Goederenrecht
,Week 1: Herhaling Beginselen goederenrecht
Overdracht van goederen: art. 3:84 BW
= belangrijkste wijze van verkrijging van goederen onder bijz. titel: Goed van het vermogen
vd één naar het vermogen vd ander derivatieve wijze van verkrijging.
Stappen rechtsgeldige overdracht:
1. Is het goed overdraagbaar (Art.3:83 BW)
2. Is er voldaan aan de 3 constitutieve vereisten van overdracht:
A. Levering
B. Krachtens geldige titel
=rechtsgrond die overdracht rechtvaardigt
Bijv.: ovk, verjaring of verdeling in het kader van gemeenschap die
wordt beëindigt.
C. Door een beschikkingsbevoegde
NB:
Betaling van de koopprijs is géén vereiste voor een rechtsgeldige overdracht
In de titel (ovk) kan echter tav roerende zaken worden bedongen dat het eigendom
pas over gaat als de koper betaalt: eigendomsvoorbehoud (art. 3:92 jo. 3:91 jo. 3:90)
Indien aan 1 van deze vereisten niet is voldaan, vindt geen overdracht plaats constitutieve
karakter van overdracht.
Uitzonderingen op constitutieve karakter zijn:
Bepalingen die beschermen tegen beschikkingsonbevoegdheid vervreemder: 3:86 jo 3:88
o 3:86: overdracht van niet-registergoederen geldig indien het anders dan om niet
geschiedt (om baat) en verkrijger ter goeder trouw is (3:11)
o 3:88: overdracht van een registergoed (of ander goed waar Art.86 nvt op is) door
een onbevoegde vervreemder, is geldig als: verkrijger te goeder trouw is (3:11) en
de onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, die
niet gevolg was van onbevoegdheid vd toenmalige vervreemder.
o
3. Is er voldaan aan de 3 vereisten van overdracht van Art.3:84
,1. Een levering
Levering is alleen mogelijk op de door de wet voorgeschreven wijzen mbt de wijzen van
levering bestaat een gesloten systeem: omwille van rechtszekerheid staat het partijen niet
vrij om een eigen wijze van levering in het leven te roepen. De door de wet omschreven
leveringswijze is afhankelijk van het te leveren goed.
Eis bij leveringshandelingen = voldoende bepaalbaarheid: goed is voldoende bepaalt als naar
objectieve maatstaven valt vast te stellen op welk goed de levering ziet.
Leveringshandelingen verschillen per categorie goed:
Onroerende zaken en andere registergoederen (art. 3:89 BW lid 1 jo lid 4)
Levering door een tussen partijen opgemaakte notariële akte
En inschrijving daarvan id openbare registers voor registergoederen
Roerende zaken, niet-registergoederen (art. 3:90; art. 3:114 ; art. 3:115)
Roerende zaken die in de macht van een vervreemder zijn, worden geleverd dmv
bezitsverschaffing (3:90), via overdracht Art.114/115
In geval van levering ter uitvoering van een verbintenis tot overdracht onder
opschortende voorwaarden; door machtsverschaffing (3:91)
Vorderingsrechten (art. 3:94 BW) cessie: vaak is een akte nodig
Vestiging beperkte rechten dezelfde regels (art. 3:98 BW), tenzij de wet een bijzondere
regeling geeft (lex specialis)
Wat is bepaald voor de overdracht van een goed, geldt ook voor de vestiging van
beperkte rechten op dat goed, tenzij de wet anders bepaalt
restbepaling (3:95 BW): levering via een akte
Die niet in de macht van de vervreemder zijn (eigenaar/ vervreemder is geen
bezitter) worden geleverd langs de weg van Art.3:95 het opmaken van een
daartoe bestemde akte (akte van diefstal bij roerende zaken).
levering van goederen waar de wet geen eigen levering voorschrijft worden
geleverd door een daartoe bestemde akte (Art.3:95)
Stel je bent bestolenen je krijgt 600 euro, in ruil wil verzekeraar, als laptop
gevonden wordt, eigenaar worden. Dit kan door 3:95 je bent bezit kwijt je
kunt het niet leveren, wel met een akte de eigendomslevering laten vaststellen.
