Begrippenlijst klassieke sociologische theorie:
Theorie Algemene verklaring van welomschreven verzameling
feiten of gebeurtenissen, indien mogelijk bevestigd door
consistente dataverzameling of experimenten
Model Visuele, verbale of wiskundige representatie van een
wetenschappelijk idee of theorie
Positivisme Wetenschappelijk totalitarisme dat mensen en dingen te
pakken wil krijgen, hen op de juiste plaats zet en optimaal
laat functioneren
Sociologisch paradigma Een basisvoorbeeld dat sociale fenomenen helpt te
begrijpen en verklaren
Dingen zien vanuit andere standpunten
Sciëntocratie Politiek als toegepaste wetenschap
Impasse Gevoel dat je krijgt als je op een dood spoor zit
Megalomanie Grootheidswaanzin
Hybridedroom Alles kan je wetenschappelijk omschrijven en we moeten
die wetenschap religieus verklaren → wetenschap wordt
een religie
Neopositivisme Wijsgerig stelsel dat alleen aanvaardt wat zintuigelijk
waargenomen en vastgesteld kan worden
Tout par l’industrie, tout pour elle Vruchten van leven liggen bij arbeid en het heil komt van
de industrie
Le parabole Wat zou er gebeuren als plots de 50 beste natuurkundigen,
scheikundigen, werktuigkundigen, ingenieurs, dichters,
schilders, artsen, architecten, … van Frankrijk zouden
verdwijnen → rampspoed: land is in 1 slag de ziel van zijn
leven kwijt
En wat als plots de broer van de koning, de hertog en de
hertogin, alle ministers van de staat, grootofficieren,
kardinalen, … zouden verdwijnen → land zou bedroefd zijn
maar het zou niet veel betekenen voor de samenleving
Driekamerstelsel 1) Kamer van uitvinding
• Burgerlijk ingénieurs
• Dichters/letterkundigen
• Schilders
• Beeldhouders/architecten
• Musici
2) Kamer van onderzoek
• Natuurkundigen
• Wiskundigen
3) Kamer van uitvoering
• Vertegenwoordigers uit elke industrietak
Repressieve tolerantie Verzet laten klinken zolang ze niet doorklinken, met andere
woorden mensen laten zeggen wat ze te zeggen hebben en
dan kan iedereen weer verder → wetenschappelijk inzicht
blijft toch het beste
, Positieve politiek Feiten laten regeren
Nuovo scienza Begrip van Vico, op een goede dag zullen de sociale
wetenschappen verder staan dan de
natuurwetenschappen
Physique social Zo noemde Comte zijn wetenschap aanvankelijk
Wordt uiteindelijk sociologie omdat Comte weigerde om
wiskundige en kwantitatieve analyses te gebruiken
Cultus van de mensheid Met Clotilde de Vaux als een soort maagd Maria en Comte
een seculiere Mozes
“ L'amour pour principe et l'ordre pour base; le progrès
pour but »
Le principe organisateur Begrip van Saint-Simon: hij wou de samenleving
organiseren zodat er een overzicht is
Het overzicht ging bekomen worden door een soort
kennisspons: hij wilde alle kennis samenbrengen in zijn
hoofd
Dialectiek Standpunten tegenover elkaar gezet als these en antithese,
die samen dienen vloeien in de synthese, die opnieuw het
startpunt voor een discussie zou kunnen zijn en dan start
het proces opnieuw
Hegels dialectiek Geschiedenis is een zelfbewustwording van de geest tot
het moment waarop de geest zich volstrekt beschouwd
Klassenstrijd Conflict tussen verschillende soorten sociale klassen die
uiteindelijk evolueert tot een klasseloze maatschappij
Communistisch manifest Geschreven door Marx en Engels voor de bond van
communisten
Gaat over de eeuwige strijd tussen klassen
Voorspellen dat de proletariërs aan de macht gaan komen
en dat het kapitalisme zal ophouden met bestaan
Historisch materialisme De geschiedenis en de ontwikkeling van de volkeren wordt
bepaald door productiemiddelen
Waar Een ding dat de menselijke behoefte bevredigd
Onderscheid tussen gebruikswaarde en ruilwaarde
Ruil De verschuiving van een waar van de ene eigenaar naar de
andere
Ladder van abstracties 1) Bestaan van eigenschap
2) Arbeid
3) Arbeid tot tijd
Fetisjkarakter van een waar Als je het product niet langer beschouwd als het product
zelf maar als ruilwaar dan worden deze producten iets dat
beschouwd wordt als iets wat je kan omwisselen voor gelijk
wat
Directe warencirculatie W-G-W → geld is een middel
Marxisme Beschrijvende methode van de maatschappij waarbij op
dialectische wijze de klassenstrijd tussen de tegengestelde
klassen van kapitaal en arbeid wordt benaderd. Anderzijds
is het een benadering van de normatieve strijd waarbij de
uitbuiting van het kapitalisme uiteindelijk plaats moet
maken voor een communistische maatschappij.
