HET MONISME
Pre- Verschillende versies :
socratici 1. Materialisme
- Ontologisch : alleen het fysische bestaat echt
- Epistemologisch : we kunnen alleen het fysische
wetenschappelijk bestuderen -> reductionisme
2. Idealisme
- Epistemologisch : werkelijkheid enkel door eigen
zintuigen en denken -> solipsisme
- Ontologisch : alles in de natuur heeft een ziel ->
panpsychisme
HET DUALISME 17de eeuw - Res cogitans vs. Res extensa
- Descartes
- Mind-body problem
JOHN LOCKE 1632 - Mens die geboren wordt = tabula rasa
- Materie brengt geest voort, ervaring kan enige bron
kan kennis zijn
- Grondlegger empirisme
- Onderscheid tussen eenvoudige ideeën
(waarneming) en complexe ideeën (associaties
tussen eenvoudige ideeën
GEORGE 1685 - Immaterialisme
BERKELEY - Solipsisme
- Visuele waarneming is gebaseerd op ervaring,
aangeleerd door associatie
Probleem van molyneux
- Treatisere concering the principles of human
knowledge : externe wereld bestaat enkel uit
ideeën, subjectief
THOMAS BAYES 1701 - Theorema van Bayes : posterior =(likelihood x
prior)/(kans op 2D-hoek)
DAVID HUME 1711 - A treating of human nature : psychologische
basis voor menselijke natuur
- An enquiry concerning of human
understanding : onderscheid tussen impressies en
ideeën -> belang van associaties
- we kunnen de realiteit buiten ons niet met zekerheid
kennen; solipsisme
PHILIPPE PINEL 1745 - pionier van psychiatrie
FRANZ JOSEPH 1758 - ontwikkelt frenologie
GALL elk hersendeel heeft specifieke functies en de
aanleg voor die functies kan gemeten worden
CHARLES BELL 1774 - Onderscheid tussen sensorische (afferente) banen en
motorische (efferente) banen
Afferente banen -> sensorische verwerking ->
efferente banen
- Bestaan van refelexen -> discussie over bewuste
controle en vrije wil
JOHANN 1776 - Textbook of psychology
HERBART - Opvolger van Kant
- Introduceert psychologie als afzonderlijk vakgebied
- Psychologie moet empirisch en kwantitatief zijn
, - Geest is 1 groot dynamisch systeem
- Aandacht leidt tot scherpere waarneming en
herinneringen
JOHANNES 1801 - Zenuwen als bemiddelaar tussen object en
MULLER bewustzijn
- Inspireert kleurentheorie van von Helmholtz
GUSTAV FECHNER 1801-1887 - Monistische visie + belangrijke voorstander monisme
- “Fysische en psychische zijn twee facetten van
dezelfde entiteit”
- Elemente der psychophysik (1860)
- Panpsychist
FRANSISCUS 1818 - Oftamoloog
DONDERS - Basis voor hedendaags cognitieve psychologie
- Substractiemethode
- Basis voor mentale chronometrie
HERMAN VON 1821 - Empirische metingen van transmissiesnelheid
HELMOTZ signalen in zenuwbanen
- Onbewuste inferentie : waarneming impliceert
onbewuste processen van redeneren
WILHELM DILTHEY 1833-1911 - Onderscheid tussen mens- en natuurwetenschappen
- Totale ervaring laat zich enkel van binnenuit
begrijpen (Verstehen)
ERNST WEBER 1834 - Doctoraat over meting van gewaarwording in
verschillende zintuigelijke modaliteiten (1834)
Voorloper psychofysica
ERNST MACH 1838 - The analysis of sensations (1886) : grote
mijlpaal in waarnemingspsychologie
- Nativisme : tijd en ruimte essentieel voor
waarneming
- Empirisme : waarneming als enige epistemologische
basis voor wetenschap
Grote invloed op fenomenologie en logische
positivisme
FRANZ BRENTANO 1838 - Intentionaliteit als hoofdkenmerk van mentale
fenomenen : elke mentaal fenomeen heeft inhoud en
is gericht op object/ op de buitenwereld
- Uitgangspunt fenomenologie en basis voor
Gestaltpsychologie
- Aktpsychologie : mentale fenomenen zijn geen
inhouden maar acties
Belangrijke voorloper van functionalisme
- Psychische fenomenen subjectief : externe perceptie
zegt niets over het bestaan van de wereld
-
EDMUND HUSSERL 1859 - Leerling Brentano
- Werkt fenomelogie verder uit, tegen empirisme en
rationalisme
Kennis vloeit niet voort uit ervaring, noch uit rede
-
WILHELM WUNDT 1832 - Assistent van Herman von Helmotz
- Ontwikkelingspsychologie als autonome wetenschap
