Onderzoek 1 periode 2
Werkcollege week 1 > Van begrip naar indicatoren
Basisboek Enquêteren H2.1 t/m H2.4 (DLO)
H2.1 t/m H2.4 (basisboek enquêteren)
Fase 3: Ontwikkelen van onderzoeksopzet
Gegevens verzamelen met een enquête: basisterminologie
Respondenten = personen die worden gevraagd mee te doen aan het onderzoek
Respons = degenen die zijn gevraagd en ook werkelijk de vragen hebben beantwoord.
Non-respons = degenen die zijn gevraagd, maar weigeren of onbereikbaar zijn.
Onderzoeksobjecten = meestal de respondenten. Soms fungeert respondent als informant.
Item = onderdeel uit de vragenlijst, meestal een vraag uit de vragenlijst.
Wanneer enquêtes?
Algemeen. Als je al genoeg weet om gerichte vragen te stellen.
Specifieker. Bij survey-onderzoek, dus als je van veel mensen iets te weten wilt komen over:
- Attitudes
- Opinies
- Gevoelens
- Gedachten
- Kennis
- Gedragsintenties
- Omstandigheden
!!! – Deze informatie krijg je niet via observatie. Kun je alleen via vragen achter komen. Van bepaalde
vormen van gedrag zijn mensen zich overigens nauwelijks bewust. Heeft geen zin om daarnaar te
vragen.
Voordelen enquêtes:
- Snel, gemakkelijk, goedkoop grote groepen mensen bereiken.
- In korte tijd informatie verzamelen over heel veel verschillende onderwerpen.
- Informatie van verschillende personen is goed vergelijkbaar.
Nadelen enquêtes:
- Soms onbetrouwbaar en niet-valide door
o Gebrekkige zelfkennis
o Selectief geheugen
o Sociale wenselijkheid
- Lage respons door onderzoeksmoeheid.
Deze nadelen gelden ook bij open interview, maar daar is iets meer kans om ze op te sporen en te
hanteren.
1
, Onderzoek 1 periode 2
Zin en onzin van vragen en antwoorden
“Als je wat wilt weten van mensen, dan vraag je ze dat toch gewoon even?”
De werkelijkheid is niet zo simpel.
- Veel speelt zich onbewust af.
- Veel wordt gemotiveerd in maatschappelijk gebruikelijke verwoordingen.
- Drang tot sociale wenselijkheid, daardoor antwoordtendentie en ‘zomaar iets antwoorden’.
- Kan alleen maar bewuste verwoordingen meten.
- Antwoord is niet los te zien van de vraag die eraan voorafging.
Van begrip naar indicatoren
Operationaliseren = vertalen van de onderzoeksvraag in concrete onderzoekbare termen.
Oftewel het concreet en daarmee meetbaar maken van je begrip.
Belangrijk hierbij is dat je meestal één (of meerdere) tussenstappen nodig hebt om het begrip om te
zetten tot een concrete vraag. Je analyseert dus eerst het begrip.
Het vertalen van begrippen in empirische indicatoren = je hebt factoren gezocht die je in principe
kunt vaststellen en waarmee je kunt meten.
Bijvoorbeeld: niet: soms/vaak wel: 2-3 keer / vaker dan 4 keer
Operationaliseringsproces; 3 stappen:
1. Duidelijk definiëren van abstracte begrippen.
2. Vaststellen van (sub)dimensies.
3. Per (sub)dimensie meetbare indicatoren formuleren.
!!! Controleer of de (sub)dimensies inderdaad verbijzonderingen zijn van het begrip (definitie) en
geen gevolgen of mogelijke oorzaken.
Zoek per (sub)dimensie naar meerdere indicatoren. Zo speelt toeval een minder grote rol en
zal je meting betrouwbaarder zijn.
Begrip/kenmerk = Het begrip zoals bedoeld
Variabele = Begrip zoals bedoeld omgezet in begrip zoals bepaald, de concrete vragen
Voorbeeld: emancipatie van mannen
Begrip Dimensie Indicator
Emancipatie (van mannen) Bijdragen aan huishoudelijk - Koken
werk - De was doen
- Etc.
Bijdragen aan de opvoeding - Kinderen naar school brengen
- Kinderen naar bed brengen.
- Etc.
Traditionaliteit opvattingen man - Opvattingen over vrouwen in
leidinggevende functies
- Opvattingen over betaald werk
van gehuwde vrouwen.
