Samenvatting - overheidsmanagement

Hoofdstuk 11 doen we niet

Les 2
Hoogste orgaan: Koning

Ministerraad

Uitvoerende partij: De Kroon (koning met ministers)

Rijk: Eerste kamer – Tweede kamer

Provincie: Provinciale staten – Gedeputeerde- Commissarissen van de Koning- Uitvoerende macht
Gedeputeerde staten

Gemeente: Gemeente raad- wethouders- Burgemeester- uitvoerende macht College van
Burgemeester en wethouders:

Hoofdstuk 1 Introductie
Multidisciplinaire wetenschap: De bepaalde vorm van meterschap. Manieren hoe er naar een
bepaalde kwestie kan worden gekeken.

Beleid- een plan. Verzameling van handelingen. Een plan met doelen, middelen en acties met tijdpad.

Verschillende bestuurslagen:

- Rijk
- Provincies
- Gemeenten
- Waterschappen

Hoofdstuk 2 Enkele begrippen
Staat: Wanneer is iets een staat, verschillende voorwaarden:

- Grondgebied
- Bestuur gezag
- Staatsvolk

Het bestuur gezag over het staatsvolk in een bepaald grondgebied

Opbouw van de staat in 3 machten:

- Wetgevende macht
- Uitvoerende macht
- Rechtsprekende macht

Uitzondering

- Rechten vult normen wetten nader is, interpretatie van de rechter
- Beleidsvrijheid

1. Liberalisme (vrijheid)
2. Christendemocratie (christelijke beginsel)
3. Socialisme (gelijkheid)

, 4. Duurzame ontwikkeling (continuïteitbeginsel)
5. Nationalisme (souvereiniteitsbeginsel)

Komt in de toets!!!

Codificatie: vastleggen in de wet (volgen en vastleggen)

Modificatie: aanpassen van de wet (sturen en anticiperen)

Verzorgingsstaat: verzorging van wieg tot graf door overheid, door sociale voorzieningen en sociale
verzekeringen. Nu meer een waarborgstaat.

Privatisering: geld steken in de markt

Dereguleren: het maken van minder regels

Kenmerken Nederlandse staat:

Gedecentraliseerde eenheidsstaat

De drie bestuurslagen

- Rijk: defensie, buitenlandse zaken
- Provincie: Ruimtelijke ordening, waterstaat, milieu
- Gemeente: brandweer, vuilnis, burgerlijke stand, bijstandsuitkering

Een actor: betrokkene/ deelnemer bij een beleidsproces. Hij die handelt (acteert/ uitvoert),
deelnemer. Kan een provincie, gemeente, ambtenaar of burger zijn die een bezwaarschrift schrijft.

Belangen, algemeen of eigen belang. Korte termijn of langer termijn.

Les 3
Hoofdstuk 3 de overheid als systeem
Raad van staten is de advies orgaan van de regering

Systeembenadering en procesanalyse:

- Vereenvoudigen analyse van de werkelijkheid
- Het in deeltjes ophakken van het beleidsproces

Systeembenadering:

 Invoer (eisen van belanghebbende, programma’s , politieke partijen, steun van de leden)
 Doorvoer (het tot stand komen van het beleid, black box)
 Uitvoer (overheidsbeleid, wetten en maatregelen die leiden tot gewenste en ongewenste
effecten)
 Terugkoppeling

Eastons model:

,1, 2, 3: Groepen vereenvoudigen en behoeften herformuleren (gezinnen, belangengroepen en
beroepsverenigingen).

4 en 5: Politieke instellingen zorgen voor verder selectie en indikking (adviesorganen, massamedia,
politieke partijen en pressiegroepen).

6: het beleidsveld reageert op de veranderingen en stuurt de feedback terug naar de mensen.

Nut van het systeemmodel:

- Beschrijvingskader van voor beleidsvorming
- Relatie beleidsvorming en ontwikkelingen in de omgeving/ samenleving
- Dynamisch karakter van beleidsvorming recht
- Laat de rol van politiek zien in de beleidsvorming
- Maakt zichtbaar welke aspecten niet worden meegenomen in het beleidsvormingsproces
- Helpt de inbreng van een actor in te schatten

Contingentiebenadering:

- De omgeving van het systeem bestaat uit meerder systemen
- Systemen passen zich aan hun omgeving
- Systemen kunnen ook hun omgeving beïnvloeden

interorganisatie / netwerkbenadering:

- Een netwerk bestaat uit alle actoren die betrokken zijn bij een bepaald vraagstuk
- Actoren zijn op een bepaalde wijze onderling van elkaar afhankelijk
- Hierbij spelen met name ook informele processen een rol
- Een actor kan deel uitmaken van meerdere netwerken
- De machtsbasis bepaalt de aard van de onderlinge relatie

Het beleidsspel in de netwerkbenadering:

 Proces van wederzijdse beïnvloeding en onderlinge afhankelijkheid op grond van onderlinge
relaties en machtsbases
 Er is sprake van (spel)inzet en (spel)uitkomst
 Het spel wordt gespeeld in de politieke arena

, Les 4
Hoofdstuk 4 beleid in fase
Komt in de toets!!!!

Agenderingsfase:

 Maatschappelijke agenda (belangengroepen, draagvlak creëren)
 Politieke agenda

Beleidsfasemodel:

- Agendering
- Voorbereiding
- Bepaling
- Uitvoering
- Evaluatie en bijsturing

Non- decision: het uitstellen van een beleid

Beleidsvoorbereiding (verzamelen van informatie) + beleidsbepaling (besluiten over de inhoud van
het beleid) = beleidsvorming

Beperkingen tot beleidsbepalingen kunnen temaken hebben met:

- Eerder vastgestelde doelstellingen
- Beleid van hogere instanties (EU of het rijk)
- Beleid van andere organisaties
- Beschikbare middelen
- Draagvlak

Beleidsuitvoering:

1. het beleidsprogramma: de inhoud, mate van vrijheid, concretisering van doelstellingen,
beschikbare middelen
2. Kenmerken van de organisatie die het beleid uitvoert: hebben de uitvoerders genoeg
informatie, wat zijn hun doelstellingen, hebben zij voldoende macht?
3. Kenmerken van het veldproces: hebben de doelactoren genoeg informatie, wat zijn hun
doelstellingen, hebben zij voldoende macht?

Beleidsevaluatie:

- Welke effecten heeft het beleid?
- Beoordelen van de effecten van het beleid met de doelstellingen
- In hoeverre zijn de factoren van invloed op de effecten
- Eventueel bijstellen van het beleid

Beleid beëindiging:

- als het beleid zijn functie heeft vervult
- als er sprake is van een aanpassing binnen het beleid, zoals studiefinanciering

3 perspectieven bij het heen- en terugdenken bij het beleid: