Inhoud
1. Educatief gesprek centrale sensitisatie.......................................................................................3
2. Instructie pijn bij (werk)houding.................................................................................................3
3. Educatief gesprek normaal verloop............................................................................................4
4. Educatief gesprek abnormaal beloop.........................................................................................4
5. Biomechanisch counselen..........................................................................................................5
6. Houdingscorrectie en training kinesthetic awareness................................................................6
7. Behandeling d.m.v. kinesthetic awareness en relevante musculatuur (houding)......................7
8. Training ‘give in rotation’............................................................................................................8
9. Instrueren met gebruik van ‘safe body mechanics’....................................................................9
10. Lokale gewrichtsmobilsaties...................................................................................................11
11. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................11
12. Tilinstructies core stability......................................................................................................12
13. Behandeling posterior derangement......................................................................................13
14. Educatief gesprek posterior derangement.............................................................................15
15. Globale angulaire mobilisatie.................................................................................................15
16. Lumbale SNAG’s.....................................................................................................................16
17. Angulaire mobilisaties wervelkolom.......................................................................................16
18. NAGS en reverse NAGS, beïnvloeden cognities en sensitisaties.............................................17
19. SNAGS, beïnvloeden cognities en sensitisaties.......................................................................17
20. Behandeling MCI....................................................................................................................18
21. Activatie training diepe nekflexoren.......................................................................................19
22. Tiltraining gestabiliseerde wervelkolom.................................................................................19
23. Spierkrachttraining.................................................................................................................20
24. Armspiertraining in open en gesloten keten..........................................................................20
25. Training MCI LWK...................................................................................................................20
26. Training MCI wervelkolom......................................................................................................21
27. Pijndemping McKenzie CWK...................................................................................................21
28. Pijndemping McKenzie LWK..................................................................................................22
29. McKenzie lateral shift.............................................................................................................23
30. Lumbale SNAG’s.....................................................................................................................24
31. Specifieke testen functie Global Movers................................................................................24
32. Triggerpoints LWK en bekkengebied......................................................................................25
33. Triggerpoints CWK en schoudergebied...................................................................................25
34. Bewegingsonderzoek derangement of dysfunctie..................................................................25
1
,35. Onderzoek derangement........................................................................................................26
36. Testen referred pain...............................................................................................................26
37. Behandelen epicondylalgia.....................................................................................................26
38. Bewegingsonderzoek CWK of LWK.........................................................................................27
39. Onderzoek betrokkenheid SI-gewricht of heup......................................................................27
40. Onderzoek betrokkenheid SI-gewricht...................................................................................28
41. Trainen MCI............................................................................................................................28
42. Triggerpoints cervicaal en elleboog regio...............................................................................28
43. MCI beoordelen ‘give in flexion’.............................................................................................29
44. Onderzoek relevante triggerpoints.........................................................................................29
45. Spierlengte.............................................................................................................................30
46. Relevante zenuwen onderzoeken...........................................................................................30
47. MCI d.m.v Luomajoki..............................................................................................................31
48. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................31
49. Therapie triggerpoints rotatorcuff..........................................................................................32
50. Oefeningen MCI LWK en heup................................................................................................33
51. MCI via Luomajoki..................................................................................................................34
52. Behandeling mobiliteitsbeperking heup (sensitisatie)............................................................34
53. Luomajoki flexiepatroon.........................................................................................................35
54. Luomajoki extensiepatroon....................................................................................................35
55. Specifieke testen lage rugklachten.........................................................................................36
56. Tiltraining................................................................................................................................36
57. Indicatie gewrichtsbehandeling bij CWK mobiliteitsstoornis..................................................37
58. Bewegingsonderzoek en specifieke testen LWK.....................................................................37
59. Training volgens Luomajoki....................................................................................................39
60. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................39
61. 2 testen trainbaarheid MCI LWK.............................................................................................40
62. MCI volgens luomajoki............................................................................................................41
63. Tiltechniek nek- en elleboogklachten.....................................................................................41
2
,1. Educatief gesprek centrale sensitisatie
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten:
Geef een educatief gesprek over de aandoening, het natuurlijke beloop en de rol van
de patiënt daarin. De student, die de rol heeft van patiënt, probeert kenmerken te
laten zien van centrale sensitisatie en van beperkte cognities m.b.t. de klacht. De
fysiotherapeut gaat hier adequaat mee om.
