Samenvatting filosofie - 5de jaar HW

SAMENVATTING – FILOSOFIE –
SEMESTER 2




2023-2024
HUMANE WETENSCHAPPEN – 5DE JAAR – REGINA PACIS HOVE

, THEMA 2 – DE MENS EN ZIJN GEDRAG

HOOFDSTUK 3 – REDENEN OM ETHISCH TE KIEZEN


1) HET GOEDE DOEN

2 ethische benaderingen:

 Descriptieve ethiek  beschrijft hoe iets is:
- Vooral waarnemen dus zonder waardeoordeel
 Normatieve ethiek  beschrijft hoe iets zou moeten zijn (onderdeel hiervan = gevolgenethiek)


2) GEVOLGENETHIEK

Uiteindelijke vorm / het gevolg van een handeling moet goed zijn

2.1) UTILITARISME

2.1.1) NUTSPRINCIPE

Jeremy Bentham:

 Hedonistische calculus (= berekening van het genot) obv de filosoof Epicurus
 Nutsprincipe staat centraal
- Handeling  moet nuttig zijn + grootste geluk voor het meeste aantal mensen tot gevolg hebben
 Intentie onbelangrijk
- Tendens  richtlijn om grootste nut voor zoveel mogelijk mensen bepalen
- 2 soorten gevolgen:
 Daadwerkelijke gevolgen  wat de handeling echt veroorzaakt heeft (wegen zwaarder door)
 Te verwachten gevolgen  wat andere uitkomsten hadden kunnen zijn

2.1.2) REGELUTILITARISME

Een aantal regels moeten worden gemaakt obv wensen van het grootste deel van de maatschappij

John Stuart Mill:

 Liberalist  vrijheid staat voorop
 Enkel regels indien vrijheid bevorderen, maar liefst zo min mogelijk
 Autonomiebeginsel  mensen zelf verantwoordelijk voor hun leven + minimale rol van de staat
- Wel utilitaristische afweging maken  gevolg voor anderen ten goede komen

2.2) ETHISCH EGOÏSME

Ethisch egoïsme  geluk in elk individu zelf te vinden:

 = doorgedreven autonomiebeginsel
 Elk individu gelukkig = gelukkige soort

Bernard Mandeville:

 Focus op ondeugdelijk gedrag
 Egoïsme = goede eigenschap
 Gezondheid  hoogste goed (elke handeling  gezondheid bevorderen = ethisch correct)
 Gezonde mensen = gezonde staat
 Echter mag je anderen niet schaden
 Elke handeling vanuit egoïstisch denken
 MAAR: altruïsme blijft (deels) bestaan  bv. helpen = altruïstisch, maar kan ook zijn voor goede reputatie etc.