Criminologie les 4:
Psychologische verklaringen van criminaliteit:
→ Gaat zich ook concentreren op de dader + het individuele criminele
gedrag
→ Biologische benadering van criminaliteit is ook behandeling van de
dader + bescherming van de SL
→ Individuele karakteristieken van een individu is hier belangrijkste
verklarende factor van crimineel gedrag
Voor WO I:
- Ernstige geestesziekte en zwakzinnigheid
- Gebrek aan intelligentie => strafwetten
niet begrepen en dus niet naleven
- Kan eigen gedrag niet beheersen indien wel
strafwet begrepen (overtreed strafwet)
- Meer actueel: diverse studies tonen verband
tussen IQ en criminaliteit
- Diverse verklaringen
- direct: regels moeilijker
begrijpen en vaardigheden
moeilijker ontwikkelen
- Temporele rangorde
hypothese: lager IQ door
impulsieve/risicovolle levensstijl
- Mediërende factoren: lager IQ
initieert meer faalervaringen (bv. op
school), mogelijke labelling,…
- Bij recenter onderzoek wordt IQ meer
gespecifieerd naar Verbaal IQ, werkgeheugen,
perceptueel geheugen en verwerkingssnelheid
Na WO I: 4 stromingen
Pathologische/psychiatrische stroming:
o Psychopathie = belangrijkste verklaring
o Pathologisch beeld gekenmerkt door asociaal gedrag
oa. kleptomanie, pyromanie, parafilie en
Psychopathie (Uzieblo, 2022)
Wat is psychopathie
, 4 facetten: interpersoonlijk, affectief, levensstijl en
antisociaal
Persoonlijkheidsstoornissen (schizofrenie, borderline, …)
geïnventariseerd in DSM-V
MAAR: psychopathie is daarin niet te vinden (enkel
antisociale persoonlijkheidsstoornis)
Vanuit wetenschappelijk onderzoek (oa. Hare, 2003)
werd hiervoor eigen diagnostisch instrument ontwikkeld:
Psychopathy Checklist-Revised of PCL-R
→ Twintig items op driepuntenschaal:
o 0: kenmerk is niet van toepassing
o 1: kenmerk is in enige mate van
toepassing
o 2: kenmerk is duidelijk aanwezig bij de
persoon
→ Leidt tot volgende scores:
o 0-20: lage mate van psychopathie
o 21-30: enige mate van psychopathie
(score van 30 is cutoff)
o 31-40: hoge mate van psychopathie (=
prototypische persoonlijkheidsprofiel
psychopaat)
Psychopathie is (net als andere persoonlijkheidsstoornissen)
niet categorisch, maar dimensionaal te benaderen.
Onderzoek wijst op prevalentie van 1-5%
20 items zijn in twee factoren ondergebracht die elk 2 facetten
bevatten:
1) interpersoonlijke en affectieve factor
2) antisociale levensstijl factor
- MAAR: De psychopaat bestaat niet; veel
variatie in psychopathische profielen terug te
vinden (niet allemaal kille sadisten)
- Afname (en vooral interpretatie) vraagt
gedegen opleiding in psychopathologie, statistiek
en psychometrie en uitgebreide analyse
(vragenlijst op zich volstaat absoluut niet)
Interpersoonlijk facet:
4 gedragingen als zeer kenmerkend voor psychopathie:
Psychologische verklaringen van criminaliteit:
→ Gaat zich ook concentreren op de dader + het individuele criminele
gedrag
→ Biologische benadering van criminaliteit is ook behandeling van de
dader + bescherming van de SL
→ Individuele karakteristieken van een individu is hier belangrijkste
verklarende factor van crimineel gedrag
Voor WO I:
- Ernstige geestesziekte en zwakzinnigheid
- Gebrek aan intelligentie => strafwetten
niet begrepen en dus niet naleven
- Kan eigen gedrag niet beheersen indien wel
strafwet begrepen (overtreed strafwet)
- Meer actueel: diverse studies tonen verband
tussen IQ en criminaliteit
- Diverse verklaringen
- direct: regels moeilijker
begrijpen en vaardigheden
moeilijker ontwikkelen
- Temporele rangorde
hypothese: lager IQ door
impulsieve/risicovolle levensstijl
- Mediërende factoren: lager IQ
initieert meer faalervaringen (bv. op
school), mogelijke labelling,…
- Bij recenter onderzoek wordt IQ meer
gespecifieerd naar Verbaal IQ, werkgeheugen,
perceptueel geheugen en verwerkingssnelheid
Na WO I: 4 stromingen
Pathologische/psychiatrische stroming:
o Psychopathie = belangrijkste verklaring
o Pathologisch beeld gekenmerkt door asociaal gedrag
oa. kleptomanie, pyromanie, parafilie en
Psychopathie (Uzieblo, 2022)
Wat is psychopathie
, 4 facetten: interpersoonlijk, affectief, levensstijl en
antisociaal
Persoonlijkheidsstoornissen (schizofrenie, borderline, …)
geïnventariseerd in DSM-V
MAAR: psychopathie is daarin niet te vinden (enkel
antisociale persoonlijkheidsstoornis)
Vanuit wetenschappelijk onderzoek (oa. Hare, 2003)
werd hiervoor eigen diagnostisch instrument ontwikkeld:
Psychopathy Checklist-Revised of PCL-R
→ Twintig items op driepuntenschaal:
o 0: kenmerk is niet van toepassing
o 1: kenmerk is in enige mate van
toepassing
o 2: kenmerk is duidelijk aanwezig bij de
persoon
→ Leidt tot volgende scores:
o 0-20: lage mate van psychopathie
o 21-30: enige mate van psychopathie
(score van 30 is cutoff)
o 31-40: hoge mate van psychopathie (=
prototypische persoonlijkheidsprofiel
psychopaat)
Psychopathie is (net als andere persoonlijkheidsstoornissen)
niet categorisch, maar dimensionaal te benaderen.
Onderzoek wijst op prevalentie van 1-5%
20 items zijn in twee factoren ondergebracht die elk 2 facetten
bevatten:
1) interpersoonlijke en affectieve factor
2) antisociale levensstijl factor
- MAAR: De psychopaat bestaat niet; veel
variatie in psychopathische profielen terug te
vinden (niet allemaal kille sadisten)
- Afname (en vooral interpretatie) vraagt
gedegen opleiding in psychopathologie, statistiek
en psychometrie en uitgebreide analyse
(vragenlijst op zich volstaat absoluut niet)
Interpersoonlijk facet:
4 gedragingen als zeer kenmerkend voor psychopathie:
