, NJ 1966/136
als iemand een gevaarlijke situatie in het leven roept of
laat voortbestaan, waardoor er schade dreigt voor
personen of zaken.
Toetsen aan:
- De waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming
van de vereiste oplettendheid en zorgvuldigheid bij de
ander kan worden verwacht;
- De kans dat daaruit ongevallen ontstaan;
- De ernst en gevolgen van die ongevallen;
- De mate van bezwaarlijkheid van te nemen
voorzorgsmaatregelen.
(Taxus) HR 22 april 1994, NJ 1994/624
Kenbaarheidsvereiste: toetsen aan objectief kenbare
gevaren.
b. Waarschuwingsplicht
(Jetblast) HR 28 mei 2004, NJ 2005/105
De hoge raad geeft 2 aanknopingspunten.
- Leidt waarschuwing tot handelen of nalaten?
- Uit de tekst blijkt het concrete gevaar.
c. Sport- en Spel situaties
(Natraparrest) HR 28 juni 1991, NJ 1992/622
De deelnemers aan een sport hebben tot op zekere
hoogte gevaarlijke gedragingen waartoe het spel uitlokt
over en weer van elkaar te verwachten.
Maar ook in sport- en spel situaties zijn er grenzen:
‘abnormaal gevaarlijke gedraging’.
(Disloquerende turnster) HR 6 oktober 1995, NJ 1998/190
Aansprakelijkheid voor letselschade ten gevolge van een
sportongeval, terwijl de leiding tekort is geschoten in het
treffen van voorzorgsmaatregelen.
d. Ongelukkige samenloop van omstandigheden
(Jansen-Jansen) HR 12 mei 2000, NJ 2001/300
Het gedrag is alleen onrechtmatig indien de mate van
waarschijnlijkheid van een ongeval zo groot is, dat de
dader zich van dit gedrag had behoren te onthouden.
e. Private regelgeving
(Trombose) HR 2 maart 2001, NJ 2001/649
Afwijken van protocollen is slechts aanvaardbaar als dat in
het belang van goede patiëntenzorg wenselijk is.
f. Onrechtmatig handelen producent
Casus vestigen aansprakelijkheid
Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)
1. Onrechtmatige daad
a. Gedraging (daad)
i. Doen OF
ii. Nalaten
b. Onrechtmatigheid (artikel 6:162 lid 2 BW)
i. Een inbreuk op een (subjectief) recht
1. Persoonlijkheidsrechten, absolute rechten,
vorderingsrechten of grondrechten
(Milieudefensie/Shell) Rb. Den Haag 26 mei 2021,
ECLI:NL:RBDHA:2021:5337
Beroep op grondrechten: vorderen verbod of gebod.
Rechter kan een voortdurende onrechtmatige daad
verbieden
2. Alleen directe, opzettelijk of rechtstreekse inbreuk van
een recht
(Zwiepende tak) HR 9 december 1994, NJ 1996/403
- Aansprakelijk voor gevolg? Toetsen aan de mate van
waarschijnlijkheid dat ongeval zich voor zou doen.
ii. Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
(Maas/Willems) HR 16 februari 1973, NJ 1973/463
Niet als degene die zich op schending van de wettelijke
norm beroept zich door eigen gedrag aan bescherming
van die norm heeft onttrokken
iii. Doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven
recht in het maatschappelijk verkeer betaamt
(Zutphense juffrouw) HR 10 juni 1910, W. 9038
Onrechtmatigheidsgrond volgens ongeschreven recht in
het maatschappelijk verkeer betaamt bestond toen nog
niet. Zodoende was er geen sprake van onrechtmatigheid
want voldeed niet aan voorwaarde 1 en 2.
(Lindenbaum/Cohen) HR 31 januari 1919, NJ 1919/161
Cohen gaf offerte aan concurrent Lindenbaum waardoor
concurrent goedkoper dan Lindenbaum werd. Toentertijd
geen sprake van onrechtmatigheid omdat de derde
onrechtmatigheidsgrond toen nog niet bestond. Het Hof
oordeelde anders en voegde aan de
onrechtmatigheidsgronden de grond volgens
ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt. Later de derde onrechtmatigheidsgrond.
1. Gevaltypen
, a. Gevaarzetting
(Kelderluik) HR 5 november 1965, NJ 1966/136
als iemand een gevaarlijke situatie in het leven roept of
laat voortbestaan, waardoor er schade dreigt voor
personen of zaken.
Toetsen aan:
- De waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming
van de vereiste oplettendheid en zorgvuldigheid bij de
ander kan worden verwacht;
- De kans dat daaruit ongevallen ontstaan;
- De ernst en gevolgen van die ongevallen;
- De mate van bezwaarlijkheid van te nemen
voorzorgsmaatregelen.
(Taxus) HR 22 april 1994, NJ 1994/624
Kenbaarheidsvereiste: toetsen aan objectief kenbare
gevaren.
b. Waarschuwingsplicht
(Jetblast) HR 28 mei 2004, NJ 2005/105
De hoge raad geeft 2 aanknopingspunten.
- Leidt waarschuwing tot handelen of nalaten?
- Uit de tekst blijkt het concrete gevaar.
c. Sport- en Spel situaties
(Natraparrest) HR 28 juni 1991, NJ 1992/622
De deelnemers aan een sport hebben tot op zekere
hoogte gevaarlijke gedragingen waartoe het spel uitlokt
over en weer van elkaar te verwachten.
Maar ook in sport- en spel situaties zijn er grenzen:
‘abnormaal gevaarlijke gedraging’.
(Disloquerende turnster) HR 6 oktober 1995, NJ 1998/190
Aansprakelijkheid voor letselschade ten gevolge van een
sportongeval, terwijl de leiding tekort is geschoten in het
treffen van voorzorgsmaatregelen.
d. Ongelukkige samenloop van omstandigheden
(Jansen-Jansen) HR 12 mei 2000, NJ 2001/300
Het gedrag is alleen onrechtmatig indien de mate van
waarschijnlijkheid van een ongeval zo groot is, dat de
dader zich van dit gedrag had behoren te onthouden.
e. Private regelgeving
(Trombose) HR 2 maart 2001, NJ 2001/649
Afwijken van protocollen is slechts aanvaardbaar als dat in
het belang van goede patiëntenzorg wenselijk is.
f. Onrechtmatig handelen producent
