In dit verslag worden de verschillende
soorten sondes besproken. Hierbij staat
beschreven waar de sonde zich bevindt en
hoe deze word geplaatst. Ook kunt u
informatie vinden over het toedienen van
sondevoeding met de bijbehorende
complicaties.
Sonde en
sondevoedi
ng
Verpleegkunde 3e jaar
,Inhoud
Wat is een sonde....................................................................................................................................1
Soorten sondes.......................................................................................................................................1
Neus-maagsonde................................................................................................................................1
Neus-duodenumsonde.......................................................................................................................2
Neus-jejunumsonde...........................................................................................................................2
Triple lumen sonde (sonde met drie kanalen)....................................................................................2
PEG-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie)........................................................................3
PEG-J-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie).....................................................................4
G-tube (gastrostomie tube)................................................................................................................5
Button (MIC-KEY)................................................................................................................................5
Jejunostomiesonde.............................................................................................................................5
Wat te doen bij welke pH-waarde..........................................................................................................6
Ligging controleren.................................................................................................................................6
Het meten van de sonde........................................................................................................................6
Verstopping............................................................................................................................................7
Preventie............................................................................................................................................7
Bij verstopping....................................................................................................................................7
Complicaties...........................................................................................................................................7
Verlies van de sonde...........................................................................................................................7
Keel-, neus- en oorklachten................................................................................................................7
Aandachtspunten...................................................................................................................................8
Wanneer wordt sondevoeding gegeven.................................................................................................9
Wat is een sonde
Een sonde is een speciale katheter om vloeibare voeding toe te dienen aan mensen die niet
op een normale manier kunnen eten of drinken. Er zijn verschillende sondes, die op
verschillende manieren worden geplaatst. Sommige sondes lopen via de neus, andere via de
buik. Welke sonde er bij de patiënt word geplaatst, is onder meer afhankelijk van de reden
dat hij/zij een sonde krijgt. Maar ook hoe lang de sonde moet worden gebruikt en het soort
sondevoeding dat de patiënt krijgt.
Soorten sondes
Neus-maagsonde
Een neus-maagsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, keel en slokdarm naar
de maag loopt. Aan het uiteinde van de sonde zitten kleine gaatjes waar de voeding
doorheen loopt. De sonde kan door een verpleegkundige ingebracht worden.
1
,Of de sonde goed ligt, controleert de verpleegkundige met een pH-meting. Hierbij wordt er
via de ingebrachte sonde een klein beetje maaginhoud opgetrokken. De patiënt voelt hier
niks van. Hierna word er met een strip de pH-waarde van de maaginhoud gemeten. De pH-
waarde geeft duidelijkheid over of de sonde goed ligt. Soms is het nodig dat er aanvullend
nog een röntgenfoto wordt gemaakt, maar meestal is dit niet nodig.
De sonde kan ook endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de
radioloog) ingebracht worden. De neus-maagsonde is de meest gebruikte voedingssonde.
Het is een tijdelijke sonde, die gebruikt wordt als eten en drinken tijdelijk een probleem is. Zie
afbeelding 1.
Neus-duodenumsonde
Een neus-duodenumsonde loopt via de neus, keel, slokdarm en maag naar het eerste
gedeelte van de dunne darm (het duodenum, oftewel de twaalfvingerige darm).
Hiervoor word de zelfde sonde gebruikt als voor de neus-maagsonde. De neus-
duodenumsonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door
de radioloog) geplaatst. De neus-duodenumsonde wordt geplaatst wanneer de maag
sondevoeding niet goed verdraagt en een neus-maagsonde dus niet mogelijk is. Een neus-
duodenumsonde is altijd tijdelijk.
Afbeelding 1
Neus-jejunumsonde
Een neus-jejunumsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag
diep in de dunne darm (het jejunum) word gebracht.
De sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de
radioloog) ingebracht. Een neus-jejunumsonde wordt geplaatst wanneer de maag en
twaalfvingerige darm geen sondevoeding kunnen
verdragen. Een neus-maagsonde of een neus-
duodenumsonde zijn dan niet mogelijk. Net zoals
een neus-maagsonde en een neus-
duodenumsonde is een neus-jejunumsonde
tijdelijk. Zie afbeelding 2.
Triple lumen sonde (sonde met
drie kanalen)
2
, Een triple lumen sonde is een flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag in de
dunne darm word gebracht.
Deze sonde heeft 3 kanalen:
1 kanaal loopt tot in de dunne darm. Hierdoor word sondevoeding en eventueel de
medicijnen gegeven.
Het tweede kanaal loopt tot in de maag en wordt gebruikt om maagsappen af te
voeren. Dit wordt ook wel 'hevelen' genoemd.
Het derde kanaal is bedoeld als ontluchtingskanaal, om een teveel aan lucht af te
voeren.
De triple lumen sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting
(door de radioloog) geplaatst. De triple lumen sonde is altijd tijdelijk. Deze sonde is vooral
bedoeld om de maag na een operatie weer op gang te laten komen en misselijkheid te
voorkomen. De triple lumen sonde wordt ook gebruikt als de maag niet goed functioneert en
de maagsappen niet af kan voeren. Met een triple lumen sonde kan er tegelijk voeding
gegeven worden en geheveld worden. Zie afbeelding 3.
Afbeelding 2 Afbeelding 3
PEG-
sonde
(Percutane Endoscopische Gastrostomie)
Een PEG-sonde is een flexibel slangetje dat via een klein gaatje van de buikwand naar de
maag loopt. Het uiteinde van de PEG-sonde bestaat uit twee schijfvormige plaatjes. Hiermee
wordt de sonde vastgemaakt. Het eerste plaatje zit aan de binnenkant van de maagwand en
zorgt ervoor dat de sonde er niet uitvalt. Het tweede plaatje is driehoekig en zit aan de
3
soorten sondes besproken. Hierbij staat
beschreven waar de sonde zich bevindt en
hoe deze word geplaatst. Ook kunt u
informatie vinden over het toedienen van
sondevoeding met de bijbehorende
complicaties.
Sonde en
sondevoedi
ng
Verpleegkunde 3e jaar
,Inhoud
Wat is een sonde....................................................................................................................................1
Soorten sondes.......................................................................................................................................1
Neus-maagsonde................................................................................................................................1
Neus-duodenumsonde.......................................................................................................................2
Neus-jejunumsonde...........................................................................................................................2
Triple lumen sonde (sonde met drie kanalen)....................................................................................2
PEG-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie)........................................................................3
PEG-J-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie).....................................................................4
G-tube (gastrostomie tube)................................................................................................................5
Button (MIC-KEY)................................................................................................................................5
Jejunostomiesonde.............................................................................................................................5
Wat te doen bij welke pH-waarde..........................................................................................................6
Ligging controleren.................................................................................................................................6
Het meten van de sonde........................................................................................................................6
Verstopping............................................................................................................................................7
Preventie............................................................................................................................................7
Bij verstopping....................................................................................................................................7
Complicaties...........................................................................................................................................7
Verlies van de sonde...........................................................................................................................7
Keel-, neus- en oorklachten................................................................................................................7
Aandachtspunten...................................................................................................................................8
Wanneer wordt sondevoeding gegeven.................................................................................................9
Wat is een sonde
Een sonde is een speciale katheter om vloeibare voeding toe te dienen aan mensen die niet
op een normale manier kunnen eten of drinken. Er zijn verschillende sondes, die op
verschillende manieren worden geplaatst. Sommige sondes lopen via de neus, andere via de
buik. Welke sonde er bij de patiënt word geplaatst, is onder meer afhankelijk van de reden
dat hij/zij een sonde krijgt. Maar ook hoe lang de sonde moet worden gebruikt en het soort
sondevoeding dat de patiënt krijgt.