Wilsovereenstemming op het moment van levering
Van Den Mosselaar/ Lagero
Indien op de dag van de faillietverklaring nog niet alle handelingen zijn verricht die voor een
levering door de schuldenaar zijn vereist, staat Art.35 (1) FW er aan in de weg dat de curator
de levering voltooit. Art.35 (1) FW verhindert niet dat de curator zelf alle voor een geldige
levering vereiste handelingen verricht.
In faillissement kan een onvoltooide levering die uit meerdere ‘stappen’ bestaat niet
meer worden afgerond, zie art. 35 lid 1 Fw en Van de Mosselaar/Lagero m.b.t. de
mededeling van cessie door curator ná faillissement (art. 3:94 lid 1 BW).
NB: Bij beslag kan een onvoltooide levering nog wel worden voltooid – beslaglegging
veroorzaakt geen beschikkingsonbevoegdheid
Echter, vervreemding werkt dan in beginsel niet tegen beslaglegger (art. 453a,
475h, 505 Rv), maar soms wel (art. 505 lid 3 Rv)
, Levering van registergoederen (3:10)
Registergoederen (3:89 jo 3:10) + beperkte rechten op registergoederen (3:98 jo 3:89 jo 3:10)
Levering geschiedt bij een tussen partijen opgemaakte notariële akte
Inschrijving van die notariële akte in het daartoe bestemde openbare register
Bevat een nauwkeurige vermelding vd titel vd overdracht (art. 3:89 lid 2 BW)
Opgemaakt tussen partijen (art. 3:89 lid 1 BW)
Volmacht (art. 3:60) is toegestaan, mits nauwkeurig vermeld art. 3:89 lid 3
registergoed moet worden beschreven id notariële akte ‘specialiteitseis’
Art. 20 Kadasterwet: de notariële akte bevat een omschrijving vd aard van de onroerende
zaak, de plaatselijke aanduiding (en de kadastrale aanduiding)
Arrest: Eelder/ Van Kammeren
Notariële akte van levering wordt naar objectieve maatstaven uitgelegd, in het licht van de
gehele akte.
Stel dat A zijn huis rechtsgeldig heeft overgedragen aan B. Indien er achteraf discussie
ontstaat over de in de notariële leveringsakte vastgelegde feitelijke omschrijving van het
geleverde registergoed, zal een rechter die moet de notariële leveringsakte uitleggen: objectief
(taalkundig) in het licht van de gehele inhoud van de notariële leveringsakte
Inschrijving vd notariële akte in daartoe bestemde openbare registers
“Zowel verkrijger als vervreemder kan de akte inschrijven” (art. 3:89 lid 1)
Inschrijving bij de Dienst voor het Kadaster en de openbare registers; art. 3:19
Rangorde voor inschrijving Art. 3:21 BW: prior tempore regel ouder recht voor het
jongere: als 2 hypotheekrechten ingeschreven gaat eerste voor de tweede
Er is sprake van een leveringshandeling die uit 2 stappen bestaat. Levering is pas voltooid na
inschrijving vd notariële akte in daartoe bestemde openbare register. Vervreemder moet
tijdens de inschrijving in register beschikkingsbevoegd zijn (art. 23 jo. art. 35 FW).
Als levering pas rond na vaststelling faillissement is er geen levering
Openbare registers en goeder trouw
Art. 3:23 BW: indien de openbare registers niet worden geraadpleegd door de
verkrijger, kan er geen goede trouw van de verkrijger zijn
NB: stel er zijn 2 leveringshandelingen vereist, en na het opmaken van de notariële akte belt
1 vd partijen om er toch van af te zien 3:89 stelt dat dan tegen zijn wil in alsnog de levering
voltooid kan worden
,Week 1: Herhaling Beginselen goederenrecht
Overdracht van goederen: art. 3:84 BW
= belangrijkste wijze van verkrijging van goederen onder bijz. titel: Goed van het vermogen
vd één naar het vermogen vd ander derivatieve wijze van verkrijging.
Stappen rechtsgeldige overdracht:
1. Is het goed overdraagbaar (Art.3:83 BW)
2. Is er voldaan aan de 3 constitutieve vereisten van overdracht:
A. Levering
B. Krachtens geldige titel
=rechtsgrond die overdracht rechtvaardigt
Bijv.: ovk, verjaring of verdeling in het kader van gemeenschap die
wordt beëindigt.
C. Door een beschikkingsbevoegde
NB:
Betaling van de koopprijs is géén vereiste voor een rechtsgeldige overdracht
In de titel (ovk) kan echter tav roerende zaken worden bedongen dat het eigendom
pas over gaat als de koper betaalt: eigendomsvoorbehoud (art. 3:92 jo. 3:91 jo. 3:90)
Indien aan 1 van deze vereisten niet is voldaan, vindt geen overdracht plaats constitutieve
karakter van overdracht.
Uitzonderingen op constitutieve karakter zijn:
Bepalingen die beschermen tegen beschikkingsonbevoegdheid vervreemder: 3:86 jo 3:88
o 3:86: overdracht van niet-registergoederen geldig indien het anders dan om niet
geschiedt (om baat) en verkrijger ter goeder trouw is (3:11)
o 3:88: overdracht van een registergoed (of ander goed waar Art.86 nvt op is) door
een onbevoegde vervreemder, is geldig als: verkrijger te goeder trouw is (3:11) en
de onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, die
niet gevolg was van onbevoegdheid vd toenmalige vervreemder.
o
3. Is er voldaan aan de 3 vereisten van overdracht van Art.3:84
,1. Een levering
Levering is alleen mogelijk op de door de wet voorgeschreven wijzen mbt de wijzen van
levering bestaat een gesloten systeem: omwille van rechtszekerheid staat het partijen niet
vrij om een eigen wijze van levering in het leven te roepen. De door de wet omschreven
leveringswijze is afhankelijk van het te leveren goed.
Eis bij leveringshandelingen = voldoende bepaalbaarheid: goed is voldoende bepaalt als naar
objectieve maatstaven valt vast te stellen op welk goed de levering ziet.
Leveringshandelingen verschillen per categorie goed:
Onroerende zaken en andere registergoederen (art. 3:89 BW lid 1 jo lid 4)
Levering door een tussen partijen opgemaakte notariële akte
En inschrijving daarvan id openbare registers voor registergoederen
Roerende zaken, niet-registergoederen (art. 3:90; art. 3:114 ; art. 3:115)
Roerende zaken die in de macht van een vervreemder zijn, worden geleverd dmv
bezitsverschaffing (3:90), via overdracht Art.114/115
In geval van levering ter uitvoering van een verbintenis tot overdracht onder
opschortende voorwaarden; door machtsverschaffing (3:91)
Vorderingsrechten (art. 3:94 BW) cessie: vaak is een akte nodig
Vestiging beperkte rechten dezelfde regels (art. 3:98 BW), tenzij de wet een bijzondere
regeling geeft (lex specialis)
Wat is bepaald voor de overdracht van een goed, geldt ook voor de vestiging van
beperkte rechten op dat goed, tenzij de wet anders bepaalt
restbepaling (3:95 BW): levering via een akte
Die niet in de macht van de vervreemder zijn (eigenaar/ vervreemder is geen
bezitter) worden geleverd langs de weg van Art.3:95 het opmaken van een
daartoe bestemde akte (akte van diefstal bij roerende zaken).
levering van goederen waar de wet geen eigen levering voorschrijft worden
geleverd door een daartoe bestemde akte (Art.3:95)
Stel je bent bestolenen je krijgt 600 euro, in ruil wil verzekeraar, als laptop
gevonden wordt, eigenaar worden. Dit kan door 3:95 je bent bezit kwijt je
kunt het niet leveren, wel met een akte de eigendomslevering laten vaststellen.
