Epidemiologie
1. Inleiding
1.1. Definities
Frequentie v ziekte id bevolking, ontstaan & verloop vd ziekte
Welke factoren hangen samen met het krijgen ve ziekte of het sterven aan een bepaalde
ziekte
EPI= over, tussen
DEMOS= volk, mensen
LOGOS= leer
Geneeskunde—> individuen
Epidemiologie —> populatis
Beschrijven:
Methode om voorkomen (frequentie) ve bepaalde karakteristik id populatie te bestuderen
Verklaren:
Methode om frequentie id populatie te bestuderen & factoren die verschillen in frequentie
kù beïnvloeden/verklaren
- Factoren:
Persoonlijke karakteristieken
Omgevingskarakteristieken
Combinatie persoon-omgevingskarakteristieken (=interactie)
- Verklaren:
Causale associaties VS niet-causale associaties
Directe verbanden VS indirecte verbanden
1.2. Kenmerken
a) Persoonlijke factoren
Vb: leeftijd, roken, allergie, sport
- Demografische
- Biologische
- Socia-economische
- Levenstijl
- Genetische (klein deel)
b) Omgevingsfactoren:
Vb: passief roken, wonen bij verbrandingsoven
- Kenmerken uit onmiddelijke omgeving
- Populatiekenmerken
Vb’en van wat epidemiologisch onderzoek zou kunnen doen: via vragenlijsten
- Ziekte: astma
- Bevolking: mannen, 12-64 jaar
- Frequentie: 150.000 gevallen
- Tijdsfactoren: evolutie laatste 50 jaar
- Interactie: allergie & passief roken
1.3. Doel
Vragen beantwoorden rond:
- Etiologie= het ontstaan van ziektes, risicofactoren
1
, - Diagnose
- Prognose
- Therapie
Dmv vergelijken
- Observationele epidemiologie: opleidingsniveau ~ obesitas
- Experimentele epidmeiologie: lichaamsbeweging ~ hypertensie
Hartinfarct als outcome: heeft directe & indirecte effecten=> heel veel epidemiologisch onderzoek
aan vooraf gegaan
- Indirect effecten: levensstijl, socio-demografische factoren
- Directe effecten: aders die dicht zitten
Kijken naar andere aandoeningen en zo wir war van alle oorzaken in kaart breken voor
hartinfarct
1.4. Belangrijke begrippen
Endemie= ziekte die continue aanwezig is in de samenleving maar die geen epidemie
veroorzaakt; vb: windpokken
Epidemie= ziekte die in een samenleving aanwezig is & op bepaalde ogenblikken een enorme
toename heeft; vb: boff/griep-epidemie
Pandemie= wereldwijde epidemie; vb: covid-pandemie
Morbiditeit= ziektelast, hoe groot is het voorkomen (frequentie) ve bepaalde ziekte id
samenleving
Mortaliteit= hoe groot is de sterkte aan een bepaalde ziekte in de context
Letaliteit= mate v dodelijkheid, hoe dodelijk is die ziekte
Vb’en zie ppt
2. Frequentie v ziekte
A. Frequentiematen
Prevalentie: hoeveel zieken op een bepaald moment?
