Examentaak Beweging - Vloeiend van 3 naar 1

DEEL 4: BEWEGEN

1. Het lateralisatieproces is volop aan de gang bij vijf- en
zesjarigen, niet alle kinderen zijn hier al aan toe, laat staan dat
ze het geautomatiseerd hebben.
 Welke observaties deden bij jou een belletje rinkelen als het over
lateralisatie gaat? M.a.w. wat zag je bij welke kinderen, waarbij je
dacht dat lateralisatie nog wel eens lastig kan zijn?
o Sommige kinderen schreven de wiskundige cijfers nog omgekeerd. (=

spiegelschrift).
o Tijdens het schrijven merkte ik dat bij sommige leerlingen hun

steunhand mee begonnen te schrijven of zelfs hun steunhand niet
gebruikte tijdens het schrijven.
o Sommige kinderen verschuiven hun boek naar de kant van de

voorkeurshand om makkelijker te schrijven.


 Noteer, teken, film, leg uit … wat je zag. Toon aan dat je het begrip
lateralisatie helemaal begrijpt.
o Lateralisatie:

 Fase waarin er verschillen ontstaan tussen de linker-en
rechterhersenhelft en daardoor ook aan de linker-en rechterkant van
het lichaam.
 Daardoor kan je verschillende bewegingen van verschillende
lichaamsdelen apart van elkaar te laten bewegen.
 De leerling ontwikkelt een voorkeurshand en een steunhand. (=
lateraliteit)
 De begrippen links en rechts kunnen uit elkaar gehouden worden.
 Ingewikkeld leerproces waarin
 De oriëntatie van het lichaam in de ruimte




Cursuswijzer VLOEIEND VAN 3 NAAR 1 1 www.kdg.be

, En oriëntatie van objecten tov je lichaam in de ruimte parallel lopen
met de ontwikkeling van ruimtelijke oriëntatiegebieden in de hersenen
en verdere ontwikkeling van motoriek op neurologisch vlak
o Mesker: fasen in motorische ontwikkeling

 slurffase of antagonistische fase
 kruipen: essentieel om ontwikkeling verder te zetten
 vingers leren spreiden, evenwicht
 symmetriefase
 toppunt op 4 jaar
 meer met 2 handen om voorkeurshand te ontwikkelen
o schilderen, tekenen, schrijven, knippen …

 + lateralisatiefase loopt vlotter dan
 Lateralisatiefase:
 Handen los van elkaar bewegen
 Ontwikkelen van steun-en voorkeurshand
 Dominantiefase
 Bewegingen uitvoeren zonder na te denken


 Hoe verklaar je dit? Hoe komt het dat dit nog lastig is? Plaats je
observaties in de fases van ontwikkeling van lateralisatie.
o Lateralisatieproces:

 Het kind moet leren waar de middenlijn zich bevindt:
 Wanneer een kind een voorwerp aan de rechterkant neemt met zijn
rechterhand en een voorwerp links neemt aan de linkerkant met de
linkerhand, kruist hij de middenlijn niet. Er is een denkbeeldige grens
tussen de rechter en linkerkant en het hand.
 Middenlijn leren overkruisen met onderbreking van de
voorgaande bewegingen:
 Het kind leert stilaan de middenlijn overkruisen, maar als hij die stap
gemaakt heeft is hij wat verward.


Cursuswijzer VLOEIEND VAN 3 NAAR 1 2 www.kdg.be

, Kind stopt en weet dat de andere kant als beginkant gebruikt kan
worden.
 Heen en terug bestaan, maar zijn nog niet verbonden.
 Overkruisen van de middenlijn zonder onderbreking in de
voortgaande, terugkerende beweging:
 Kind kan heen en weer bewegen over de middellijn en kan dit heen en
terug in een vlotte beweging.
 De heen- en terugbewegingen zijn aan elkaar gekoppeld.
 Kind gaat soms onbewust over de middenlijn.
 Het eindpunt kan ook het beginpunt zijn.
 Alles moet uiteindelijk een vloeiende beweging zijn.




 Verklaring observaties



Cursuswijzer VLOEIEND VAN 3 NAAR 1 3 www.kdg.be

, o Sommige kinderen schreven de wiskundige cijfers nog

omgekeerd. (= spiegelschrift).
 De werkrichting van links naar rechts is nog niet voldoende ontwikkelt.
 De voorkeursrichting is van rechts naar links.
 Bijvoorbeeld: het cijfer 4 in spiegelbeeld
o Tijdens het schrijven merkte ik dat bij sommige leerlingen hun

steunhand mee begonnen te schrijven of zelfs hun steunhand
niet gebruikte tijdens het schrijven.
 Mesker: Dit is de overgang van de symmetrische fase (voorkeurshand
ontwikkelen) naar de lateralisatiefase (steun- en beweeghand)
 Lateralisatieproces:
o Middenlijn leren overkruisen met onderbreking van de voorgaande

bewegingen
o Sommige kinderen verschuiven hun boek naar de kant van de

voorkeurshand om makkelijker te schrijven.
 De leerlingen hebben het nog moeilijkheden om de middenlijn te
overkruisen en met hun voorkeurshand dan aan de andere kant te
schrijven.
 Mesker: Overgang symmetriefase naar lateralisatiefase
 Lateralisatieproces:
o Middenlijn leren overkruisen met onderbreking van de voorgaande

bewegingen


 Welke concrete acties ondernam je om de lateralisatie te bevorderen?
Waarom koos je voor deze acties?
o Lesonderdeel van Franse initiatie

 Hoofd-schouders- knie en teen maar dan in het Frans
 Daarna kruiste ik mijn armen bij mijn schouders en deed ik de rest
gewoon.
 Dan kruiste ik ook mijn knieën en tenen/voeten. Zodat ik alles kruiste.


Cursuswijzer VLOEIEND VAN 3 NAAR 1 4 www.kdg.be