Wilsovereenstemming op het moment van levering
Van Den Mosselaar/ Lagero
Indien op de dag van de faillietverklaring nog niet alle handelingen zijn verricht die voor een
levering door de schuldenaar zijn vereist, staat Art.35 (1) FW er aan in de weg dat de curator
de levering voltooit. Art.35 (1) FW verhindert niet dat de curator zelf alle voor een geldige
levering vereiste handelingen verricht.
In faillissement kan een onvoltooide levering die uit meerdere ‘stappen’ bestaat niet
meer worden afgerond, zie art. 35 lid 1 Fw en Van de Mosselaar/Lagero m.b.t. de
mededeling van cessie door curator ná faillissement (art. 3:94 lid 1 BW).
NB: Bij beslag kan een onvoltooide levering nog wel worden voltooid – beslaglegging
veroorzaakt geen beschikkingsonbevoegdheid
Echter, vervreemding werkt dan in beginsel niet tegen beslaglegger (art. 453a,
475h, 505 Rv), maar soms wel (art. 505 lid 3 Rv)
, Levering van registergoederen (3:10)
Registergoederen (3:89 jo 3:10) + beperkte rechten op registergoederen (3:98 jo 3:89 jo 3:10)
Levering geschiedt bij een tussen partijen opgemaakte notariële akte
Inschrijving van die notariële akte in het daartoe bestemde openbare register
Bevat een nauwkeurige vermelding vd titel vd overdracht (art. 3:89 lid 2 BW)
Opgemaakt tussen partijen (art. 3:89 lid 1 BW)
Volmacht (art. 3:60) is toegestaan, mits nauwkeurig vermeld art. 3:89 lid 3
registergoed moet worden beschreven id notariële akte ‘specialiteitseis’
Art. 20 Kadasterwet: de notariële akte bevat een omschrijving vd aard van de onroerende
zaak, de plaatselijke aanduiding (en de kadastrale aanduiding)
Arrest: Eelder/ Van Kammeren
Notariële akte van levering wordt naar objectieve maatstaven uitgelegd, in het licht van de
gehele akte.
Stel dat A zijn huis rechtsgeldig heeft overgedragen aan B. Indien er achteraf discussie
ontstaat over de in de notariële leveringsakte vastgelegde feitelijke omschrijving van het
geleverde registergoed, zal een rechter die moet de notariële leveringsakte uitleggen: objectief
(taalkundig) in het licht van de gehele inhoud van de notariële leveringsakte
Inschrijving vd notariële akte in daartoe bestemde openbare registers
“Zowel verkrijger als vervreemder kan de akte inschrijven” (art. 3:89 lid 1)
Inschrijving bij de Dienst voor het Kadaster en de openbare registers; art. 3:19
Rangorde voor inschrijving Art. 3:21 BW: prior tempore regel ouder recht voor het
jongere: als 2 hypotheekrechten ingeschreven gaat eerste voor de tweede
Er is sprake van een leveringshandeling die uit 2 stappen bestaat. Levering is pas voltooid na
inschrijving vd notariële akte in daartoe bestemde openbare register. Vervreemder moet
tijdens de inschrijving in register beschikkingsbevoegd zijn (art. 23 jo. art. 35 FW).
Als levering pas rond na vaststelling faillissement is er geen levering
Openbare registers en goeder trouw
Art. 3:23 BW: indien de openbare registers niet worden geraadpleegd door de
verkrijger, kan er geen goede trouw van de verkrijger zijn
NB: stel er zijn 2 leveringshandelingen vereist, en na het opmaken van de notariële akte belt
1 vd partijen om er toch van af te zien 3:89 stelt dat dan tegen zijn wil in alsnog de levering
voltooid kan worden
