Op voorhand: hoofdstuk over medicalisering en hoofdstuk over handicap enkel de les
kennen, niet het handboek + hoofdstuk over verbetering in handboek NIET kennen
Denken over lichamen:
H1
Wat is filosofie=
Inleiding
Filosofisch redeneren toegepast op de biomedische wetenschap
Filosofie toont aan dat dingen die we als vanzelfsprekend beschouwen, dat helemaal niet zijn
Onmogelijke vragen = vragen zonder eenduidig/sluitend antwoord
Filosofie is volgens Ambrose Bierce een stelsel van vele wegen die van nergens naar niets leiden
è Filosofie houdt zich bezig met onmogelijke vragen, bv. wat is filosofie?
Filosofie is volgens Ambrose Bierce een stelsel van vele wegen die van nergens naar niets leidt
Filosofische vragen:
Is het zinvol om filosofie te studeren? Wat is filosofie?
1. Wat is filosofie?
De vraag wat is filosofie is een filosofische vraag op zichzelf
Een definitie
= opsomming van kenmerken die je vindt bij alle filosofen/ filosofieën en uitsluitend (enkel
en alleen) bij filosofen/ filosofieën zeer moeilijk
= op grond waarvan noemen we iets (een boek, een theorie, ...) filosofie of filosofisch ?
Welke eigenschappen zijn typisch voor filosofie?
Verzameling van kenmerken die filosofie kan herkennen en onderscheiden van andere
Aantal kenmerken nodig voor we van filosofie kunnen spreken
= moeilijk definieerbaar (onmogelijke vraag)
Pogingen om filosofie te definieren obv 3 manieren: attitude, methode en domein
1.1 drie aspecten: attitude, methode en domein
,1) Filosofie definiëren vanuit bepaalde attitude
o = kritisch denken, vragen opwerpen
Bv bij erge gebeurtenis “je moet het filosofisch opnemen”
met een bepaalde attitude opnemen, je moet het relativeren
o Filosofie is wel meer dan relativeren
o Kritisch denken bv hebben we een lichaam ?
oautoriteiten worden uitgedaagd en hun uitspraken in twijfel getrokken. Niet
alleen de autoriteiten van personen, ook de autoriteit van de eigen vermogens
zoals onze zintuigen en cognitieve vermogens
oin vraag stellen van vele dingen die andere mensen vanzelfsprekend
beschouwen kritisch denken
- filosofen zijn “party-poopers”
ergeren zich aan banaliteiten van dagelijkse leven
kunnen zich niet neerleggen bij overgeleverde inzichten en schijnbare evidenties
trekken autoriteiten in twijfel
Alfred North Whitehead: “wat filosofie kenmerkt is een bepaalde attitude namelijk
de verwondering. Filosofie begint bij verwondering en wat er uiteindelijk
overblijft is nog steeds verwondering”
o Begint bij een verwondering, die verwondering blijft heel de tijd
Louis CK: “ Er zijn geen antwoorden, er blijven enkel vragen komen”
Schopenhauer en Kierkegaard: zien allebei de vertwijfeling als de basis van de
filosofie vertwijfeling over waar moet dit allemaal naartoe, vertwijfeling over het
leven, over wat en waarom we iets moeten doen (motivatie van veel filosofen)
Descartes: “vertrekt bij de twijfel, filosofie is kritisch denken”
o Ontdekte dat ons gezichtsvermogen ons vaker bedriegt dan we denken
kennis wordt verworven via zintuigen dus is onbetrouwbaar ?
o
Kritisch denken is niet zomaar aanvaarden wat er jou gezegd wordt en
niet zomaar geloven wat je eigen zintuigen zeggen, dat in vraag stellen
o
Ons denken wordt voortdurend op een dwaal spoor gezet door God of
een kwaadaardig genie
, Vb. stok in het water lijkt gebroken
Mag ik mijn zintuigen dan altijd vertrouwen?
( je ziet dat echt gebroken is, maar is niet zo)
Wat mag ik vertrouwen om tot kennis te komen? ( kritisch)
Bv Muller -Lyer illusie: kunnen we onze eigen zintuigen wel vertouwen?--> nee
Lijnen lijken even lang, maar is niet zo niet vertrouwen is optische illusie
We zien verschil dat er niet is
Extreem gaan twijfelen, extreem kritisch denken is het begin van de moderne filosofie
het kritisch denken is een attitude die centraal staat in de filosofie
MAAR filosofie is ook niet enkel kritisch je vindt het ook buiten de filosofie, in de
mate dat kritisch denken filosofie kenmerkt is de attitude toch niet uniek voor
filosofen
Feyman: twijfel/ kritisch vinden we ook terug bij wetenschappers, het loont om te
twijfelen aan de waarheid. Filosofie en wetenschap ligt heel nauw aan elkaar qua
redeneren.
MAAR:
o
filosofie niet enkel kritisch
o
In de mate dat kritiek toch heel filosofie kenmerkt, is de attitude toch
niet uniek voor filosofen
, 2) Filosofie is een methode
Niet uniek voor filosofie, zowel wetenschap als filosofie gebruiken waaier van
methodes
Verschillende methodes gebruikt door filosofen:
1) Intuïties:
Betekenis:
17e-18e eeuw= kennis die op een onmiddellijke manier wordt verkregen (positieve betekenis)
o Descartes spreekt over heldere en welonderscheiden ideeën (=ideeën of intuïties die
geen mens in twijfel
zou durven trekken) = des idées claires et distinctes
Bv: “je pense donc je suis.” Het is vanzelfsprekend dat ik besta zolang ik denk.
20e eeuw=de spontane overtuigingen die in onze geest opduiken zonder eerst na te denken
(negatieve betekenis)
o In het Engels spreekt men over “common sense” (=het gezond verstand).
vaak overtuigingen die (meestal) moeilijk te veranderen zijn of op te geven, zelf in
aanwezigheid van overtuigend bewijsmateriaal.
Fauteuilfilosofen (=armchair philosophers)
= Filosofen die enkel gebruik maken van intuïties en zelden of nooit van empirisch onderzoek
Nadelen: erg variabel en geen uniek filosofische methode
Manier om intuïties op te helderen, te verklaren is dmv gedachtenexperimenten
In filosofie heel de tijd gedachtenexperimenten gebruiken
2) Conceptuele analyse ( ontleden v begrippen, om er beter vat op te hebben)
Concepten analyseren in deelconcepten, onderdelen
- Concepten die heel dicht bij elkaar liggen, toch ku onderscheiden
- Wetenschappers maken hier ook gebruik van ( massa-gewicht)
( sex en gender)
- filosofie is filosifische vraag die zoekt naar ene analyse v/h concept
- =ontrafelen en verbeteren van concepten die we in het dagelijkse
leven achteloos gebruiken
- niet door alle filosofen gebruikt en zeker niet enkel door filosofen
=> niet uniek voor filosofie
,= het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie =
het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
, wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie
= het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie
kennen, niet het handboek + hoofdstuk over verbetering in handboek NIET kennen
Denken over lichamen:
H1
Wat is filosofie=
Inleiding
Filosofisch redeneren toegepast op de biomedische wetenschap
Filosofie toont aan dat dingen die we als vanzelfsprekend beschouwen, dat helemaal niet zijn
Onmogelijke vragen = vragen zonder eenduidig/sluitend antwoord
Filosofie is volgens Ambrose Bierce een stelsel van vele wegen die van nergens naar niets leiden
è Filosofie houdt zich bezig met onmogelijke vragen, bv. wat is filosofie?
Filosofie is volgens Ambrose Bierce een stelsel van vele wegen die van nergens naar niets leidt
Filosofische vragen:
Is het zinvol om filosofie te studeren? Wat is filosofie?
1. Wat is filosofie?
De vraag wat is filosofie is een filosofische vraag op zichzelf
Een definitie
= opsomming van kenmerken die je vindt bij alle filosofen/ filosofieën en uitsluitend (enkel
en alleen) bij filosofen/ filosofieën zeer moeilijk
= op grond waarvan noemen we iets (een boek, een theorie, ...) filosofie of filosofisch ?
Welke eigenschappen zijn typisch voor filosofie?
Verzameling van kenmerken die filosofie kan herkennen en onderscheiden van andere
Aantal kenmerken nodig voor we van filosofie kunnen spreken
= moeilijk definieerbaar (onmogelijke vraag)
Pogingen om filosofie te definieren obv 3 manieren: attitude, methode en domein
1.1 drie aspecten: attitude, methode en domein
,1) Filosofie definiëren vanuit bepaalde attitude
o = kritisch denken, vragen opwerpen
Bv bij erge gebeurtenis “je moet het filosofisch opnemen”
met een bepaalde attitude opnemen, je moet het relativeren
o Filosofie is wel meer dan relativeren
o Kritisch denken bv hebben we een lichaam ?
oautoriteiten worden uitgedaagd en hun uitspraken in twijfel getrokken. Niet
alleen de autoriteiten van personen, ook de autoriteit van de eigen vermogens
zoals onze zintuigen en cognitieve vermogens
oin vraag stellen van vele dingen die andere mensen vanzelfsprekend
beschouwen kritisch denken
- filosofen zijn “party-poopers”
ergeren zich aan banaliteiten van dagelijkse leven
kunnen zich niet neerleggen bij overgeleverde inzichten en schijnbare evidenties
trekken autoriteiten in twijfel
Alfred North Whitehead: “wat filosofie kenmerkt is een bepaalde attitude namelijk
de verwondering. Filosofie begint bij verwondering en wat er uiteindelijk
overblijft is nog steeds verwondering”
o Begint bij een verwondering, die verwondering blijft heel de tijd
Louis CK: “ Er zijn geen antwoorden, er blijven enkel vragen komen”
Schopenhauer en Kierkegaard: zien allebei de vertwijfeling als de basis van de
filosofie vertwijfeling over waar moet dit allemaal naartoe, vertwijfeling over het
leven, over wat en waarom we iets moeten doen (motivatie van veel filosofen)
Descartes: “vertrekt bij de twijfel, filosofie is kritisch denken”
o Ontdekte dat ons gezichtsvermogen ons vaker bedriegt dan we denken
kennis wordt verworven via zintuigen dus is onbetrouwbaar ?
o
Kritisch denken is niet zomaar aanvaarden wat er jou gezegd wordt en
niet zomaar geloven wat je eigen zintuigen zeggen, dat in vraag stellen
o
Ons denken wordt voortdurend op een dwaal spoor gezet door God of
een kwaadaardig genie
, Vb. stok in het water lijkt gebroken
Mag ik mijn zintuigen dan altijd vertrouwen?
( je ziet dat echt gebroken is, maar is niet zo)
Wat mag ik vertrouwen om tot kennis te komen? ( kritisch)
Bv Muller -Lyer illusie: kunnen we onze eigen zintuigen wel vertouwen?--> nee
Lijnen lijken even lang, maar is niet zo niet vertrouwen is optische illusie
We zien verschil dat er niet is
Extreem gaan twijfelen, extreem kritisch denken is het begin van de moderne filosofie
het kritisch denken is een attitude die centraal staat in de filosofie
MAAR filosofie is ook niet enkel kritisch je vindt het ook buiten de filosofie, in de
mate dat kritisch denken filosofie kenmerkt is de attitude toch niet uniek voor
filosofen
Feyman: twijfel/ kritisch vinden we ook terug bij wetenschappers, het loont om te
twijfelen aan de waarheid. Filosofie en wetenschap ligt heel nauw aan elkaar qua
redeneren.
MAAR:
o
filosofie niet enkel kritisch
o
In de mate dat kritiek toch heel filosofie kenmerkt, is de attitude toch
niet uniek voor filosofen
, 2) Filosofie is een methode
Niet uniek voor filosofie, zowel wetenschap als filosofie gebruiken waaier van
methodes
Verschillende methodes gebruikt door filosofen:
1) Intuïties:
Betekenis:
17e-18e eeuw= kennis die op een onmiddellijke manier wordt verkregen (positieve betekenis)
o Descartes spreekt over heldere en welonderscheiden ideeën (=ideeën of intuïties die
geen mens in twijfel
zou durven trekken) = des idées claires et distinctes
Bv: “je pense donc je suis.” Het is vanzelfsprekend dat ik besta zolang ik denk.
20e eeuw=de spontane overtuigingen die in onze geest opduiken zonder eerst na te denken
(negatieve betekenis)
o In het Engels spreekt men over “common sense” (=het gezond verstand).
vaak overtuigingen die (meestal) moeilijk te veranderen zijn of op te geven, zelf in
aanwezigheid van overtuigend bewijsmateriaal.
Fauteuilfilosofen (=armchair philosophers)
= Filosofen die enkel gebruik maken van intuïties en zelden of nooit van empirisch onderzoek
Nadelen: erg variabel en geen uniek filosofische methode
Manier om intuïties op te helderen, te verklaren is dmv gedachtenexperimenten
In filosofie heel de tijd gedachtenexperimenten gebruiken
2) Conceptuele analyse ( ontleden v begrippen, om er beter vat op te hebben)
Concepten analyseren in deelconcepten, onderdelen
- Concepten die heel dicht bij elkaar liggen, toch ku onderscheiden
- Wetenschappers maken hier ook gebruik van ( massa-gewicht)
( sex en gender)
- filosofie is filosifische vraag die zoekt naar ene analyse v/h concept
- =ontrafelen en verbeteren van concepten die we in het dagelijkse
leven achteloos gebruiken
- niet door alle filosofen gebruikt en zeker niet enkel door filosofen
=> niet uniek voor filosofie
,= het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie =
het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
, wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie
= het ontrafelen en verbeteren
van concepten die we in het
dagelijks leven misschien soms
te achteloos gebruiken.
Voordeel van concepten: veel
vorderingen in ontwikkeling van
menselijke kennis door
verbeterde concepten, in de
wetenschap, sociale
wetenschappen… -> laten toe
beter vragen te stellen, beter
onderzoek te voeren
è Niet uniek voor de filosofie
