Taalonderwijs en taal
Schooltaal
Woorden die je op school gebruikt zoals thema, samenvatting, persoonsvorm
Traditioneel taalonderwijs -> lesgeven m.b.v. een methode
3 domeinen van taalonderwijs
- Mondeling onderwijs
- Schriftelijk onderwijs
- Taalbeschouwing
Beginnende geletterdheid
Wat in de kleutergroepen doet aan de schriftelijke taalontwikkeling
Mondelinge taalvaardigheid
Spreken en luisteren, het voeren van mondelinge gespreksvormen
Woordenschat -> het aanleren van de betekenis van nieuwe woorden, uitdrukkingen, zegswijzen en
spreekwoorden
3
3 stadia van geletterdheid
- Ontluikende
- Beginnende
- Gevorderde
Stadia van geletterdheid
Het vermogen om schriftelijke taal te begrijpen en te gebruiken
Ontluikende geletterdheid
Voorschoolse periode 0-4 jaar
Beginnende geletterdheid
Ontwikkeling van geletterdheid in de groepen 1-3
Gevorderde geletterdheid
De periode na groep 3
Aanvankelijk lezen -> een belangrijk onderdeel binnen beginnende geletterdheid. Dit is het leren
lezen in groep 3
Voortgezet technisch lezen -> de vaardigheid van het decoderen van teksten te vergroten. Het gaat
om vlot en nauwkeurig lezen van de tekst
Begrijpend lezen -> het gaat om het begrijpen van de tekst. Dit kan gecontroleerd worden door
vragen te stellen over de tekst, uitdrukkingen of woorden
Stellen -> het schrijven van teksten
Taalbeschouwing
Kinderen leren reflecteren op de taalvorm, de manier waarop iets is verwoord
,6 niveaus van taal
- Fonologisch niveau
- Morfologisch niveau
- Syntactisch niveau
- Semantisch niveau
- Pragmatisch niveau
- Orthografisch niveau
Fonologisch niveau
Uitspraak
Morfologisch niveau
Opbouw van woorden
Syntactisch niveau
Volgorde van woorden
Semantisch niveau
Betekenis
Pragmatisch niveau
Het gebruik van de taal
Orthografisch niveau
Spelling
3 functies van taal
- Communicatieve functie / sociale functie
- Conceptualiserende functie
- Expressieve functie
Communicatieve functie / sociale functie
We gebruiken de taal als communicatiemiddel, interactie tussen mensen
Voorbeelden communicatieve / sociale functie
- Zelfhandhaving -> opkomen voor wat je zelf wil
- Zelfsturing -> met woorden handelen en aankondigen wat je plannen zijn
- Sturing van anderen -> met woorden het gedrag van anderen beïnvloeden
- Structurering van het gesprek -> taal gebruiken om het gespreksverloop te beïnvloeden
3 Conceptualiserende functies
- Rapporteren
- Redeneren
- Projecteren
Rapporteren
Verslag doen van iets wat in de werkelijkheid is gebeurd
Redeneren
Je bewerkt de gebeurtenis door een extra denkstap in te bouwen
, Projecteren
Je probeert je te verplaatsen in de gedachten en gevoelens van iemand anders
Expressieve functie
De taal wordt gebruikt als expressiemiddel
Mondelinge taalvaardigheid
3 manieren van taalverwerving
- Behaviorisme
- Creatieve constructietheorie
- Interactionele benadering
Behaviorisme
Kinderen leren taal door imitatie
Creatieve constructietheorie
Kinderen imiteren de taal niet, maar beschikken over een aangeboren taalvermogen waarmee zij op
creatieve manier zinnen kunnen opbouwen
Interactionele benadering
Aangeboren taalleervermogen, maar het taalaanbod van de omgeving en interactie is belangrijk bij
het leren van de taal
5 niveaus taalontwikkeling
- Fonologisch
- Morfologisch
- Semantisch
- Syntactisch
- Pragmatisch
Fonologisch niveau
Het kind vormt spraakklanken
Morfologisch niveau
Het gaat om de manier waarop woorden worden gevormd
Semantisch niveau
Het gaat om de betekenis van woorden
Syntactisch niveau
Kinderen leren de regels voor het combineren van woorden
Pragmatisch niveau
Het kind maakt zich de regels eigen voor het gebruik van taal
2 perioden taalverwervingsproces
- Prelinguale periode 0-1 jaar
- Linguale periode 1-9 jaar
Prelinguale periode
Het kind begint met vocaliseren, het produceren van klanken