Uit het onderzoek is gebleken dat u aspecifieke klachten heeft. Dat houdt in dat er geen
aanwijsbare specifieke oorzaak van uw klachten is, daarom worden dit ook wel
aspecifieke nek- of rugklachten genoemd. De pijn die u voelt is centrale sensitisatie, dat
houdt in dat uw zenuwstelsel gevoeliger is geworden. De pijn wordt niet veroorzaakt door
een beschadiging, maar door de overgevoeligheid van het zenuwstelsel. Vergelijk het
maar met een brandalarm dat te scherp is afgesteld, waardoor dit brandalarm continu
afgaat. Hierbij is het huis uw lichaam en het brandalarm het zenuwstelsel. Het brandalarm
gaat te vaak en te snel af, ook al is er niets aan de hand. Zo is het ook met het
zenuwstelsel, deze gaat reageren op teveel prikkels.
Als er sprake is van een normaal beloop van de klachten dan zal de pijn verminderen en
de activiteiten nemen weer toe, en de participatieproblemen zullen juist weer afnemen.
De rugpijn is niet ernstig, het gaat meestal vanzelf over, maar het kan nog wel weer eens
terugkomen. Dit zal ongeveer 6 weken duren. Toename van activiteit gaat niet samen met
beschadiging van structuren in de rug. Het hervatten van werkzaamheden bevordert het
herstel, en gaat niet samen met beschadigingen van de rug.
Eventueel advies: maximaal 2 dagen bedrust als dit de enige manier is om de pijn onder
controle te houden, bedrust moet afgebouwd worden. Geen passiviteit, maar juist een
lichamelijk actieve leefstijl stimuleren. Maximaal 3 behandelingen.
2. Instructie pijn bij (werk)houding
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten: Geef
instructie aan de patiënt over de relatie tussen pijn en zijn (werk)houding
(insufficiënte houding).
Nekpijn:
- Mogelijke risicofactoren voor nekpijn zijn bijvoorbeeld lang naar beneden kijken, slechte
instelling van je bureau of een andere slechte werkhouding
Ik heb gekeken naar uw houding. En er is een relatie tussen de pijn die u ervaart en de
houding die u aanneemt. Door uw houding komt er teveel belasting op de verkeerde
structuren in uw rug/nek. Hiervoor kunnen we houdingstherapie gaan toepassen, zodat u
de juiste structuren gaat belasten en de pijn gaat verminderen. Door een verkeerde
houding krijg je pijn, omdat je lichaam dat niet gewend is. Er staan dingen op rek.
Richting de docent: de local stabilizers leveren continue activiteit, en zorgen voor
stabiliteit. De global stabilizers zorgen meer voor afremming van bewegingen. En dan heb
je de global movers, deze zorgen voor grote en snelle bewegingen. Bij falende local
stabilizers nemen de global movers de functie over, maar de global movers hebben een
laag uithoudingsvermogen en deze raken dus sneller overbelast. Hierdoor ervaar je pijn
bij een incorrecte houding.
3
, 3. Educatief gesprek normaal verloop
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten. Geef een
educatief gesprek bij een normaal verloop van de aspecifieke rug- of nekklachten
(profiel 1 uit de KNGF richtlijn lage rugpijn)
Lage rugpijn:
- Lage rugpijn komt veel voor en keert vaak terug, de mate van rugpijn kan hierbij verschillen
- Na 3 maanden is ongeveer de helft van de mensen pijnvrij
- Actief blijven en bedrust beperken is juist goed voor het herstel
Nekpijn bij profiel 1:
- Nekpijn is niet schadelijk, ook toename van de pijn gaat niet samen met schade
- Het beloop bij veel patiënten gunstig
- Actief blijven bevorderd het herstel, vooral geleidelijk toenemend oefenen
Als er sprake is van een normaal beloop van de klachten dan zal de pijn verminderen en
de activiteiten nemen weer toe, en de participatieproblemen zullen juist weer afnemen.
De rugpijn is niet ernstig, het gaat meestal vanzelf over, maar het kan nog wel weer eens
terugkomen. Dit zal ongeveer 6 weken duren voordat de pijn overgaat. Toename van
activiteit en de toename van pijn gaan niet samen met beschadiging van structuren in de
rug. Het hervatten van werkzaamheden, opbouwen van activiteiten en beweging
bevorderen het herstel.
Eventueel advies: maximaal 2 dagen bedrust als dit de enige manier is om de pijn onder
controle te houden, bedrust moet afgebouwd worden. Geen passiviteit, maar juist een
lichamelijk actieve leefstijl stimuleren. Maximaal 3 behandelingen.
4. Educatief gesprek abnormaal beloop
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten. Geef een
educatief gesprek bij een abnormaal verloop van de aspecifieke rug- of nekklachten
(profiel 3 uit de KNGF richtlijn lage rugpijn)
Er is bij u sprake van een afwijkend beloop van de lage rugpijn/nekklachten. Dat houdt in
dat de beperkingen en participatieproblemen niet afnemen, maar gelijk blijven of zelfs
toenemen binnen 3 weken tijd. Er is binnen 3 weken geen toename gewest van
activiteiten of participatie. De psychosociale factoren die aanwezig zijn kunnen het herstel
belemmeren (bijvoorbeeld depressie, catastroferen, angst voor bewegen). Als dit het
geval is, dan zou ik u willen adviseren om contact op te nemen met uw huisarts,
bedrijfsarts en/of psycholoog (contact met ARBO arts wanneer er zwaar werk, langdurig
ziekteverzuim het herstel belemmeren of als samenwerking leidt tot sneller herstel)). Het
is wel heel belangrijk dat u blijft bewegen, dat kan geen kwaad en leidt zelfs tot sneller
herstel van uw klachten. U kunt ook gewoon uw werkzaamheden doen of hervatten en
activiteiten opbouwen. Daarnaast gaan we een oefenprogramma opstellen op basis van
werkzaamheden.
Richting de docent: Oefenprogramma opstellen op basis van graded activity, dus niet
gericht op de pijn, maar tijdcontingent. Tijdcontingent houdt in dat het een stapsgewijze
opbouw van activiteiten is op basis van een vooraf afgesproken oefenbelasting en
tijdschema, en niet op basis van pijn. Doel hiervan is aandacht van pijn naar activiteiten
verleggen. De patiënt moet zich niet laten leiden door pijn. Regelmatige evaluatie, ook
gekeken of de psychosociale herstelbelemmerende factoren al zijn veranderd, en of deze
minder invloed hebben gekregen op de rugpijn.. Als de behandeling geen effect (toename
van activiteit en participatie) heeft binnen 3-6 weken – behandeling beëindigen.
4
1. Educatief gesprek centrale sensitisatie.......................................................................................3
2. Instructie pijn bij (werk)houding.................................................................................................3
3. Educatief gesprek normaal verloop............................................................................................4
4. Educatief gesprek abnormaal beloop.........................................................................................4
5. Biomechanisch counselen..........................................................................................................5
6. Houdingscorrectie en training kinesthetic awareness................................................................6
7. Behandeling d.m.v. kinesthetic awareness en relevante musculatuur (houding)......................7
8. Training ‘give in rotation’............................................................................................................8
9. Instrueren met gebruik van ‘safe body mechanics’....................................................................9
10. Lokale gewrichtsmobilsaties...................................................................................................11
11. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................11
12. Tilinstructies core stability......................................................................................................12
13. Behandeling posterior derangement......................................................................................13
14. Educatief gesprek posterior derangement.............................................................................15
15. Globale angulaire mobilisatie.................................................................................................15
16. Lumbale SNAG’s.....................................................................................................................16
17. Angulaire mobilisaties wervelkolom.......................................................................................16
18. NAGS en reverse NAGS, beïnvloeden cognities en sensitisaties.............................................17
19. SNAGS, beïnvloeden cognities en sensitisaties.......................................................................17
20. Behandeling MCI....................................................................................................................18
21. Activatie training diepe nekflexoren.......................................................................................19
22. Tiltraining gestabiliseerde wervelkolom.................................................................................19
23. Spierkrachttraining.................................................................................................................20
24. Armspiertraining in open en gesloten keten..........................................................................20
25. Training MCI LWK...................................................................................................................20
26. Training MCI wervelkolom......................................................................................................21
27. Pijndemping McKenzie CWK...................................................................................................21
28. Pijndemping McKenzie LWK..................................................................................................22
29. McKenzie lateral shift.............................................................................................................23
30. Lumbale SNAG’s.....................................................................................................................24
31. Specifieke testen functie Global Movers................................................................................24
32. Triggerpoints LWK en bekkengebied......................................................................................25
33. Triggerpoints CWK en schoudergebied...................................................................................25
34. Bewegingsonderzoek derangement of dysfunctie..................................................................25
1
,35. Onderzoek derangement........................................................................................................26
