Redelijke toerekening (HR Letale Longembolie): Conditio sine qua non duidelijk
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
2. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg toe te
rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
3. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Redelijke toerekening (HR Groninger HIV): Conditio sine qua non onduidelijk
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
2. Ervaringsregels – Wat andere mensen zouden doen of denken in deze situatie
3. Afweging scenario’s – Het tenlastegelegde scenario moet hoogstwaarschijnlijk zijn en het
alternatieve scenario moet niet hoogstwaarschijnlijk zijn
4. Indicaties
a. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of
de kans op het gevolg te verhogen
b. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg
toe te rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
c. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Redelijke toerekening (HR Shaken Baby): Conditio sine qua non onduidelijk nalaten
1. Heeft verdachte de kans op het intreden van het gevolg verhoogd?
2. Zorgplicht
3. Indicaties
a. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of
de kans op het gevolg te verhogen
b. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg
toe te rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
c. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Opzet:
1. Delictsomschrijving opzet vereist?
2. Waar is opzet op vereist?
3. Wat is opzet? Willens en wetens handelen
4. Welke drie gradaties van opzet zijn er?
5. Welke gradatie van opzet is genoeg? (Bij oogmerk is voorwaardelijk niet genoeg)
6. Is er sprake van vol opzet?
7. Is er sprake van opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn?
8. Is er sprake van voorwaardelijk opzet?
Voorwaardelijk opzet:
1. Aanmerkelijke kans
- Roept de gedraging van de gedachte een aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het
leven? (HR HIV I r.o. 3.6)
- HR HIV I: r.o. 3.6:
“Aard van de gedraging”
“Omstandigheden gedraging”
, “Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten”
De mate van de aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg
(kwantitatieve benadering)
- HR Aanmerkelijke Kans:
“Reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid”
2. Bewustzijn
- Was de verdachte zich bewust van de aanmerkelijke kans? Wist hij dit?
- HR Porsche:
Feiten uit verklaringen van verdachte of omstaanders
Veronderstellen (welke kennis kan worden verondersteld? Kwalitatieve benadering)
Objectiveren/gemiddelde derde
“Het kan niet anders zijn dat de verdachte zich bewust was van de
aanmerkelijke kans dat het gevolg zou intreden”
3. Aanvaarden
- Kan aanvaarden worden afgeleid uit het feit dat de verdachte heeft gehandeld ondanks
bewustzijn van de aanmerkelijke kans? Heeft hij de kans op de gevolgen op de koop
toegenomen?
- HR Enkhuizer Doodslag:
Verklaringen van verdachte en getuigen
- HR HIV I:
Feitelijke omstandigheden: aard van de gedraging + omstandigheden gedraging
- HR Porsche:
Contra-indicaties
Voorbedachte raad:
1. Had de verdachte tijd en gelegenheid om zich te beraden?
2. Zijn er contra-indicaties?
- Plotselinge driftbui/hevige gemoedstoestand
- Korte tijdspan tussen het besluit en uitvoering
- Eerste gelegenheid tot beraad bestaat pas tijdens de uitvoering
3. HR Voorbedachte Raad II, HR Thijs B.
Culpa:
1. Onvoorzichtigheid (objectieve zijde)
- Had verdachte anders moeten handelen?
- (Zorgvuldigheids)normen overschreden?
- Zorgplicht overschreden?
2. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid
- Is de onvoorzichtigheid aanmerkelijk geweest?
- Kijken naar de gemiddelde derde/Wijkt het gedrag af?
- Te testen a.d.h.v. een aantal gezichtspunten:
o Aantal + inhoud (welk rechtsbelang/-goed proberen ze te beschermen.