Schooltaal
Woorden die je op school gebruikt zoals thema, samenvatting, persoonsvorm
Traditioneel taalonderwijs -> lesgeven m.b.v. een methode
3 domeinen van taalonderwijs
- Mondeling onderwijs
- Schriftelijk onderwijs
- Taalbeschouwing
Beginnende geletterdheid
Wat in de kleutergroepen doet aan de schriftelijke taalontwikkeling
Mondelinge taalvaardigheid
Spreken en luisteren, het voeren van mondelinge gespreksvormen
Woordenschat -> het aanleren van de betekenis van nieuwe woorden, uitdrukkingen, zegswijzen en
spreekwoorden
3
3 stadia van geletterdheid
- Ontluikende
- Beginnende
- Gevorderde
Stadia van geletterdheid
Het vermogen om schriftelijke taal te begrijpen en te gebruiken
Ontluikende geletterdheid
Voorschoolse periode 0-4 jaar
Beginnende geletterdheid
Ontwikkeling van geletterdheid in de groepen 1-3
Gevorderde geletterdheid
De periode na groep 3
Aanvankelijk lezen -> een belangrijk onderdeel binnen beginnende geletterdheid. Dit is het leren
lezen in groep 3
Voortgezet technisch lezen -> de vaardigheid van het decoderen van teksten te vergroten. Het gaat
om vlot en nauwkeurig lezen van de tekst
Begrijpend lezen -> het gaat om het begrijpen van de tekst. Dit kan gecontroleerd worden door
vragen te stellen over de tekst, uitdrukkingen of woorden
Stellen -> het schrijven van teksten
Taalbeschouwing
Kinderen leren reflecteren op de taalvorm, de manier waarop iets is verwoord
,6 niveaus van taal
- Fonologisch niveau
- Morfologisch niveau
- Syntactisch niveau
- Semantisch niveau
- Pragmatisch niveau
- Orthografisch niveau
Fonologisch niveau
Uitspraak
Morfologisch niveau
Opbouw van woorden
Syntactisch niveau
Volgorde van woorden
Semantisch niveau
Betekenis
Pragmatisch niveau
Het gebruik van de taal
Orthografisch niveau
Spelling
3 functies van taal
- Communicatieve functie / sociale functie
- Conceptualiserende functie
- Expressieve functie
Communicatieve functie / sociale functie
We gebruiken de taal als communicatiemiddel, interactie tussen mensen
Voorbeelden communicatieve / sociale functie
- Zelfhandhaving -> opkomen voor wat je zelf wil
- Zelfsturing -> met woorden handelen en aankondigen wat je plannen zijn
- Sturing van anderen -> met woorden het gedrag van anderen beïnvloeden
- Structurering van het gesprek -> taal gebruiken om het gespreksverloop te beïnvloeden
3 Conceptualiserende functies
- Rapporteren
- Redeneren
- Projecteren
Rapporteren
Verslag doen van iets wat in de werkelijkheid is gebeurd
Redeneren
Je bewerkt de gebeurtenis door een extra denkstap in te bouwen
, Projecteren
Je probeert je te verplaatsen in de gedachten en gevoelens van iemand anders
Expressieve functie
De taal wordt gebruikt als expressiemiddel
Mondelinge taalvaardigheid
3 manieren van taalverwerving
- Behaviorisme
- Creatieve constructietheorie
- Interactionele benadering
Behaviorisme
Kinderen leren taal door imitatie
Creatieve constructietheorie
Kinderen imiteren de taal niet, maar beschikken over een aangeboren taalvermogen waarmee zij op
creatieve manier zinnen kunnen opbouwen
Interactionele benadering
Aangeboren taalleervermogen, maar het taalaanbod van de omgeving en interactie is belangrijk bij
het leren van de taal
5 niveaus taalontwikkeling
- Fonologisch
- Morfologisch
- Semantisch
- Syntactisch
- Pragmatisch
Fonologisch niveau
Het kind vormt spraakklanken
Morfologisch niveau
Het gaat om de manier waarop woorden worden gevormd
Semantisch niveau
Het gaat om de betekenis van woorden
Syntactisch niveau
Kinderen leren de regels voor het combineren van woorden
Pragmatisch niveau
Het kind maakt zich de regels eigen voor het gebruik van taal
2 perioden taalverwervingsproces
- Prelinguale periode 0-1 jaar
- Linguale periode 1-9 jaar
Prelinguale periode
Het kind begint met vocaliseren, het produceren van klanken
