Hoorcollege 12 (17-3): Goodbye Merry England. Brexit in en om speelfilms en
herdenkingen.
‘The problem is not just getting history wrong,
but that history is invoked at all’
Introductie
- Moment dat er een heftige gebeurtenis is of crisis -> mensen gaan analoog denken. Waar
kennen wij dit van?
o Wat kunnen we leren van wat er vroeger gebeurd is in eenzelfde situatie en hoe
kunnen we dit vertalen naar vandaag de dag?
- Analogieën zorgen er ook voor dat dingen stuklopen en analogieën kloppen vaak niet.
- Op het moment dat je een valse analogie maakt kan je zaken verkeerd opstellen en
verkeerde vergelijkingen maken met het verleden.
- Veel analogieën gemaakt tussen coronavirus en Spaanse griep van begin twintigste eeuw.
o Veroorzaken verwarring met sterftecijfers.
- Blijft een reflex om analogieën te maken met het verleden.
Het gelijk van Tony Judt (1948-2010)
- “Before even turning twenty I had become, been, and ceased to be a Zionist, a Marxist, and a
communitarian settler: no mean achievement for a south London teenager”.
- Anti: ideologie, persoonlijke politieke en supermachten.
- Camus-motto: “Als er een partij bestond van mensen die niet zeker weten of ze gelijk
hebben, dan zou ik er lid van worden.”
- ‘Europe, The Grand Illussion’.
- Historucs als ziener?
o Tegenover EU (economisch en cultureel) enthousiasme in 1996 en ‘ever closing
union’(1957) – symboliek stelt hij naderend onheil:
Migranten als mikpunt van ressentiment.
Opkomend nationalisme, vooral in groeiregio’s.
Rusland als militaire dreiging, vooral in grensgebieden.
Midden-Europese landen met grote interne politiek-culturele problemen.
Zuid-Europese landen als economisch probleem.
Europese Unie als excuustruus om eigen problemen niet op te lossen.
Duitsland als machtigste maar ook als meest machteloze land van Europa.
Beladen geschiedenis -> nooit macht internationaal gebruiken.
Dreigend eonwelwillendheid van Groot-Brittannië en Frankrijk.
Brexit.
Een dominante groep teleurgestelde pensionado’s na 2010.
- Het gelijk van Tony Judt op 23-6-2016:
o Britten stemmen voor Brexit.
Wat zou Tosh van Judt vinden?
- Analogie:
o Gelijkenissen.
o Verschillen.
o Evocatie.
- Waarschuwen.
- Framen.
- Elementen toevoegen aan huidig publieke opinie/beleid (favoriet van Tosh).
- Tosh zou een probleem hebben met hoe Judt opereert.
, 1: Brexit in de Tweede Wereldoorlog
- Analogie die terugkeerde in Brexitberichtgeving -> ‘Mother of parliaments’.
- Wie bedacht die ‘moeder’ eigenlijk?
o ‘England is the mother of parliaments’ 18-1-1865.
De stem van het publiek is het belangrijkste parlement. Niet het parlement is
de moeder.
o John Bright, MP (liberals) 1811-1865.
o Maar ‘England’ is niet Westminster.
o Reform Bill 1867: ‘To Flog a Dead Horse’
- ‘Deep continuity’
o David Edgerton: ‘The problem is not just getting history wrong, but that histry is
invoked at all’.
Gebruik van het verleden problematisch in Groot-Brittannië.
Wereld is fluïde en veranderlijk. Gevaarlijk om steeds te kijken naar iets in
het verleden.
Moment dat politicus teruggrijpt op het verleden, doet hij dat vaak
voorkomen als stabiel referentiepunt. Standplaatsgebondenheid zorgt
ervoor dat je op andere manier kan kijken naar zelfde gebeurtenis.
o Het Brits-zijn begint op verschillende punten. Vaak gerefereerd aan punten in het
verleden.
o Winston Churchill als dappere man die steeds herdacht wordt.
- Churchill is dé man die veel voorkomst in historische lessen die uit Britse verleden worden
getrokken.
o Boris Johnson ‘The Churchill Factor’ boek over Churchill.
- Welke Churchill wordt precies herdacht?
o De avonturier?
In WOI grote fouten gemaakt als minister van oorlog.
o De oorlogspremier?
o De consensuspremier?
‘Dunkirk’
- Een jaar na het Brexit-referendum -> ‘Dunkirk’ film uitgebracht.
o Film over terugtocht van de Britten uit Duinkerken aan het begin van WOII.
o Nigel Farage (beïnvloed door ‘Little Englander’, pleiter voor Brexit), zeer positief over
de film. “I urge every youngster to go out and watch Dunkirk” -> Britten die op elkaar
letten, uittreding uit Europa als symbool voor Brexit.
o Christopher Nolan (regisseur): ‘real history’ in plaats van fictie.
‘real history’ ingewikkeld begrip. Karakters zijn verzonnen, maar gebeurtenis
was echt. Is het dan wel echt?
Personages bedenken is spelen met het idee van geschiedenis. Fictie in het
verhaal gestopt.
o Was Nolan blij met populariteit onder Brexitaanhangers?
o Klopt Nolans interpretatie?
Ken Sturdy (veteraan): “It’s like in every detail it told the story just the way it
was.” “It’s like taking me back to history.”
Natuur van historici: kijken of het verhaal wel klopt, kijken of alle details erin
zitten en wat er vooral niet in de film zit.
Waar zijn de vier Indiase compagnieën? Waar zijn de Lascars
(scheepsjongens uit Afrika en India)? Waar zijn de Noord-Afrikanen?