# zieken op bepaaald ogenblik
Vb: # diabeten in België= 450.000
- Prevalentiecijfer= (prevalent/totaal aantal) x 100%
Prevalentiecijfer v diabetes in België
450.000/10.800.000= 4,2%
- Update: prevalentiecijfer= 6,6%
OPM:
- Ook prevalentie v risicofactor, blootstelling
- Bepaald ogenblik
- Hoeveelheid ziekte op welbepaald ogenblik —> statisch begrip
Vb: prevalntie v overgewicht bij 15-jarige jongens & meisjes in verschillende Europese
landen in 2018
Factoren die prepvalitecijvers beïnvloeden:
Factoren die prevalentiecijfers doen dalen:
- Ziekte v korte duur
- Hoge letaliteit
- Minder nieuwe gevallen
- Inwijking v gezonden
- Uitwijking v ziekten
- Meer genezing
Factoren die prevalentiecijfers doen stijgen:
- Ziekte v lange duur
2
1. Inleiding
1.1. Definities
Frequentie v ziekte id bevolking, ontstaan & verloop vd ziekte
Welke factoren hangen samen met het krijgen ve ziekte of het sterven aan een bepaalde
ziekte
EPI= over, tussen
DEMOS= volk, mensen
LOGOS= leer
Geneeskunde—> individuen
Epidemiologie —> populatis
Beschrijven:
Methode om voorkomen (frequentie) ve bepaalde karakteristik id populatie te bestuderen
Verklaren:
Methode om frequentie id populatie te bestuderen & factoren die verschillen in frequentie
kù beïnvloeden/verklaren
- Factoren:
Persoonlijke karakteristieken
Omgevingskarakteristieken
Combinatie persoon-omgevingskarakteristieken (=interactie)
- Verklaren:
Causale associaties VS niet-causale associaties
Directe verbanden VS indirecte verbanden
1.2. Kenmerken
a) Persoonlijke factoren
Vb: leeftijd, roken, allergie, sport
- Demografische
- Biologische
- Socia-economische
- Levenstijl
- Genetische (klein deel)
b) Omgevingsfactoren:
Vb: passief roken, wonen bij verbrandingsoven
- Kenmerken uit onmiddelijke omgeving
- Populatiekenmerken
Vb’en van wat epidemiologisch onderzoek zou kunnen doen: via vragenlijsten
- Ziekte: astma
- Bevolking: mannen, 12-64 jaar
- Frequentie: 150.000 gevallen
- Tijdsfactoren: evolutie laatste 50 jaar
- Interactie: allergie & passief roken
1.3. Doel
Vragen beantwoorden rond:
- Etiologie= het ontstaan van ziektes, risicofactoren
1
, - Diagnose
- Prognose
- Therapie
Dmv vergelijken
- Observationele epidemiologie: opleidingsniveau ~ obesitas
- Experimentele epidmeiologie: lichaamsbeweging ~ hypertensie
Hartinfarct als outcome: heeft directe & indirecte effecten=> heel veel epidemiologisch onderzoek
aan vooraf gegaan
- Indirect effecten: levensstijl, socio-demografische factoren
- Directe effecten: aders die dicht zitten
Kijken naar andere aandoeningen en zo wir war van alle oorzaken in kaart breken voor
hartinfarct
1.4. Belangrijke begrippen
Endemie= ziekte die continue aanwezig is in de samenleving maar die geen epidemie
veroorzaakt; vb: windpokken
Epidemie= ziekte die in een samenleving aanwezig is & op bepaalde ogenblikken een enorme
toename heeft; vb: boff/griep-epidemie
Pandemie= wereldwijde epidemie; vb: covid-pandemie
Morbiditeit= ziektelast, hoe groot is het voorkomen (frequentie) ve bepaalde ziekte id
samenleving
Mortaliteit= hoe groot is de sterkte aan een bepaalde ziekte in de context
Letaliteit= mate v dodelijkheid, hoe dodelijk is die ziekte
Vb’en zie ppt
2. Frequentie v ziekte
A. Frequentiematen
Prevalentie: hoeveel zieken op een bepaald moment?
# zieken op bepaaald ogenblik
Vb: # diabeten in België= 450.000
- Prevalentiecijfer= (prevalent/totaal aantal) x 100%
Prevalentiecijfer v diabetes in België
450.000/10.800.000= 4,2%
- Update: prevalentiecijfer= 6,6%
OPM:
- Ook prevalentie v risicofactor, blootstelling
- Bepaald ogenblik
- Hoeveelheid ziekte op welbepaald ogenblik —> statisch begrip
Vb: prevalntie v overgewicht bij 15-jarige jongens & meisjes in verschillende Europese
landen in 2018
Factoren die prepvalitecijvers beïnvloeden:
Factoren die prevalentiecijfers doen dalen:
- Ziekte v korte duur
- Hoge letaliteit
- Minder nieuwe gevallen
- Inwijking v gezonden
- Uitwijking v ziekten
- Meer genezing
Factoren die prevalentiecijfers doen stijgen:
- Ziekte v lange duur
2