Zwaarwegende normen?) van de normovertreding (HR Blackout alleen wanneer er 1
normovertreding is begaan)
o Garantenstellung (HR Verpleegster)
o Geoorloofd risico
o Voorzienbaarheid
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
2. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg toe te
rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
3. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Redelijke toerekening (HR Groninger HIV): Conditio sine qua non onduidelijk
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
2. Ervaringsregels – Wat andere mensen zouden doen of denken in deze situatie
3. Afweging scenario’s – Het tenlastegelegde scenario moet hoogstwaarschijnlijk zijn en het
alternatieve scenario moet niet hoogstwaarschijnlijk zijn
4. Indicaties
a. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of
de kans op het gevolg te verhogen
b. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg
toe te rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
c. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Redelijke toerekening (HR Shaken Baby): Conditio sine qua non onduidelijk nalaten
1. Heeft verdachte de kans op het intreden van het gevolg verhoogd?
2. Zorgplicht
3. Indicaties
a. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of
de kans op het gevolg te verhogen
b. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg
toe te rekenen (basaal willen en weten opzet hoeft niet uitgewerkt te worden)
c. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was door de verdachte
Opzet:
1. Delictsomschrijving opzet vereist?
2. Waar is opzet op vereist?
3. Wat is opzet? Willens en wetens handelen
4. Welke drie gradaties van opzet zijn er?
5. Welke gradatie van opzet is genoeg? (Bij oogmerk is voorwaardelijk niet genoeg)
6. Is er sprake van vol opzet?
7. Is er sprake van opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn?
8. Is er sprake van voorwaardelijk opzet?
Voorwaardelijk opzet:
1. Aanmerkelijke kans
- Roept de gedraging van de gedachte een aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het
leven? (HR HIV I r.o. 3.6)
- HR HIV I: r.o. 3.6:
“Aard van de gedraging”
“Omstandigheden gedraging”
, “Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten”
De mate van de aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg
(kwantitatieve benadering)
- HR Aanmerkelijke Kans:
“Reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid”
2. Bewustzijn
- Was de verdachte zich bewust van de aanmerkelijke kans? Wist hij dit?
- HR Porsche:
Feiten uit verklaringen van verdachte of omstaanders
Veronderstellen (welke kennis kan worden verondersteld? Kwalitatieve benadering)
Objectiveren/gemiddelde derde
“Het kan niet anders zijn dat de verdachte zich bewust was van de
aanmerkelijke kans dat het gevolg zou intreden”
3. Aanvaarden
- Kan aanvaarden worden afgeleid uit het feit dat de verdachte heeft gehandeld ondanks
bewustzijn van de aanmerkelijke kans? Heeft hij de kans op de gevolgen op de koop
toegenomen?
- HR Enkhuizer Doodslag:
Verklaringen van verdachte en getuigen
- HR HIV I:
Feitelijke omstandigheden: aard van de gedraging + omstandigheden gedraging
- HR Porsche:
Contra-indicaties
Voorbedachte raad:
1. Had de verdachte tijd en gelegenheid om zich te beraden?
2. Zijn er contra-indicaties?
- Plotselinge driftbui/hevige gemoedstoestand
- Korte tijdspan tussen het besluit en uitvoering
- Eerste gelegenheid tot beraad bestaat pas tijdens de uitvoering
3. HR Voorbedachte Raad II, HR Thijs B.
Culpa:
1. Onvoorzichtigheid (objectieve zijde)
- Had verdachte anders moeten handelen?
- (Zorgvuldigheids)normen overschreden?
- Zorgplicht overschreden?
2. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid
- Is de onvoorzichtigheid aanmerkelijk geweest?
- Kijken naar de gemiddelde derde/Wijkt het gedrag af?
- Te testen a.d.h.v. een aantal gezichtspunten:
o Aantal + inhoud (welk rechtsbelang/-goed proberen ze te beschermen.
Zwaarwegende normen?) van de normovertreding (HR Blackout alleen wanneer er 1
normovertreding is begaan)
o Garantenstellung (HR Verpleegster)
o Geoorloofd risico
o Voorzienbaarheid