- ‘Dunkirk’ staat niet alleen:
o Veel films refereren aan een (al dan niet fictief) verleden.
herdenkingen.
‘The problem is not just getting history wrong,
but that history is invoked at all’
Introductie
- Moment dat er een heftige gebeurtenis is of crisis -> mensen gaan analoog denken. Waar
kennen wij dit van?
o Wat kunnen we leren van wat er vroeger gebeurd is in eenzelfde situatie en hoe
kunnen we dit vertalen naar vandaag de dag?
- Analogieën zorgen er ook voor dat dingen stuklopen en analogieën kloppen vaak niet.
- Op het moment dat je een valse analogie maakt kan je zaken verkeerd opstellen en
verkeerde vergelijkingen maken met het verleden.
- Veel analogieën gemaakt tussen coronavirus en Spaanse griep van begin twintigste eeuw.
o Veroorzaken verwarring met sterftecijfers.
- Blijft een reflex om analogieën te maken met het verleden.
Het gelijk van Tony Judt (1948-2010)
- “Before even turning twenty I had become, been, and ceased to be a Zionist, a Marxist, and a
communitarian settler: no mean achievement for a south London teenager”.
- Anti: ideologie, persoonlijke politieke en supermachten.
- Camus-motto: “Als er een partij bestond van mensen die niet zeker weten of ze gelijk
hebben, dan zou ik er lid van worden.”
- ‘Europe, The Grand Illussion’.
- Historucs als ziener?
o Tegenover EU (economisch en cultureel) enthousiasme in 1996 en ‘ever closing
union’(1957) – symboliek stelt hij naderend onheil:
Migranten als mikpunt van ressentiment.
Opkomend nationalisme, vooral in groeiregio’s.
Rusland als militaire dreiging, vooral in grensgebieden.
Midden-Europese landen met grote interne politiek-culturele problemen.
Zuid-Europese landen als economisch probleem.
Europese Unie als excuustruus om eigen problemen niet op te lossen.
Duitsland als machtigste maar ook als meest machteloze land van Europa.
Beladen geschiedenis -> nooit macht internationaal gebruiken.
Dreigend eonwelwillendheid van Groot-Brittannië en Frankrijk.
Brexit.
Een dominante groep teleurgestelde pensionado’s na 2010.
- Het gelijk van Tony Judt op 23-6-2016:
o Britten stemmen voor Brexit.
Wat zou Tosh van Judt vinden?
- Analogie:
o Gelijkenissen.
o Verschillen.
o Evocatie.
- Waarschuwen.
- Framen.
- Elementen toevoegen aan huidig publieke opinie/beleid (favoriet van Tosh).
- Tosh zou een probleem hebben met hoe Judt opereert.
, 1: Brexit in de Tweede Wereldoorlog
- Analogie die terugkeerde in Brexitberichtgeving -> ‘Mother of parliaments’.
- Wie bedacht die ‘moeder’ eigenlijk?
o ‘England is the mother of parliaments’ 18-1-1865.
De stem van het publiek is het belangrijkste parlement. Niet het parlement is
de moeder.
o John Bright, MP (liberals) 1811-1865.
o Maar ‘England’ is niet Westminster.
o Reform Bill 1867: ‘To Flog a Dead Horse’
- ‘Deep continuity’
o David Edgerton: ‘The problem is not just getting history wrong, but that histry is
invoked at all’.
Gebruik van het verleden problematisch in Groot-Brittannië.
Wereld is fluïde en veranderlijk. Gevaarlijk om steeds te kijken naar iets in
het verleden.
Moment dat politicus teruggrijpt op het verleden, doet hij dat vaak
voorkomen als stabiel referentiepunt. Standplaatsgebondenheid zorgt
ervoor dat je op andere manier kan kijken naar zelfde gebeurtenis.
o Het Brits-zijn begint op verschillende punten. Vaak gerefereerd aan punten in het
verleden.
o Winston Churchill als dappere man die steeds herdacht wordt.
- Churchill is dé man die veel voorkomst in historische lessen die uit Britse verleden worden
getrokken.
o Boris Johnson ‘The Churchill Factor’ boek over Churchill.
- Welke Churchill wordt precies herdacht?
o De avonturier?
In WOI grote fouten gemaakt als minister van oorlog.
o De oorlogspremier?
o De consensuspremier?
‘Dunkirk’
- Een jaar na het Brexit-referendum -> ‘Dunkirk’ film uitgebracht.
o Film over terugtocht van de Britten uit Duinkerken aan het begin van WOII.
o Nigel Farage (beïnvloed door ‘Little Englander’, pleiter voor Brexit), zeer positief over
de film. “I urge every youngster to go out and watch Dunkirk” -> Britten die op elkaar
letten, uittreding uit Europa als symbool voor Brexit.
o Christopher Nolan (regisseur): ‘real history’ in plaats van fictie.
‘real history’ ingewikkeld begrip. Karakters zijn verzonnen, maar gebeurtenis
was echt. Is het dan wel echt?
Personages bedenken is spelen met het idee van geschiedenis. Fictie in het
verhaal gestopt.
o Was Nolan blij met populariteit onder Brexitaanhangers?
o Klopt Nolans interpretatie?
Ken Sturdy (veteraan): “It’s like in every detail it told the story just the way it
was.” “It’s like taking me back to history.”
Natuur van historici: kijken of het verhaal wel klopt, kijken of alle details erin
zitten en wat er vooral niet in de film zit.
Waar zijn de vier Indiase compagnieën? Waar zijn de Lascars
(scheepsjongens uit Afrika en India)? Waar zijn de Noord-Afrikanen?
- ‘Dunkirk’ staat niet alleen:
o Veel films refereren aan een (al dan niet fictief) verleden.
