Samenvatting Productie 1: beeld en lay-out

Productie 1



Beeldtaal 2
1. Introductie 2
2. Gestalt 3
3. Retoriek 7
4. Betekenis - introductie 16
5. Betekenis - semiotiek 18
6. Compositie 22
7. Kijkrichting 25
8. Cadrage 30
9. Visuele technieken 33




1

, Beeldtaal

1. Introductie

Beeldvorming
≠ beeld waarnemen (zien)
➢ beeld = werkelijkheid
➢ afbeelding = reproductie van werkelijkheid
➢ mentaal beeld = verbeelding

voorbeeld:
Het is geen pijp, het is een afbeelding van een pijp!
René Magritte gebruikt zijn verbeelding en maakt
een afbeelding van een pijp.




Waarneming
Met je ogen, je ziet een beeld op je netvlies
→ hersenen aan de slag → beeld wordt ontleed (betekenis aan geven) → in verschillende
stappen

Filosofen en stromingen
Filosofen met eigen ideeën:
➢ Confucius
➢ Plato
➢ Chandler
➢ Barthes
➢ Umberto Eco
➢ …

Belangrijkste stromingen
➢ de ‘Gestaltwetten’
○ hoe kijken we naar een beeld
➢ de Semiotiek
○ wat is de betekenis, hoe begrijpen we wat we zien
➢ de Retorica
○ hoe overtuig je iemand

‼️ Interpreteren van een beeld is geen lineair proces
‼️ De 3 theorieën vullen elkaar aan in willekeurige volgorde


2

,Gestalt (zien)
Een beeld dat goed aanvoelt luistert naar de Gestaltwetten
➢ vb. iedereen vindt een symmetrisch gezicht mooi

Semiotiek (betekenis geven)
Interpretatie, betekenis aan geven
Interpretatie afhankelijk van de context waarin je het beeld bekijkt
➢ omgevingssamenhang (welke omgeving)
➢ ontvangstsamengang (hoe voel je je op dat moment)
➢ met welke (socio-culturele) waarden ben je opgevoed

Retorica (overtuigen)
Metaforen, stijlfiguren,... inzetten om meer overtuigende beelden te maken
➢ boodschap levendiger en beter begrijpbaar maken

Waarom visueel communiceren?
Er is een overaanbod aan informatie
Een beeld wordt 60.000 x sneller ‘gelezen’ dan een tekst
Alles wordt visueel, beelden zijn overal

2. Gestalt

De ‘Gestalt’ theorie bij beelden
➢ Eerste indruk?
➢ Hoe kijken we naar een beeld?
➢ Gestalt = vorm
➢ Goed Gestalt = eenvoudig, geordend, uitgebalanceerd, verenigd, coherent,
regelmatig
➢ Gestalt zorgt voor orde bij visuele communicatie
➢ Belangrijke Gestaltwetten
○ kernachtigheid
○ eenvoud
○ voor- en achtergrond
○ nabijheid
○ overeenkomst / symmetrie / gelijke achtergrond
○ geslotenheid
○ continuïteit / gelijke bestemming




3

, Gestaltwet van de kernachtigheid
Hersenen ontleden een voorstelling in eenvoudige vormen
➢ vb. gezichten
➢ simpelste vormen
➢ zo weinig mogelijk vormen
➢ symmetrische vormen

Pareidolie
➢ psychisch verschijnsel
➢ vorm van illusie
➢ we zien dingen die er niet zijn
➢ bv. dingen in wolken zien

Gestaltwet van de eenvoud
Voorwerpen waarnemen in de meest eenvoudige vorm
➢ geeft ruimte (less is more)
➢ groeperen van visuele informatie → eenvoud + helpt ons de wereld te ordenen
➢ vb. goede lay-out (goed uitgelijnd en geordend)

Gestaltwet van de voor- en achtergrond
Waarnemingen organiseren door voor-en achtergrond te onderscheiden
➢ voorgrond = prominente rol
➢ achtergrond = minder belangrijk

De Gestaltswitch
➢ voor- en achtergrond zijn verwisselbaar
➢ 2 boodschappen
➢ je ziet het of je ziet het niet
➢ optisch raadsel

Gestaltwet van de gelijke achtergrond
Vormen een geheel
➢ Subwet van wet van overeenkomst
➢ overeenkomstige achtergrondkleur = manier om objecten te groeperen

Gestaltwet van de gelijke bestemming
Dingen die dezelfde kant op bewegen
➢ = eenheid
➢ = 1 geheel
➢ vb. uitschuifbare menu’s op een website

Gestaltwet van de nabijheid
Groepen
➢ elementen die zich dicht bij elkaar bevinden

Onafhankelijk
➢ elementen die zich ver van elkaar bevinden



4