- Etc.
2
Werkcollege week 1 > Van begrip naar indicatoren
Basisboek Enquêteren H2.1 t/m H2.4 (DLO)
H2.1 t/m H2.4 (basisboek enquêteren)
Fase 3: Ontwikkelen van onderzoeksopzet
Gegevens verzamelen met een enquête: basisterminologie
Respondenten = personen die worden gevraagd mee te doen aan het onderzoek
Respons = degenen die zijn gevraagd en ook werkelijk de vragen hebben beantwoord.
Non-respons = degenen die zijn gevraagd, maar weigeren of onbereikbaar zijn.
Onderzoeksobjecten = meestal de respondenten. Soms fungeert respondent als informant.
Item = onderdeel uit de vragenlijst, meestal een vraag uit de vragenlijst.
Wanneer enquêtes?
Algemeen. Als je al genoeg weet om gerichte vragen te stellen.
Specifieker. Bij survey-onderzoek, dus als je van veel mensen iets te weten wilt komen over:
- Attitudes
- Opinies
- Gevoelens
- Gedachten
- Kennis
- Gedragsintenties
- Omstandigheden
!!! – Deze informatie krijg je niet via observatie. Kun je alleen via vragen achter komen. Van bepaalde
vormen van gedrag zijn mensen zich overigens nauwelijks bewust. Heeft geen zin om daarnaar te
vragen.
Voordelen enquêtes:
- Snel, gemakkelijk, goedkoop grote groepen mensen bereiken.
- In korte tijd informatie verzamelen over heel veel verschillende onderwerpen.
- Informatie van verschillende personen is goed vergelijkbaar.
Nadelen enquêtes:
- Soms onbetrouwbaar en niet-valide door
o Gebrekkige zelfkennis
o Selectief geheugen
o Sociale wenselijkheid
- Lage respons door onderzoeksmoeheid.
Deze nadelen gelden ook bij open interview, maar daar is iets meer kans om ze op te sporen en te
hanteren.
1
, Onderzoek 1 periode 2
Zin en onzin van vragen en antwoorden
“Als je wat wilt weten van mensen, dan vraag je ze dat toch gewoon even?”
De werkelijkheid is niet zo simpel.
- Veel speelt zich onbewust af.
- Veel wordt gemotiveerd in maatschappelijk gebruikelijke verwoordingen.
- Drang tot sociale wenselijkheid, daardoor antwoordtendentie en ‘zomaar iets antwoorden’.
- Kan alleen maar bewuste verwoordingen meten.
- Antwoord is niet los te zien van de vraag die eraan voorafging.
Van begrip naar indicatoren
Operationaliseren = vertalen van de onderzoeksvraag in concrete onderzoekbare termen.
Oftewel het concreet en daarmee meetbaar maken van je begrip.
Belangrijk hierbij is dat je meestal één (of meerdere) tussenstappen nodig hebt om het begrip om te
zetten tot een concrete vraag. Je analyseert dus eerst het begrip.
Het vertalen van begrippen in empirische indicatoren = je hebt factoren gezocht die je in principe
kunt vaststellen en waarmee je kunt meten.
Bijvoorbeeld: niet: soms/vaak wel: 2-3 keer / vaker dan 4 keer
Operationaliseringsproces; 3 stappen:
1. Duidelijk definiëren van abstracte begrippen.
2. Vaststellen van (sub)dimensies.
3. Per (sub)dimensie meetbare indicatoren formuleren.
!!! Controleer of de (sub)dimensies inderdaad verbijzonderingen zijn van het begrip (definitie) en
geen gevolgen of mogelijke oorzaken.
Zoek per (sub)dimensie naar meerdere indicatoren. Zo speelt toeval een minder grote rol en
zal je meting betrouwbaarder zijn.
Begrip/kenmerk = Het begrip zoals bedoeld
Variabele = Begrip zoals bedoeld omgezet in begrip zoals bepaald, de concrete vragen
Voorbeeld: emancipatie van mannen
Begrip Dimensie Indicator
Emancipatie (van mannen) Bijdragen aan huishoudelijk - Koken
werk - De was doen
- Etc.
Bijdragen aan de opvoeding - Kinderen naar school brengen
- Kinderen naar bed brengen.
- Etc.
Traditionaliteit opvattingen man - Opvattingen over vrouwen in
leidinggevende functies
- Opvattingen over betaald werk
van gehuwde vrouwen.
- Etc.
2
