Samenvatting Hoofdstuk 1 bloed

Bloed en bloedsomloop:
morfologie
1 Bloed
1.1 Morfologie van het bloed
1.1.1 Inleiding: samenstelling van bloed
 Gemiddelde volwassene heeft ongeveer 5-6l circulerend bloed
(8% van totale lichaamsgewicht)
 Samenstelling:
o Plasma
 Extracellulair vocht met mineralen en eiwitten
 Waterige oplossing met:
 Elektrolyten
 Plasma proteïnes
 Koolhydraten
 Lipiden
 Normale proteïneconcentratie = 7g/dl  colloïd osmotische druk = 25 mmHg
o Bloedcellen (in plasma gesuspenseerd)
 Rode bloedcellen = erytrocyten
 Volume totaal aantal bloedcellen uitgedrukt in hematocriet
o = maat voor concentratie rode bloedcellen
o Mensen met laag hematocriet  bloedarmode = anemie
o Zeer hoog hematocriet = polycythemie  visceus bloed
 Bloedplaatjes = trombocyten
 Witte bloedcellen = leukocyten
o 40-45% volume bloed bestaat uit cellen (meest rode)
 Cellulaire componenten bloed onder microscoop:
o Erythrocyten
o Granulocyten
 Neutrofielen
 Eosinofielen
 Basofielen
o Lymfocyten
o Monocyten
o Trombocyten
 Meest frequente proteïnes in plasma:
o Albumine
 Concentratie = 3,5-5,5 g/dl
 Aangemaakt in de lever
 Tekort  levercirrose, malnutritie, verhoogd verlies bij nierproblemen,…
o Fibrinogeen
 Eindproduct stolling  splitsing fibrinogeen in fibrine monomeren
 Fibrine polymer
 Hierin worden witte bloedcellen, bloedplaatjes en beetje plasma gevangen
 Bij bloedafname  anticoagulantia zodat bloed niet stolt
o Globuline
 Mobiliteit hangt af van moleculair gewicht en elektrische lading

Figuur 1-1: plasma versus serum

, 1.1.2 Het beenmerg
1.1.2.1 Morfologie van het beenmerg
 Embryonale hematopoiëse :
o Eerst in dooierzak
o Nadien in fœtale lever en milt
 Postnatale leven
o Bloedaanmaak in rode beenmerg in botten
 Verschillende soorten:
allebei opgebouwd uit reticulair bindweefsel
o Rood, actief hematogeen beenmerg
 Rood door veel erytrocyten en precursoren
 Bevat nesten van voorstadia van bloedcellen
 In mazen van reticulair bindweefsel = hematopoietische eilandjes
 Veel macrofagen
 Ook lymfocyten en plasmacellen
 Aangevoerd vanuit secundaire lymfoide organen
 Verblijven slechts transiënt in beenmerg
 Grote hoeveelheid capillairen met endotheel bekleding
o Geel, inactief beenmerg
 Rijk aan vetcellen
 Kan in geval van verhoogde nood aan hematopoiëse terug overgaan naar
rood beenmerg  innesteling van hematopoiëtische stamcellen vanuit bloed
 Rood beenmerg gat in leven progressief over naar geel beenmerg
o Bij volwassenen enkel in axiale beenderen nog rood beenmerg

Figuur 1-2: Schematische opbouw van het beenmerg

1.1.2.2 Bloedcelvorming in het beenmerg : hematopoiëse
 Prille begin  hematopoiëtische stamcel ontwikkelt in richting van bloedcel
o Stamcel vermenigvuldigt door celdeling of differentieert tot specifieke voorlopercel
o Afhankelijk van hormoonachtige stoffen groeit stamcel uit tot rode bloedcel, witte
bloedcel of bloedplaatje
 Witte bloedcel onderverdeeld in lymfocyten, monocyten en granulocyten

Figuur 1-3: Hematopoiëse of bloedcelvorming

1.1.3 De milt
1.1.3.1 Macroscopisch uitzicht
 Milt heeft belangrijke functie in bloedaanmaak en afbraak + afweer tegen bacteriën
 Macroscopisch:
o Boonvormig, puerperrod
o Gelegen in linker hypochonder
o Gemiddeld 12 cm lang, 7cm breed en 4cm dik
 Oppervlakkig  bedekt met viscerale peritoneum (sereuze bekleding)  glad
 2 polen
o Extrimitas anterior
o Extrimitas posterior
 Binnenzijde  facies visceralis
o Opgedeeld in 3 indeukingen:
 Facies gastrica  boven en voor hilus
 Facies renalis  onder en achter hilus