Soorten sondes
Neus-maagsonde
Een neus-maagsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, keel en slokdarm naar
de maag loopt. Aan het uiteinde van de sonde zitten kleine gaatjes waar de voeding
doorheen loopt. De sonde kan door een verpleegkundige ingebracht worden.
1
,Of de sonde goed ligt, controleert de verpleegkundige met een pH-meting. Hierbij wordt er
via de ingebrachte sonde een klein beetje maaginhoud opgetrokken. De patiënt voelt hier
niks van. Hierna word er met een strip de pH-waarde van de maaginhoud gemeten. De pH-
waarde geeft duidelijkheid over of de sonde goed ligt. Soms is het nodig dat er aanvullend
nog een röntgenfoto wordt gemaakt, maar meestal is dit niet nodig.
De sonde kan ook endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de
radioloog) ingebracht worden. De neus-maagsonde is de meest gebruikte voedingssonde.
Het is een tijdelijke sonde, die gebruikt wordt als eten en drinken tijdelijk een probleem is. Zie
afbeelding 1.
Neus-duodenumsonde
Een neus-duodenumsonde loopt via de neus, keel, slokdarm en maag naar het eerste
gedeelte van de dunne darm (het duodenum, oftewel de twaalfvingerige darm).
Hiervoor word de zelfde sonde gebruikt als voor de neus-maagsonde. De neus-
duodenumsonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door
de radioloog) geplaatst. De neus-duodenumsonde wordt geplaatst wanneer de maag
sondevoeding niet goed verdraagt en een neus-maagsonde dus niet mogelijk is. Een neus-
duodenumsonde is altijd tijdelijk.
Afbeelding 1
Neus-jejunumsonde
Een neus-jejunumsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag
diep in de dunne darm (het jejunum) word gebracht.
De sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de
radioloog) ingebracht. Een neus-jejunumsonde wordt geplaatst wanneer de maag en
twaalfvingerige darm geen sondevoeding kunnen
verdragen. Een neus-maagsonde of een neus-
duodenumsonde zijn dan niet mogelijk. Net zoals
een neus-maagsonde en een neus-
duodenumsonde is een neus-jejunumsonde
tijdelijk. Zie afbeelding 2.
Triple lumen sonde (sonde met
drie kanalen)
2
, Een triple lumen sonde is een flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag in de
dunne darm word gebracht.
Deze sonde heeft 3 kanalen:
1 kanaal loopt tot in de dunne darm. Hierdoor word sondevoeding en eventueel de
medicijnen gegeven.
Het tweede kanaal loopt tot in de maag en wordt gebruikt om maagsappen af te
voeren. Dit wordt ook wel 'hevelen' genoemd.
Het derde kanaal is bedoeld als ontluchtingskanaal, om een teveel aan lucht af te
voeren.
De triple lumen sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting
(door de radioloog) geplaatst. De triple lumen sonde is altijd tijdelijk. Deze sonde is vooral
bedoeld om de maag na een operatie weer op gang te laten komen en misselijkheid te
voorkomen. De triple lumen sonde wordt ook gebruikt als de maag niet goed functioneert en
de maagsappen niet af kan voeren. Met een triple lumen sonde kan er tegelijk voeding
gegeven worden en geheveld worden. Zie afbeelding 3.
Afbeelding 2 Afbeelding 3
PEG-
sonde
(Percutane Endoscopische Gastrostomie)
Een PEG-sonde is een flexibel slangetje dat via een klein gaatje van de buikwand naar de
maag loopt. Het uiteinde van de PEG-sonde bestaat uit twee schijfvormige plaatjes. Hiermee
wordt de sonde vastgemaakt. Het eerste plaatje zit aan de binnenkant van de maagwand en
zorgt ervoor dat de sonde er niet uitvalt. Het tweede plaatje is driehoekig en zit aan de
3