Pre- Verschillende versies :
socratici 1. Materialisme
- Ontologisch : alleen het fysische bestaat echt
- Epistemologisch : we kunnen alleen het fysische
wetenschappelijk bestuderen -> reductionisme
2. Idealisme
- Epistemologisch : werkelijkheid enkel door eigen
zintuigen en denken -> solipsisme
- Ontologisch : alles in de natuur heeft een ziel ->
panpsychisme
HET DUALISME 17de eeuw - Res cogitans vs. Res extensa
- Descartes
- Mind-body problem
JOHN LOCKE 1632 - Mens die geboren wordt = tabula rasa
- Materie brengt geest voort, ervaring kan enige bron
kan kennis zijn
- Grondlegger empirisme
- Onderscheid tussen eenvoudige ideeën
(waarneming) en complexe ideeën (associaties
tussen eenvoudige ideeën
GEORGE 1685 - Immaterialisme
BERKELEY - Solipsisme
- Visuele waarneming is gebaseerd op ervaring,
aangeleerd door associatie
Probleem van molyneux
- Treatisere concering the principles of human
knowledge : externe wereld bestaat enkel uit
ideeën, subjectief
THOMAS BAYES 1701 - Theorema van Bayes : posterior =(likelihood x
prior)/(kans op 2D-hoek)
DAVID HUME 1711 - A treating of human nature : psychologische
basis voor menselijke natuur
- An enquiry concerning of human
understanding : onderscheid tussen impressies en
ideeën -> belang van associaties
- we kunnen de realiteit buiten ons niet met zekerheid
kennen; solipsisme
PHILIPPE PINEL 1745 - pionier van psychiatrie
FRANZ JOSEPH 1758 - ontwikkelt frenologie
GALL elk hersendeel heeft specifieke functies en de
aanleg voor die functies kan gemeten worden
CHARLES BELL 1774 - Onderscheid tussen sensorische (afferente) banen en
motorische (efferente) banen
Afferente banen -> sensorische verwerking ->
efferente banen
- Bestaan van refelexen -> discussie over bewuste
controle en vrije wil
JOHANN 1776 - Textbook of psychology
HERBART - Opvolger van Kant
- Introduceert psychologie als afzonderlijk vakgebied
- Psychologie moet empirisch en kwantitatief zijn
, - Geest is 1 groot dynamisch systeem
- Aandacht leidt tot scherpere waarneming en
herinneringen
JOHANNES 1801 - Zenuwen als bemiddelaar tussen object en
MULLER bewustzijn
- Inspireert kleurentheorie van von Helmholtz
GUSTAV FECHNER 1801-1887 - Monistische visie + belangrijke voorstander monisme
- “Fysische en psychische zijn twee facetten van
dezelfde entiteit”
- Elemente der psychophysik (1860)
- Panpsychist
FRANSISCUS 1818 - Oftamoloog
DONDERS - Basis voor hedendaags cognitieve psychologie
- Substractiemethode
- Basis voor mentale chronometrie
HERMAN VON 1821 - Empirische metingen van transmissiesnelheid
HELMOTZ signalen in zenuwbanen
- Onbewuste inferentie : waarneming impliceert
onbewuste processen van redeneren
WILHELM DILTHEY 1833-1911 - Onderscheid tussen mens- en natuurwetenschappen
- Totale ervaring laat zich enkel van binnenuit
begrijpen (Verstehen)
ERNST WEBER 1834 - Doctoraat over meting van gewaarwording in
verschillende zintuigelijke modaliteiten (1834)
Voorloper psychofysica
ERNST MACH 1838 - The analysis of sensations (1886) : grote
mijlpaal in waarnemingspsychologie
- Nativisme : tijd en ruimte essentieel voor
waarneming
- Empirisme : waarneming als enige epistemologische
basis voor wetenschap
Grote invloed op fenomenologie en logische
positivisme
FRANZ BRENTANO 1838 - Intentionaliteit als hoofdkenmerk van mentale
fenomenen : elke mentaal fenomeen heeft inhoud en
is gericht op object/ op de buitenwereld
- Uitgangspunt fenomenologie en basis voor
Gestaltpsychologie
- Aktpsychologie : mentale fenomenen zijn geen
inhouden maar acties
Belangrijke voorloper van functionalisme
- Psychische fenomenen subjectief : externe perceptie
zegt niets over het bestaan van de wereld
-
EDMUND HUSSERL 1859 - Leerling Brentano
- Werkt fenomelogie verder uit, tegen empirisme en
rationalisme
Kennis vloeit niet voort uit ervaring, noch uit rede
-
WILHELM WUNDT 1832 - Assistent van Herman von Helmotz
- Ontwikkelingspsychologie als autonome wetenschap