36. Testen referred pain...............................................................................................................26
37. Behandelen epicondylalgia.....................................................................................................26
38. Bewegingsonderzoek CWK of LWK.........................................................................................27
39. Onderzoek betrokkenheid SI-gewricht of heup......................................................................27
40. Onderzoek betrokkenheid SI-gewricht...................................................................................28
41. Trainen MCI............................................................................................................................28
42. Triggerpoints cervicaal en elleboog regio...............................................................................28
43. MCI beoordelen ‘give in flexion’.............................................................................................29
44. Onderzoek relevante triggerpoints.........................................................................................29
45. Spierlengte.............................................................................................................................30
46. Relevante zenuwen onderzoeken...........................................................................................30
47. MCI d.m.v Luomajoki..............................................................................................................31
48. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................31
49. Therapie triggerpoints rotatorcuff..........................................................................................32
50. Oefeningen MCI LWK en heup................................................................................................33
51. MCI via Luomajoki..................................................................................................................34
52. Behandeling mobiliteitsbeperking heup (sensitisatie)............................................................34
53. Luomajoki flexiepatroon.........................................................................................................35
54. Luomajoki extensiepatroon....................................................................................................35
55. Specifieke testen lage rugklachten.........................................................................................36
56. Tiltraining................................................................................................................................36
57. Indicatie gewrichtsbehandeling bij CWK mobiliteitsstoornis..................................................37
58. Bewegingsonderzoek en specifieke testen LWK.....................................................................37
59. Training volgens Luomajoki....................................................................................................39
60. Bewegingsonderzoek en specifieke testen heup....................................................................39
61. 2 testen trainbaarheid MCI LWK.............................................................................................40
62. MCI volgens luomajoki............................................................................................................41
63. Tiltechniek nek- en elleboogklachten.....................................................................................41
2
,1. Educatief gesprek centrale sensitisatie
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten:
Geef een educatief gesprek over de aandoening, het natuurlijke beloop en de rol van
de patiënt daarin. De student, die de rol heeft van patiënt, probeert kenmerken te
laten zien van centrale sensitisatie en van beperkte cognities m.b.t. de klacht. De
fysiotherapeut gaat hier adequaat mee om.
Uit het onderzoek is gebleken dat u aspecifieke klachten heeft. Dat houdt in dat er geen
aanwijsbare specifieke oorzaak van uw klachten is, daarom worden dit ook wel
aspecifieke nek- of rugklachten genoemd. De pijn die u voelt is centrale sensitisatie, dat
houdt in dat uw zenuwstelsel gevoeliger is geworden. De pijn wordt niet veroorzaakt door
een beschadiging, maar door de overgevoeligheid van het zenuwstelsel. Vergelijk het
maar met een brandalarm dat te scherp is afgesteld, waardoor dit brandalarm continu
afgaat. Hierbij is het huis uw lichaam en het brandalarm het zenuwstelsel. Het brandalarm
gaat te vaak en te snel af, ook al is er niets aan de hand. Zo is het ook met het
zenuwstelsel, deze gaat reageren op teveel prikkels.
Als er sprake is van een normaal beloop van de klachten dan zal de pijn verminderen en
de activiteiten nemen weer toe, en de participatieproblemen zullen juist weer afnemen.
De rugpijn is niet ernstig, het gaat meestal vanzelf over, maar het kan nog wel weer eens
terugkomen. Dit zal ongeveer 6 weken duren. Toename van activiteit gaat niet samen met
beschadiging van structuren in de rug. Het hervatten van werkzaamheden bevordert het
herstel, en gaat niet samen met beschadigingen van de rug.
Eventueel advies: maximaal 2 dagen bedrust als dit de enige manier is om de pijn onder
controle te houden, bedrust moet afgebouwd worden. Geen passiviteit, maar juist een
lichamelijk actieve leefstijl stimuleren. Maximaal 3 behandelingen.
2. Instructie pijn bij (werk)houding
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten: Geef
instructie aan de patiënt over de relatie tussen pijn en zijn (werk)houding
(insufficiënte houding).
Nekpijn:
- Mogelijke risicofactoren voor nekpijn zijn bijvoorbeeld lang naar beneden kijken, slechte
instelling van je bureau of een andere slechte werkhouding
Ik heb gekeken naar uw houding. En er is een relatie tussen de pijn die u ervaart en de
houding die u aanneemt. Door uw houding komt er teveel belasting op de verkeerde
structuren in uw rug/nek. Hiervoor kunnen we houdingstherapie gaan toepassen, zodat u
de juiste structuren gaat belasten en de pijn gaat verminderen. Door een verkeerde
houding krijg je pijn, omdat je lichaam dat niet gewend is. Er staan dingen op rek.
