BURGERLIJK PROCESRECHT
DEEL VI: DE WEG NAAR HET VONNIS
VOORAF RECHTSBIJSTAND
• Niet voldoende vermogend zijn om de kosten van de procedure te betalen kunnen
gedeeltelijk of volledig vrijgesteld worden van procedurekosten
• Meestal gaat het samen met eerste- en tweedelijnsbijstand
HOOFDSTUK 1: TEGENSREKELIJKE PROCEDURE VS. EENZIJDIG VERZOEKSCHRIFT
§1 TEGENSPREKELIJKE PROCEDURE
• Tegensprekelijk: je dagvaardt je tegenpartij (regel)
• Rechtssubject ten aanzien van wie de aanspraak wordt geformuleerd en de vordering
wordt ingesteld, wordt opgeroepen om te verschijnen voor de rechter, om te worden
gehoord en om zich te verdedigen voor de rechter
o Oproepen – verschijnen – verdedigen
• Dagvaarding: oproepen van de partij om voor de rechter te verschijnen
• Accusatoir karakter: leiding van het geding gaat uit van de partijen
→ verweerder wordt opgeroepen, moet verschijnen en mag zich verdedigen
• Dagvaarden:
o Algemene term van rechtsingang: manier om een tegenpartij voor de rechter
te krijgen
o Dagvaardingsexploot; één van de manieren om een tegenpartij op te roepen
§2 PROCEDURE OP EENZIJDIG VERZOEKSCHRIFT : ART. 1025 GER.W.
• Procedure verloopt niet tegensprekelijk, maar eenzijdig (uitzondering op de regel)
• Je viseert een tegenpartij, maar die is niet op de hoogte van de procedure (wordt niet
in de procedure betrokken)
• Twee mogelijkheden
o Hoge urgentie: eenzijdig naar de rechter te gaan
o Verrassingselement: overspel vaststellen → eenzijdig verzoekschrift
machtiging bekomen van de rechter om een gerechtsdeurwaarder te
betrekken om overspel vast te stellen
▪ Bewarend beslag: je vreest dat de tegenpartij al zijn goederen zal
wegnemen, bewarend beslag zorgt ervoor dat de goederen “veilig”
zijn
▪ Uitvoerend beslag: je hebt al een vonnis, uitvoerbare titel (bv.
overspel)
Margaux Foré 1
,HOOFDSTUK 2: MINNELIJKE OPLOSSING VAN GESCHILLEN
§1 BEVORDERING MINNELIJKE OPLOSSING: ART. 730/1 GER.W.
• Rechter bevordert in iedere stand geding
• Inleidende zitting kan de rechter vragen welke stappen de partijen hebben
ondernomen om een minnelijke oplossing te kiezen
• Waarom? Ontlasting van de rechtbank + verzoening wordt beter gedragen door de
partijen in het geding (ze hebben bijgedragen dus het zijn duurzame oplossingen)
• Inleidende zitting kan de rechter zeggen dat hij de zaak uitstelt, met max. 1 maand
zodat de partijen nog kunnen proberen een oplossing te bekomen
§2 TAAK EN VOORWAARDEN
• Art. 731 Ger.W. → rechter heeft de taak om de partijen te verzoenen
§3 PROCEDURE
• Verzoek kan uitgaan van één van de partijen of met instemming van beide
• Komen de partijen tot een minnelijke schikking = PV opstellen
o PV wordt dan gekoppeld aan een tenuitvoerlegging zodat het een uitvoerbare
titel krijgt
• Indien er geen verzoening is: start de procedure
§4 FACULTATIEF – VERPLICHT: ART. 731, TWEEDE LID GER.W.
• Voorafgaande verzoeningspoging is niet verplicht (regel)
• Uitzondering is wel een verplichting
o Art. 734 Ger.W. → verplicht om een voorafgaande verzoeningspoging te
ondernemen
o Art. VII.147/24 WER: lening aangegaan bij de bank, hypotheek van de bank,
lening kan je niet meer betalen → eerst voorafgaand een regeling bekomen
met de bank en het koppel dat er geen beslag wordt gelegd op je woning
maar dat je je achterstallige betalingen terugbetaalt
o Twee artikels: op straffe van nietigheid!
§5 FAMILIEZAKEN
• Zie wetboek
Margaux Foré 2
,§6 ARBEIDSRECHTBANK
• Poging tot minnelijke schikking enkel met betrekking tot vorderingen opgenomen in
art. 578 Ger.W.
HOOFDSTUK 3: WIJZE VAN RECHTSINGANG
§1 ALGEMEEN
• Rechtsingang
o Gemeenrechtelijk: art: 700 Ger.W.
▪ Mogelijkheden
• Steeds vrijwillige verschijning
• Geen vrijwillige verschijning
o Regel: dagvaarding
o Wettelijke bepaling: verzoekschrift
▪ Sanctie
• Nietigheid
▪ Stuiting
• Blijft gelden
o Bijzondere bepalingen
A. ARTIKEL 700 GER.W.
• Artikel 700 bepaalt de algemene gemeenrechtelijke regeling van de rechtsingang op
tegenspraak
o Uitsluitend betrekking op hoofdvordering
o 6 regels
B. BEGRIP DAGVAARDING IN ART. 700 GER.W.
• Dagvaardingsexploot: instrument van de rechter
• “dagvaarding” = gerechtsdeurwaardersexploot waardoor een vordering wordt
ingeleid
C. HOOFDVORDERING
• Art. 700 Ger.W. heeft uitsluitend betrekking op de hoofdvordering, vordering die het
geding inleidt
• Tussenvorderingen kunnen ook worden gesteld
Margaux Foré 3
, D. REGELS GESTELD DOOR ARTIKEL 700 GER.W. (EXAMEN!)
1. De hoofdvordering kan steeds worden ingeleid bij gezamenlijk verzoekschrift tot
vrijwillige verschijning (art. 706 Ger.W.) → als partij het over alles oneens bent, maar
over 1 iets ben je het eens dat je het gaat voorleggen aan de rechter
2. Indien er geen gebruik wordt gemaakt van gezamenlijk verzoekschrift tot vrijwillige
verschijning moet je gebruik maken van een dagvaardingsexploot (regel), algemene
gemeenrechtelijke wijze van inleiding van de hoofdvordering (art. 1034bis Ger.W.)
3. Wanneer de WET het toelaat kan je gebruik maken van een tegensprekelijk
verzoekschrift; vordering kan uitsluitend met een verzoekschrift worden ingediend
wanneer de wet dit toelaat, anders is het verboden en moet je gebruik maken van
een dagvaardingsexploot (je bent zeker dat de dagvaarding de tegenpartij bereikt)
(art. 1034bis Ger.W.)
4. Wanneer de wet het NIET toelaat om een tegensprekelijk verzoekschrift in te leiden
dan leidt dat tot de nietigheid van je gedinginleidend stuk (art. 860 Ger.W.) (je moest
eigenlijk een dagvaardingsexploot gebruikt hebben, maar hebt dat niet gedaan)
5. Als de wet toelaat (bv. huur) dat je gebruik maakt van een tegensprekelijk
verzoekschrift maar dat belet niet dat je de zaak ook niet kan inleiden via een
dagvaardingsexploot (zo kan de partij zekerder zijn)
o Wanneer de wet bepaalt dat een vordering bij tegensprekelijk verzoekschrift
wordt ingeleid, dan kan dit nog steeds via dagvaarding gebeuren
6. Art. 700, tweede lid Ger.W. → als de inleidende akte nietig wordt verklaard, behoud
je toch de stuitende werking wat betreft de verjaring
o Bv. je hebt een verjaringstermijn van 10 jaar en na 3 jaar leidt je de zaak in,
vanaf de datum van de uitspraak geldt dat de stuitende werking → er begint
opnieuw een termijn van 10 jaar te lopen
§2 VRIJWILLIGE VERSCHIJNING: ART. 706 GER.W.
• Indien de partijen de zaak niet wensen in te leiden bij dagvaarding of tegensprekelijk
verzoekschrift, kunnen zij vrijwillig verschijnen voor de rechter
• Gezamenlijk verzoekschrift tot vrijwillige verschijning: je bent het over alles oneens
maar wel eens dat je het wilt voorleggen aan de rechter
• Gezamenlijk verzoekschrift: verweerder betwist alles
• Problemen? Je kan het niet alleen opstellen, je moet contact hebben met je
tegenpartij
• Omgekeerd, afgeraden en nooit toegepast
• Het verloop van de procedure wordt besproken in art. 706 Ger.W.
Margaux Foré 4
DEEL VI: DE WEG NAAR HET VONNIS
VOORAF RECHTSBIJSTAND
• Niet voldoende vermogend zijn om de kosten van de procedure te betalen kunnen
gedeeltelijk of volledig vrijgesteld worden van procedurekosten
• Meestal gaat het samen met eerste- en tweedelijnsbijstand
HOOFDSTUK 1: TEGENSREKELIJKE PROCEDURE VS. EENZIJDIG VERZOEKSCHRIFT
§1 TEGENSPREKELIJKE PROCEDURE
• Tegensprekelijk: je dagvaardt je tegenpartij (regel)
• Rechtssubject ten aanzien van wie de aanspraak wordt geformuleerd en de vordering
wordt ingesteld, wordt opgeroepen om te verschijnen voor de rechter, om te worden
gehoord en om zich te verdedigen voor de rechter
o Oproepen – verschijnen – verdedigen
• Dagvaarding: oproepen van de partij om voor de rechter te verschijnen
• Accusatoir karakter: leiding van het geding gaat uit van de partijen
→ verweerder wordt opgeroepen, moet verschijnen en mag zich verdedigen
• Dagvaarden:
o Algemene term van rechtsingang: manier om een tegenpartij voor de rechter
te krijgen
o Dagvaardingsexploot; één van de manieren om een tegenpartij op te roepen
§2 PROCEDURE OP EENZIJDIG VERZOEKSCHRIFT : ART. 1025 GER.W.
• Procedure verloopt niet tegensprekelijk, maar eenzijdig (uitzondering op de regel)
• Je viseert een tegenpartij, maar die is niet op de hoogte van de procedure (wordt niet
in de procedure betrokken)
• Twee mogelijkheden
o Hoge urgentie: eenzijdig naar de rechter te gaan
o Verrassingselement: overspel vaststellen → eenzijdig verzoekschrift
machtiging bekomen van de rechter om een gerechtsdeurwaarder te
betrekken om overspel vast te stellen
▪ Bewarend beslag: je vreest dat de tegenpartij al zijn goederen zal
wegnemen, bewarend beslag zorgt ervoor dat de goederen “veilig”
zijn
▪ Uitvoerend beslag: je hebt al een vonnis, uitvoerbare titel (bv.
overspel)
Margaux Foré 1
,HOOFDSTUK 2: MINNELIJKE OPLOSSING VAN GESCHILLEN
§1 BEVORDERING MINNELIJKE OPLOSSING: ART. 730/1 GER.W.
• Rechter bevordert in iedere stand geding
• Inleidende zitting kan de rechter vragen welke stappen de partijen hebben
ondernomen om een minnelijke oplossing te kiezen
• Waarom? Ontlasting van de rechtbank + verzoening wordt beter gedragen door de
partijen in het geding (ze hebben bijgedragen dus het zijn duurzame oplossingen)
• Inleidende zitting kan de rechter zeggen dat hij de zaak uitstelt, met max. 1 maand
zodat de partijen nog kunnen proberen een oplossing te bekomen
§2 TAAK EN VOORWAARDEN
• Art. 731 Ger.W. → rechter heeft de taak om de partijen te verzoenen
§3 PROCEDURE
• Verzoek kan uitgaan van één van de partijen of met instemming van beide
• Komen de partijen tot een minnelijke schikking = PV opstellen
o PV wordt dan gekoppeld aan een tenuitvoerlegging zodat het een uitvoerbare
titel krijgt
• Indien er geen verzoening is: start de procedure
§4 FACULTATIEF – VERPLICHT: ART. 731, TWEEDE LID GER.W.
• Voorafgaande verzoeningspoging is niet verplicht (regel)
• Uitzondering is wel een verplichting
o Art. 734 Ger.W. → verplicht om een voorafgaande verzoeningspoging te
ondernemen
o Art. VII.147/24 WER: lening aangegaan bij de bank, hypotheek van de bank,
lening kan je niet meer betalen → eerst voorafgaand een regeling bekomen
met de bank en het koppel dat er geen beslag wordt gelegd op je woning
maar dat je je achterstallige betalingen terugbetaalt
o Twee artikels: op straffe van nietigheid!
§5 FAMILIEZAKEN
• Zie wetboek
Margaux Foré 2
,§6 ARBEIDSRECHTBANK
• Poging tot minnelijke schikking enkel met betrekking tot vorderingen opgenomen in
art. 578 Ger.W.
