1918-1991
1.1 Belangrijke jaartallen:
1919: Verdrag van Versailles
1929: Wereldwijde economische crisis (Beurskrach).
1933: Beëindiging van de Republiek van Weimar; Hitler komt aan de macht in
Duitsland.
1939: Duitse inval in Polen; begin van de Tweede Wereldoorlog.
1945: Overgave van Duitsland, waarna het in twee invloedsferen verdeeld
wordt.
1949: Oprichting van de BRD en de DDR.
1961: Bouw van de Berlijnse Muur.
1989: Val van de Berlijnse Muur.
1990: Hereniging van Duitsland (beëindiging van de BRD en DDR)
1991: Einde van de Sovjet-Unie
1.2 De verschillende vormen van staatinrichting des Duitslands door de
jaren heen
Verdeeld in losse staatjes tot 1871.
Keizerrijk Duitslands van 1871-1918. Duitse eenwording 1864-1871 als
oorzaak.
Republiek van Weimar van 1918-1933 onder leiding van de
Sociaaldemocratische Regering.
Beëindiging van de republiek in 1933 door de machtsovername van Hitler.
Totalitaire dictatuur van 1933-1945 onder leiding van de NSDAP.
Gesplitst in twee invloedsferen van 1945-1990, met aan de ene kant de
Sovjet-zone en aan de andere kant de ‘westerse zone’ onder leiding van GB,
de VS en Frankrijk.
Eén Duitsland van 1990-heden; de hereniging van Duitsland en de ophef van
de DDR.
2. De opkomst van het Derde Rijk (1918-1945)
2.1 Eenheidsstaat Duitsland van 1871 tot 1918
Voor 1871 was ‘Duitsland’ verdeeld in vele vorstendommen, waarvan Pruisen
het grootste was. Na de Duitse overwinning in de Frans-Duitse oorlog, die van
1870 tot 1871 duurde, werd het Keizerrijk Duitsland uitgeroepen, waarbij de
koning van Pruisen (Wilhelm I) werd uitgeroepen tot keizer des Duitslands.
Hierbij werd de wel bekende Otto van Bismarck de eerste kanselier van
Duitsland. Na deze ontwikkeling legde de economie van Duitsland gouden
eieren, mede door de groeiende productie in het Ruhrgebied, waar veel
gewilde ertsen te vinden waren. Rond de periode 1880-1900 groeiden de
spanningen op politiek gebied, wat heeft geleid tot de vorming van twee
, bondgenootschappen in Europa. Enerzijds had men de Triple Entente, dat
bestond uit Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland en anderzijds had kwam er
de Triple Alliantie bestaand uit Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië. Door
de spanningen rondom deze gesloten genootschappen en de opkomst van
het militarisme en het nationalisme heeft de Eerste Wereldoorlog kunnen
ontstaan.
Tegen het eind van de Eerste Wereldoorlog kwam er veel onrust in Duitsland,
wat leidde tot de aftreding van de toenmalig keizer en de aantreding van een
nieuwe regering. Hierbij werd door de sociaaldemocraten in Duitsland een
republiek gevormd. Deze republiek staat beter bekend als de
‘Weimarrepubliek’. Deze nieuwe regering was daarentegen niet alom geliefd,
door de volgende redenen:
- Veel conservatieven verlangden naar de terugkeer van een keizer;
- Veel communisten streefden naar een communistische revolutie, maar deze
streven hebben geleid tot veel onrust onder de bevolking;
- Soldaten uit het front voelden zich verraden door de ondertekening van het
Verdrag van Versailles door de aangetreden sociaaldemocratische regering;
de zogeheten Dolkstootlegende.
Na de Eerste Wereldoorlog verloren te hebben werd de SD-regering
gedwongen het Verdrag van Versailles te ondertekenen, dit verdrag hield het
volgende in:
- Het betalen van herstelbetalingen ten bedrage van 132 mld. Goudmark aan
gedeputeerde landen van WO I;
- Het afstaan van plusminus 10% van Duitsland haar grondgebied, inclusief
haar koloniën;
- Een wezenlijke verkleining van het leger doorvoeren en het opheffen van
haar luchtmacht;
- Het militair verzwakken van het grensgebied tussen Duitsland en Frankrijk,
het zogeheten ‘Rheinland’.
De economie van de Weimarrepubliek had het zwaar te verduren door de
volgende opgesomde ontwikkelingen:
- De torenhoge herstelbetalingen;
- De politieke onrust, wat de economie schaadde;
- Het verlies van grondstofrijke gebieden (o.a. haar koloniën) door het Verdrag
van Versailles;
- Het Verdrag van Versailles dat negatieve gevoelens aanwakkerde jegens het
verliezen van WO I;