HOOFDSTUK 7: HET HOROMONALE
STELSEL.
7.1. HET WERKINGSMECHANISME VAN HET HORMOONSTELSEL
Endocriene cellen geven hun cellen af aan de bloedbaan, de stoffen die ze afgeven zijn de hormonen
gaat door het ganse lichaam door, maar enkel effect op de receptoren die specifiek zijn voor dit hormoon
(passen op dit receptor)
• Bv testosteron -> enkel recptoren met cellen voor testoreron die kunnen zich binden bv spieren)
• Niet elk hormoon wordt geproduceerd door een hormonale klier
o Bv; prostaglandine bij beschadiging: als een cel beschadigd is kan het prostaglandines afgeven
komt er een ontstekingsreactie
o Leptine bij verzadiging: normale vetcellen produceren, in de hersenen een signaal -> stoppen
met eten
• 2 regulerende functies, werken beiden op een heel andere manier
o Hormonaalstelsel
o zenuwstelsel
7.2. BASISKENNIS OVER HORMONALE KLIEREN EN HUN HORMONEN
7.2.1. CONTROLE OVER HORMOONAFGIFTE
• Negatieve feedback:
o Lichaam produceert een hormoon, komt in het bloed, signalen in de hersenen op een
bepaald moment gaat er te veel van het hormoon geproduceerd worden, de hersenen gaan
een signaal geven stop maar het is genoeg, de productie wordt afgeremd.
• Positieve feedback: zelden
o Bv bij weeën, hormoon oxytocine (zorgt dat baarmoeder samen trekt) produceert om de
bevalling in gang te zetten. Er komt een signaal in de hersenen die aangeeft ( positieve
feedback) produceer maar veel oxytocine zodat bevalling kan beginnen.
1
, HORMOON SECRETIE WORDT OP 3 MANIEREN GEDAAN
Afbeelding 1:
Het kan zijn dat jou zenuwsteles een invloed zal hebben op u horomaleklier
Bv sympathisch / parasympaticus die een prikkel uitstuurt naar jou bijnier ( hormonale klier)
De prikkel zal zorgen dat je bijnier ‘hormoon’ adrenaline zal produceren ( stress situatie)
(negatieve feedback , stoppen met prikkel te geven aan de bijnier,-> adrenaline stopt)
Adrenaline is een effect hormoon, ( effect op een cel)
Afbeelding 2:
Adenohypofyse ( hormonale klier) endocriene klier, gaat zelf hormonen produceren
gaat het hormoon TSH produceren -> stimuleert de schilklier -> die op zijn beurt het hormoon T3-
T4 produceren -> op zijn beurt zullen zijn op bepaalde cellen die de receptoren dragen voor t3 of t4
een reactie uitvoeren
als T4 in het bloed te hoog is, zal hersenen een signaal geven -> negatieve feedback naar
adenohypofyse zo zal TSH geremd worden en niet meer geproduceerd worden
Een hormoon dat een andere hormonale klier stimuleert = Glandotroop hormoon
Achterste kwab neurohypofyse: gaat hormonen doorgeven aan de bloedbaan die aan gemaakt zijn in
jou hypothalamus ( doorluiksysteem)
TSH is een voorbeeld van een Glandotroop hormoon
Afbeelding 3:
Het kan zijn bepaalde chemische stoffen in het bloed een hormonale klier geactiveerd worden bv
hoge glucose waarde in het bloed- > welke hormonale klier wordt hier in gang geschoten = pancreas
Hyperglycemie -> hormonale klier = pancreas -> insuline wordt geproduceerd ( insuline in een effect
hormoon, werkt direct)
2
STELSEL.
7.1. HET WERKINGSMECHANISME VAN HET HORMOONSTELSEL
Endocriene cellen geven hun cellen af aan de bloedbaan, de stoffen die ze afgeven zijn de hormonen
gaat door het ganse lichaam door, maar enkel effect op de receptoren die specifiek zijn voor dit hormoon
(passen op dit receptor)
• Bv testosteron -> enkel recptoren met cellen voor testoreron die kunnen zich binden bv spieren)
• Niet elk hormoon wordt geproduceerd door een hormonale klier
o Bv; prostaglandine bij beschadiging: als een cel beschadigd is kan het prostaglandines afgeven
komt er een ontstekingsreactie
o Leptine bij verzadiging: normale vetcellen produceren, in de hersenen een signaal -> stoppen
met eten
• 2 regulerende functies, werken beiden op een heel andere manier
o Hormonaalstelsel
o zenuwstelsel
7.2. BASISKENNIS OVER HORMONALE KLIEREN EN HUN HORMONEN
7.2.1. CONTROLE OVER HORMOONAFGIFTE
• Negatieve feedback:
o Lichaam produceert een hormoon, komt in het bloed, signalen in de hersenen op een
bepaald moment gaat er te veel van het hormoon geproduceerd worden, de hersenen gaan
een signaal geven stop maar het is genoeg, de productie wordt afgeremd.
• Positieve feedback: zelden
o Bv bij weeën, hormoon oxytocine (zorgt dat baarmoeder samen trekt) produceert om de
bevalling in gang te zetten. Er komt een signaal in de hersenen die aangeeft ( positieve
feedback) produceer maar veel oxytocine zodat bevalling kan beginnen.
1
, HORMOON SECRETIE WORDT OP 3 MANIEREN GEDAAN
Afbeelding 1:
Het kan zijn dat jou zenuwsteles een invloed zal hebben op u horomaleklier
Bv sympathisch / parasympaticus die een prikkel uitstuurt naar jou bijnier ( hormonale klier)
De prikkel zal zorgen dat je bijnier ‘hormoon’ adrenaline zal produceren ( stress situatie)
(negatieve feedback , stoppen met prikkel te geven aan de bijnier,-> adrenaline stopt)
Adrenaline is een effect hormoon, ( effect op een cel)
Afbeelding 2:
Adenohypofyse ( hormonale klier) endocriene klier, gaat zelf hormonen produceren
gaat het hormoon TSH produceren -> stimuleert de schilklier -> die op zijn beurt het hormoon T3-
T4 produceren -> op zijn beurt zullen zijn op bepaalde cellen die de receptoren dragen voor t3 of t4
een reactie uitvoeren
als T4 in het bloed te hoog is, zal hersenen een signaal geven -> negatieve feedback naar
adenohypofyse zo zal TSH geremd worden en niet meer geproduceerd worden
Een hormoon dat een andere hormonale klier stimuleert = Glandotroop hormoon
Achterste kwab neurohypofyse: gaat hormonen doorgeven aan de bloedbaan die aan gemaakt zijn in
jou hypothalamus ( doorluiksysteem)
TSH is een voorbeeld van een Glandotroop hormoon
Afbeelding 3:
Het kan zijn bepaalde chemische stoffen in het bloed een hormonale klier geactiveerd worden bv
hoge glucose waarde in het bloed- > welke hormonale klier wordt hier in gang geschoten = pancreas
Hyperglycemie -> hormonale klier = pancreas -> insuline wordt geproduceerd ( insuline in een effect
hormoon, werkt direct)
2
