Samenvatting probleem 1 - Active learning and remembering - Blok 2.1 Thinking and remembering

1



SV Probleem 1 – Active learning and remembering
Leerdoelen:
 Wat is het primacy/recency effect?
 Welke strategieën zijn er om dingen te onthouden en welke werkt het beste?
 Hoe wordt informatie opgeslagen?

 Welke systemen zijn er voor mentale inbeelding?
 Wat is de functie van het werkgeheugen?
 Wat zorgt voor afleiding en wat voor invloed heeft dat op je werkgeheugen?

 Welke soorten aandacht zijn er en op welke manier gebruiken we ze?
 Wat bepaald waar je je aandacht aan besteedt en welke informatie je filtert?

Gebruikte boeken: Eysenk & Matlin

Multi-store model (Model Atkinson en Shiffrin  wordt niet meer gebruikt)
Er zijn 3 typen geheugenopslag:
1. Sensorische opslag houdt informatie kort vast en kan beperkte informatie binnekrijgen en vasthouden
De meeste informatie die mensen binnenkrijgen vervaagd voordat het gemeld kan worden (Test met
letters).
Visuele opslag wordt ook wel ‘iconic store’ genoemd. Auditieve opslag wordt ook wel ‘echoic store’
genoemd.
2. Kortetermijngeheugen heeft een gelimiteerde capaciteit
Het maximum aantal nummers die onthouden kunnen worden zijn er 7 plus/min 2.
1. Miller zei dat de capaciteit van het kortetermijngeheugen gemeten moet worden met het aantal
chunks – kleine stukjes informatie waardoor het beter onthouden kan worden.
 De capaciteit is vaak 7 chunks i.p.v. items. Kleine chunks kunnen beter onthouden worden
dan grote.
2. Cowan zei dat de capaciteit van het kortetermijngeheugen vaak kleiner is omdat de prestaties van de
deelnemers gedeeltelijk afhankelijk zijn van de herhaling en het langetermijngeheugen. Wanneer dit
er niet is, heeft het kortetermijngeheugen maar een capaciteit van 4 chunks.
3. Langetermijngeheugen heeft een ongelimiteerde capaciteit en kan informatie permanent vasthouden

Informatie uit de omgeving komt binnen in de sensorische opslag, deze zijn specifiek. Hier wordt de informatie
kort vastgehouden en gaat daarna door naar het kortetermijngeheugen. Sommige informatie wordt hierna nog
verwerkt naar het langetermijngeheugen, dit ligt aan de hoeveelheid herhaling.
 Er is veel overlap tussen aandacht en geheugen. Broadbent’s theorie van aandacht had de meeste
invloed op de multi-store benadering van geheugen. Broadbent’s opslag lijkt op het idee van de
sensorische opslag.

Kritiek Multi-store model:
 Geen verschil tussen het korte- en langetermijngeheugen

, 2


Primacy/Recency effect
Een serial-position curve geeft de waarschijnlijkheid voor het ophalen van een woord weer. Het is een u-
vormige relatie

Het primacy effect houdt in dat je de woorden aan het begin van een lijst het beste kan onthouden.
Hiertegenover staat het recency effect dat inhoudt dat je de woorden aan het einde van een lijst het beste kan
onthouden.
Bij het recency effect zitten de woorden nog in het kortetermijngeheugen.

Bij interference zorgt andere kennis ervoor dat kennis vergeten wordt.
 Bij proactive belemmert oude kennis het leren van nieuwe kennis.
 Bij retroactive belemmert nieuwe kennis het ophalen van oude kennis.

Serial recall  primacy effect overheersend
Free recall  recency effect overheersend

Atkinson en Shiffrin’s model
Atkinson en Shiffrin zeggen dat herinneringen in het kortetermijngeheugen
verdwijnen binnen 30sec als ze niet herhaald worden. Zij stelden ‘control
processes’ voor. Dit zijn opzettelijke strategieën die mensen kunnen gebruiken om hun geheugen te
verbeteren.

Invloeden op de capaciteit van het werkgeheugen
 Pronunciation time
De pronunciation time is sterk van invloed op het aantal items dat we op kunnen slaan in ons
werkgeheugen. Mensen kunnen meer korte woorden opslaan dan lange woorden.
 Kan verklaard worden door de gelimiteerde opslag in de ‘phonological loop’. Korte namen kan je
namelijk snel herhalen, waardoor je er meer kan onthouden.
 Semantische gelijkheid van items in het werkgeheugen
De betekenis van woorden heeft ook sterk invloed op het aantal items dat we kunnen opslaan in ons
werkgeheugen.
Proactive interference (PI) houdt in dat mensen moeite hebben met het leren van nieuw materiaal, omdat
het oude materiaal in de weg zit.  Stel je hebt 3 items geleerd (XCJ, HBR, TSV). Dan is het moeilijk om
later KRN te leren omdat de eerste 3 items die je geleerd hebt in de weg zit.
 Maar als het 4e item cijfers zijn, zal je geheugen verbeteren. Dit is ‘release from proactive
interference’. De prestatie van het nieuwe item is bijna even hoog als het eerste item XCJ.
Dit kan ook ontstaan wanneer de semantische categorie veranderd wordt. Nieuwe woorden die qua
betekenis in dezelfde categorie vallen als de opgeslagen woorden, onthouden we minder goed.