Politiek en politicologie
Hoofdstuk 5
5.1 Politieke opvattingen en politieke cultuur
Politieke opvattingen zijn opvattingen over situaties waarbij de overheid betrokken is of zou
moeten zijn; het bestuderen van dergelijke opvattingen is nodig om politieke veranderingen
te verklaren
- politicologen kijken ook naar politieke oriëntaties; deze politieke oriëntaties zijn diep
in de menselijk geest gewortelde overtuigingen die voorafgaan aan politieke
opvattingen
- politieke opvattingen zijn concretiseringen van oriëntaties
- een geheel van politieke oriëntaties in een land behoort tot de politieke
cultuur, dit is de voor een land kenmerkende verdeling van patronen van
waardeoriëntaties op politieke objecten (Almond en Verba, 1965)
- niet iedereen heeft dezelfde politieke cultuur; er bestaan verschillen
tussen de politieke cultuur van allerlei individuen en organisaties,
bijvoorbeeld tussen burgers en politici
5.2 Politieke Socialisatie
De studie van politieke socialisatie richt zich op de vraag hoe mensen politieke oriëntaties
verwerven; zowel bewust als onbewust maken mensen zich bepaalde waarden eigen,
zodanig dat deze waarden een deel worden van hun persoonlijkheid
- de actoren die waarden overdragen worden socialisatoren genoemd, zoals politici,
ouders, docenten, leiders, idolen, leeftijdsgenoten en de media
- veranderingen in politieke oriëntaties zijn vaak te verklaren door:
- het cohort-effect: volgens dit effect heeft iedere generatie een bepaalde
politieke oriëntatie, deze veranderen nauwelijks als mensen ouder worden
- het levenscyclus effect: volgens dit effect veranderen de politieke oriëntaties
van mensen naarmate ze ouder worden (de hippies van vroeger zijn nu
conservatiever)
- het periode-effect: volgens dit effect veranderen politieke oriëntaties in een
bepaalde periode door een gebeurtenis, zo werden in de jaren zestig niet
alleen de jongeren maar ook de ouderen kritischer
5.3 Dimensies van politieke oriëntaties
, Mensen maken onderscheid tussen verschillende soorten politieke opvattingen; zo
onderscheiden ze linkse en rechtse opvattingen, linkse en rechtse partijen of bijvoorbeeld
linkse en rechtse belangengroepen
- politicologen spreken van een links-rechts dimensie in de politiek, politieke
oriëntaties vormen de basis van deze opvattingen
- er bestaan drie belangrijke politieke dimensies (in Nederland):
- links - recht
- materialisme - postmaterialisme
- confessioneel - niet-confessioneel
De begrippen links en rechts stammen af uit de Franse Revolutie (1789) waarbij links van de
voorzitter burgers zaten die verandering wilden en rechts van de voorzitter zaten adel en
geestelijkheid die geen verandering wilden; daarom wordt ‘links’ geassocieerd met
progressief (veranderingsgezind) en ‘rechts’ met conservatief (behoudend)
- in de politiek betekent ‘links’:
- in economische opzicht: de beperking van vrijheid
- in niet-economische opzicht: vrijheid
- in de politiek betekent ‘rechts’:
- in economische opzicht: vrijheid
- in niet-economische opzicht: de beperking van vrijheid
- kiezers in Nederland zijn in de loop der jaren steeds meer naar het midden
geschoven
- niet alleen kiezers maar ook partijen kunnen van links naar rechts worden
ingedeeld
- afhankelijk van wat onder de begrippen wordt verstaan, bestaat
verschil van mening over de precieze plek van de kleine en nieuwe
partijen op de links-rechts schaal
Vroeger gaven mensen
vooral prioriteit aan
bijvoorbeeld orde en
economische groei,
Hoofdstuk 5
5.1 Politieke opvattingen en politieke cultuur
Politieke opvattingen zijn opvattingen over situaties waarbij de overheid betrokken is of zou
moeten zijn; het bestuderen van dergelijke opvattingen is nodig om politieke veranderingen
te verklaren
- politicologen kijken ook naar politieke oriëntaties; deze politieke oriëntaties zijn diep
in de menselijk geest gewortelde overtuigingen die voorafgaan aan politieke
opvattingen
- politieke opvattingen zijn concretiseringen van oriëntaties
- een geheel van politieke oriëntaties in een land behoort tot de politieke
cultuur, dit is de voor een land kenmerkende verdeling van patronen van
waardeoriëntaties op politieke objecten (Almond en Verba, 1965)
- niet iedereen heeft dezelfde politieke cultuur; er bestaan verschillen
tussen de politieke cultuur van allerlei individuen en organisaties,
bijvoorbeeld tussen burgers en politici
5.2 Politieke Socialisatie
De studie van politieke socialisatie richt zich op de vraag hoe mensen politieke oriëntaties
verwerven; zowel bewust als onbewust maken mensen zich bepaalde waarden eigen,
zodanig dat deze waarden een deel worden van hun persoonlijkheid
- de actoren die waarden overdragen worden socialisatoren genoemd, zoals politici,
ouders, docenten, leiders, idolen, leeftijdsgenoten en de media
- veranderingen in politieke oriëntaties zijn vaak te verklaren door:
- het cohort-effect: volgens dit effect heeft iedere generatie een bepaalde
politieke oriëntatie, deze veranderen nauwelijks als mensen ouder worden
- het levenscyclus effect: volgens dit effect veranderen de politieke oriëntaties
van mensen naarmate ze ouder worden (de hippies van vroeger zijn nu
conservatiever)
- het periode-effect: volgens dit effect veranderen politieke oriëntaties in een
bepaalde periode door een gebeurtenis, zo werden in de jaren zestig niet
alleen de jongeren maar ook de ouderen kritischer
5.3 Dimensies van politieke oriëntaties
, Mensen maken onderscheid tussen verschillende soorten politieke opvattingen; zo
onderscheiden ze linkse en rechtse opvattingen, linkse en rechtse partijen of bijvoorbeeld
linkse en rechtse belangengroepen
- politicologen spreken van een links-rechts dimensie in de politiek, politieke
oriëntaties vormen de basis van deze opvattingen
- er bestaan drie belangrijke politieke dimensies (in Nederland):
- links - recht
- materialisme - postmaterialisme
- confessioneel - niet-confessioneel
De begrippen links en rechts stammen af uit de Franse Revolutie (1789) waarbij links van de
voorzitter burgers zaten die verandering wilden en rechts van de voorzitter zaten adel en
geestelijkheid die geen verandering wilden; daarom wordt ‘links’ geassocieerd met
progressief (veranderingsgezind) en ‘rechts’ met conservatief (behoudend)
- in de politiek betekent ‘links’:
- in economische opzicht: de beperking van vrijheid
- in niet-economische opzicht: vrijheid
- in de politiek betekent ‘rechts’:
- in economische opzicht: vrijheid
- in niet-economische opzicht: de beperking van vrijheid
- kiezers in Nederland zijn in de loop der jaren steeds meer naar het midden
geschoven
- niet alleen kiezers maar ook partijen kunnen van links naar rechts worden
ingedeeld
- afhankelijk van wat onder de begrippen wordt verstaan, bestaat
verschil van mening over de precieze plek van de kleine en nieuwe
partijen op de links-rechts schaal
Vroeger gaven mensen
vooral prioriteit aan
bijvoorbeeld orde en
economische groei,