Richting de docent: de local stabilizers leveren continue activiteit, en zorgen voor
stabiliteit. De global stabilizers zorgen meer voor afremming van bewegingen. En dan heb
je de global movers, deze zorgen voor grote en snelle bewegingen. Bij falende local
stabilizers nemen de global movers de functie over, maar de global movers hebben een
laag uithoudingsvermogen en deze raken dus sneller overbelast. Hierdoor ervaar je pijn
bij een incorrecte houding.
3
, 3. Educatief gesprek normaal verloop
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten. Geef een
educatief gesprek bij een normaal verloop van de aspecifieke rug- of nekklachten
(profiel 1 uit de KNGF richtlijn lage rugpijn)
Lage rugpijn:
- Lage rugpijn komt veel voor en keert vaak terug, de mate van rugpijn kan hierbij verschillen
- Na 3 maanden is ongeveer de helft van de mensen pijnvrij
- Actief blijven en bedrust beperken is juist goed voor het herstel
Nekpijn bij profiel 1:
- Nekpijn is niet schadelijk, ook toename van de pijn gaat niet samen met schade
- Het beloop bij veel patiënten gunstig
- Actief blijven bevorderd het herstel, vooral geleidelijk toenemend oefenen
Als er sprake is van een normaal beloop van de klachten dan zal de pijn verminderen en
de activiteiten nemen weer toe, en de participatieproblemen zullen juist weer afnemen.
De rugpijn is niet ernstig, het gaat meestal vanzelf over, maar het kan nog wel weer eens
terugkomen. Dit zal ongeveer 6 weken duren voordat de pijn overgaat. Toename van
activiteit en de toename van pijn gaan niet samen met beschadiging van structuren in de
rug. Het hervatten van werkzaamheden, opbouwen van activiteiten en beweging
bevorderen het herstel.
Eventueel advies: maximaal 2 dagen bedrust als dit de enige manier is om de pijn onder
controle te houden, bedrust moet afgebouwd worden. Geen passiviteit, maar juist een
lichamelijk actieve leefstijl stimuleren. Maximaal 3 behandelingen.
4. Educatief gesprek abnormaal beloop
Patiënt met aspecifieke lage rugpijn of met aspecifieke nekklachten. Geef een
educatief gesprek bij een abnormaal verloop van de aspecifieke rug- of nekklachten
(profiel 3 uit de KNGF richtlijn lage rugpijn)
Er is bij u sprake van een afwijkend beloop van de lage rugpijn/nekklachten. Dat houdt in
dat de beperkingen en participatieproblemen niet afnemen, maar gelijk blijven of zelfs
toenemen binnen 3 weken tijd. Er is binnen 3 weken geen toename gewest van
activiteiten of participatie. De psychosociale factoren die aanwezig zijn kunnen het herstel
belemmeren (bijvoorbeeld depressie, catastroferen, angst voor bewegen). Als dit het
geval is, dan zou ik u willen adviseren om contact op te nemen met uw huisarts,
bedrijfsarts en/of psycholoog (contact met ARBO arts wanneer er zwaar werk, langdurig
ziekteverzuim het herstel belemmeren of als samenwerking leidt tot sneller herstel)). Het
is wel heel belangrijk dat u blijft bewegen, dat kan geen kwaad en leidt zelfs tot sneller
herstel van uw klachten. U kunt ook gewoon uw werkzaamheden doen of hervatten en
activiteiten opbouwen. Daarnaast gaan we een oefenprogramma opstellen op basis van
werkzaamheden.
Richting de docent: Oefenprogramma opstellen op basis van graded activity, dus niet
gericht op de pijn, maar tijdcontingent. Tijdcontingent houdt in dat het een stapsgewijze
opbouw van activiteiten is op basis van een vooraf afgesproken oefenbelasting en
tijdschema, en niet op basis van pijn. Doel hiervan is aandacht van pijn naar activiteiten
verleggen. De patiënt moet zich niet laten leiden door pijn. Regelmatige evaluatie, ook
gekeken of de psychosociale herstelbelemmerende factoren al zijn veranderd, en of deze
minder invloed hebben gekregen op de rugpijn.. Als de behandeling geen effect (toename
van activiteit en participatie) heeft binnen 3-6 weken – behandeling beëindigen.
4