HOOFDSTUK 3: WIJZE VAN RECHTSINGANG
§1 ALGEMEEN
• Rechtsingang
o Gemeenrechtelijk: art: 700 Ger.W.
▪ Mogelijkheden
• Steeds vrijwillige verschijning
• Geen vrijwillige verschijning
o Regel: dagvaarding
o Wettelijke bepaling: verzoekschrift
▪ Sanctie
• Nietigheid
▪ Stuiting
• Blijft gelden
o Bijzondere bepalingen
A. ARTIKEL 700 GER.W.
• Artikel 700 bepaalt de algemene gemeenrechtelijke regeling van de rechtsingang op
tegenspraak
o Uitsluitend betrekking op hoofdvordering
o 6 regels
B. BEGRIP DAGVAARDING IN ART. 700 GER.W.
• Dagvaardingsexploot: instrument van de rechter
• “dagvaarding” = gerechtsdeurwaardersexploot waardoor een vordering wordt
ingeleid
C. HOOFDVORDERING
• Art. 700 Ger.W. heeft uitsluitend betrekking op de hoofdvordering, vordering die het
geding inleidt
• Tussenvorderingen kunnen ook worden gesteld
Margaux Foré 3
, D. REGELS GESTELD DOOR ARTIKEL 700 GER.W. (EXAMEN!)
1. De hoofdvordering kan steeds worden ingeleid bij gezamenlijk verzoekschrift tot
vrijwillige verschijning (art. 706 Ger.W.) → als partij het over alles oneens bent, maar
over 1 iets ben je het eens dat je het gaat voorleggen aan de rechter
2. Indien er geen gebruik wordt gemaakt van gezamenlijk verzoekschrift tot vrijwillige
verschijning moet je gebruik maken van een dagvaardingsexploot (regel), algemene
gemeenrechtelijke wijze van inleiding van de hoofdvordering (art. 1034bis Ger.W.)
3. Wanneer de WET het toelaat kan je gebruik maken van een tegensprekelijk
verzoekschrift; vordering kan uitsluitend met een verzoekschrift worden ingediend
wanneer de wet dit toelaat, anders is het verboden en moet je gebruik maken van
een dagvaardingsexploot (je bent zeker dat de dagvaarding de tegenpartij bereikt)
(art. 1034bis Ger.W.)
4. Wanneer de wet het NIET toelaat om een tegensprekelijk verzoekschrift in te leiden
dan leidt dat tot de nietigheid van je gedinginleidend stuk (art. 860 Ger.W.) (je moest
eigenlijk een dagvaardingsexploot gebruikt hebben, maar hebt dat niet gedaan)
5. Als de wet toelaat (bv. huur) dat je gebruik maakt van een tegensprekelijk
verzoekschrift maar dat belet niet dat je de zaak ook niet kan inleiden via een
dagvaardingsexploot (zo kan de partij zekerder zijn)
o Wanneer de wet bepaalt dat een vordering bij tegensprekelijk verzoekschrift
wordt ingeleid, dan kan dit nog steeds via dagvaarding gebeuren
6. Art. 700, tweede lid Ger.W. → als de inleidende akte nietig wordt verklaard, behoud
je toch de stuitende werking wat betreft de verjaring
o Bv. je hebt een verjaringstermijn van 10 jaar en na 3 jaar leidt je de zaak in,
vanaf de datum van de uitspraak geldt dat de stuitende werking → er begint
opnieuw een termijn van 10 jaar te lopen
§2 VRIJWILLIGE VERSCHIJNING: ART. 706 GER.W.
• Indien de partijen de zaak niet wensen in te leiden bij dagvaarding of tegensprekelijk
verzoekschrift, kunnen zij vrijwillig verschijnen voor de rechter
• Gezamenlijk verzoekschrift tot vrijwillige verschijning: je bent het over alles oneens
maar wel eens dat je het wilt voorleggen aan de rechter
• Gezamenlijk verzoekschrift: verweerder betwist alles
• Problemen? Je kan het niet alleen opstellen, je moet contact hebben met je
tegenpartij
• Omgekeerd, afgeraden en nooit toegepast
• Het verloop van de procedure wordt besproken in art. 706 Ger.W.
Margaux Foré 4