Theorie Algemene verklaring van welomschreven verzameling
feiten of gebeurtenissen, indien mogelijk bevestigd door
consistente dataverzameling of experimenten
Model Visuele, verbale of wiskundige representatie van een
wetenschappelijk idee of theorie
Positivisme Wetenschappelijk totalitarisme dat mensen en dingen te
pakken wil krijgen, hen op de juiste plaats zet en optimaal
laat functioneren
Sociologisch paradigma Een basisvoorbeeld dat sociale fenomenen helpt te
begrijpen en verklaren
Dingen zien vanuit andere standpunten
Sciëntocratie Politiek als toegepaste wetenschap
Impasse Gevoel dat je krijgt als je op een dood spoor zit
Megalomanie Grootheidswaanzin
Hybridedroom Alles kan je wetenschappelijk omschrijven en we moeten
die wetenschap religieus verklaren → wetenschap wordt
een religie
Neopositivisme Wijsgerig stelsel dat alleen aanvaardt wat zintuigelijk
waargenomen en vastgesteld kan worden
Tout par l’industrie, tout pour elle Vruchten van leven liggen bij arbeid en het heil komt van
de industrie
Le parabole Wat zou er gebeuren als plots de 50 beste natuurkundigen,
scheikundigen, werktuigkundigen, ingenieurs, dichters,
schilders, artsen, architecten, … van Frankrijk zouden
verdwijnen → rampspoed: land is in 1 slag de ziel van zijn
leven kwijt
En wat als plots de broer van de koning, de hertog en de
hertogin, alle ministers van de staat, grootofficieren,
kardinalen, … zouden verdwijnen → land zou bedroefd zijn
maar het zou niet veel betekenen voor de samenleving
Driekamerstelsel 1) Kamer van uitvinding
• Burgerlijk ingénieurs
• Dichters/letterkundigen
• Schilders
• Beeldhouders/architecten
• Musici
2) Kamer van onderzoek
• Natuurkundigen
• Wiskundigen
3) Kamer van uitvoering
• Vertegenwoordigers uit elke industrietak
Repressieve tolerantie Verzet laten klinken zolang ze niet doorklinken, met andere
woorden mensen laten zeggen wat ze te zeggen hebben en
dan kan iedereen weer verder → wetenschappelijk inzicht
blijft toch het beste
, Positieve politiek Feiten laten regeren
Nuovo scienza Begrip van Vico, op een goede dag zullen de sociale
wetenschappen verder staan dan de
natuurwetenschappen
Physique social Zo noemde Comte zijn wetenschap aanvankelijk
Wordt uiteindelijk sociologie omdat Comte weigerde om
wiskundige en kwantitatieve analyses te gebruiken
Cultus van de mensheid Met Clotilde de Vaux als een soort maagd Maria en Comte
een seculiere Mozes
“ L'amour pour principe et l'ordre pour base; le progrès
pour but »
Le principe organisateur Begrip van Saint-Simon: hij wou de samenleving
organiseren zodat er een overzicht is
Het overzicht ging bekomen worden door een soort
kennisspons: hij wilde alle kennis samenbrengen in zijn
hoofd
Dialectiek Standpunten tegenover elkaar gezet als these en antithese,
die samen dienen vloeien in de synthese, die opnieuw het
startpunt voor een discussie zou kunnen zijn en dan start
het proces opnieuw
Hegels dialectiek Geschiedenis is een zelfbewustwording van de geest tot
het moment waarop de geest zich volstrekt beschouwd
Klassenstrijd Conflict tussen verschillende soorten sociale klassen die
uiteindelijk evolueert tot een klasseloze maatschappij
Communistisch manifest Geschreven door Marx en Engels voor de bond van
communisten
Gaat over de eeuwige strijd tussen klassen
Voorspellen dat de proletariërs aan de macht gaan komen
en dat het kapitalisme zal ophouden met bestaan
Historisch materialisme De geschiedenis en de ontwikkeling van de volkeren wordt
bepaald door productiemiddelen
Waar Een ding dat de menselijke behoefte bevredigd
Onderscheid tussen gebruikswaarde en ruilwaarde
Ruil De verschuiving van een waar van de ene eigenaar naar de
andere
Ladder van abstracties 1) Bestaan van eigenschap
2) Arbeid
3) Arbeid tot tijd
Fetisjkarakter van een waar Als je het product niet langer beschouwd als het product
zelf maar als ruilwaar dan worden deze producten iets dat
beschouwd wordt als iets wat je kan omwisselen voor gelijk
wat
Directe warencirculatie W-G-W → geld is een middel
Marxisme Beschrijvende methode van de maatschappij waarbij op
dialectische wijze de klassenstrijd tussen de tegengestelde
klassen van kapitaal en arbeid wordt benaderd. Anderzijds
is het een benadering van de normatieve strijd waarbij de
uitbuiting van het kapitalisme uiteindelijk plaats moet
maken voor een communistische maatschappij.
