Methodisch werken - Piet Winkelaar
Methodisch werken - Piet Winkelaar.
Hoofdstuk 1: Methodiek
Methodos betekend: de weg waarlangs. Je werkt volgens een bepaalde systematiek en zet
bewust verschillende stappen in een bepaalde volgorde. Methodisch werken is doelmatig
werken. Een methode is een proces dat tot een product leidt. Het product is het bereikte doel
en het proces is de manier waarop het product tot stand komt. De wetenschap van
methodiek wordt methodologie genoemd. In de methodologie komt aan de orde hoe je aan
kennis komt, hoe betrouwbaar de methode is om tot kennis te komen en hoe waar die kennis
is.
Bij methodisch werken is er een samenhang tussen het doel dat wordt nagestreefd en het
middel dat wordt gebruikt. Wil er effectief gewerkt worden, dan zijn doel en middel op elkaar
afgestemd. In de regel streven we er allemaal naar om zo goedkoop mogelijk en zo
eenvoudig mogelijk een doel te bereiken. Er zijn hoofddoelen, tussendoelen, globale en
specifieke doelen. Ook kan een doel expliciet of impliciet zijn. Er kan ook onderscheid
worden gemaakt tussen doelbewust en niet-doelbewuste activiteiten.
Methoden kunnen als technieken gezien worden. Zo zijn er discussietechnieken,
vergadertechnieken en de technieken van feedback, evaluatie en dergelijke. Wanneer de
nadruk op deze technieken gelegd wordt spreken we van het smalle methodiek begrip.
Brede methodiek: methoden en methodieken worden altijd in verband gebracht met
uitgangpunten, maatschappijvisie en doelstellingen. Doel, uitgangspunt en omstandigheden
bepalen de werkwijze.
Wanneer het om een verbetering van het methodisch werken gaat, worden er vaak 3
componenten genoemd: Kennis, inzicht en vaardigheden.
Belangrijk is dat deze kennis je manier van kijken, denken en handelen dusdanig beïnvloed,
dat er meer inzicht ontstaat, dat je verschillen in plaats en tijd om hun waarde weet te
schatten.
Elementen van een methode.
Binnen een methode van werken zijn vijf elementen te onderscheiden die nauw met elkaar
samenhangen en elkaar onderling beïnvloeden. Deze elementen zijn: vaardigheden,
werkprincipes, doelstellingen, uitgangspunten en vooronderstellingen.
Vooronderstellingen: opvattingen, ideeën en meningen die
zo vanzelfsprekend zijn dat men er amper bewust van is.
Altijd impliciet aanwezig.
Uitgangspunten: worden meestal uitdrukkelijk, expliciet,
geformuleerd.
Doelstellingen: vormen de kern van de werkwijze. De
doelstelling geeft naam aan hetgene wat gedaan wordt.
Vaardigheden: noodzakelijk om een doel te bereiken.
, Methodisch werken - Piet Winkelaar
Tussen vaardigheden en doelstellingen zijn werkprincipes te plaatsen. Een werkprincipe is
een permanent oriëntatiepunt voor een methode of werkwijze. Het is iets anders dan een
vaardigheid, die meer beschouwd kan worden als een zeer concrete en specifieke manier
van werken om een doel te bereiken, maar het is ook te onderscheiden van een doelstelling.
Een werkprincipe is het resultaat van theoretische reflectie en praktische ervaring. Je kunt
zeggen dat een werkprincipe een combinatie is van een vaardigheid en een geconcretiseerd
uitgangspunt.
Hoofdstuk 2: Agogiek
Naast verandering is ook individualisering een kenmerk van de moderne maatschappij.
Ieder mens moet eigen keuzes maken en heeft een eigen verantwoordelijkheid.
Menselijk gedrag is in veel gevallen het resultaat van willen, weten, voelen: het resultaat van
wat mensen beweegt. Handelen verwijst ook naar het onzichtbare dat achter dat gedrag
schuilgaat, naar wat wordt bedoeld. Handelen zegt meer over de intentie en geeft ook vaak
antwoord op de vraag wat het gedrag voor die persoon betekend.
Agogiek is afgeleid van het Griekse „agoo‟, dat handelen betekend. Agogiek is de leer van
het handelen inzake veranderingsprocessen. Pedagogisch richt zich op de leer van het
begeleiden en helpen van jeugdigen. Ped (=kind).
Andragogiek: Men richt zich op het specifiek begeleiden van volwassenen. Pedagogiek en
andragogiek konden als de twee hoofdlijnen van de agogiek worden beschouwd.
Agogiek kan op vier verschillende niveaus worden toegepast:
- Individueel persoon - Gebied van een groep
- Gebied van een organisatie - De samenleving of deel
Een agoog is iemand die anderen begeleidt om hen door middel van hun eigen handelen tot
bepaalde gedragsveranderingen te laten komen. Agogische beroepen; bijvoorbeeld
opbouwwerker, jeugdhulpverlener of cultureel werker. Beroepen met een agogisch karakter:
huisarts, verpleegkundige of manager.
Kenmerkend voor een agogische en methodische werkwijze is dat er van tevoren
nadrukkelijk een doel is vastgesteld en een bepaalde systematische werkwijze is
afgesproken. Handelen, veranderen en emancipatie vormen drie sleutelbegrippen in de
agogiek. De verandering moet hun autonomie en zelfbeschikking vergroten. Er dient sprake
te zijn van een bepaalde mate van vrijheid en vrijwilligheid. Dat geldt ook voor cliënten die
zich in een gesloten inrichting bevinden.
Belangrijkste algemene doelstellingen:
1) Het werken aan veranderingsprocessen; een beoogde verandering is het doel van
agogisch werken;
2) Het handelen; het aanzetten tot verantwoordelijk eigen handelen vormt een belangrijk
doel;
3) Emancipatie; het doel van agogisch handelen is de emancipatie van mensen, groepen, en
samenlevingsverbanden.
Er bestaat een nauwe wisselwerking tussen het psychische en het sociale. Hiertussen
beweegt de agogiek zich.
Methodisch werken - Piet Winkelaar.
Hoofdstuk 1: Methodiek
Methodos betekend: de weg waarlangs. Je werkt volgens een bepaalde systematiek en zet
bewust verschillende stappen in een bepaalde volgorde. Methodisch werken is doelmatig
werken. Een methode is een proces dat tot een product leidt. Het product is het bereikte doel
en het proces is de manier waarop het product tot stand komt. De wetenschap van
methodiek wordt methodologie genoemd. In de methodologie komt aan de orde hoe je aan
kennis komt, hoe betrouwbaar de methode is om tot kennis te komen en hoe waar die kennis
is.
Bij methodisch werken is er een samenhang tussen het doel dat wordt nagestreefd en het
middel dat wordt gebruikt. Wil er effectief gewerkt worden, dan zijn doel en middel op elkaar
afgestemd. In de regel streven we er allemaal naar om zo goedkoop mogelijk en zo
eenvoudig mogelijk een doel te bereiken. Er zijn hoofddoelen, tussendoelen, globale en
specifieke doelen. Ook kan een doel expliciet of impliciet zijn. Er kan ook onderscheid
worden gemaakt tussen doelbewust en niet-doelbewuste activiteiten.
Methoden kunnen als technieken gezien worden. Zo zijn er discussietechnieken,
vergadertechnieken en de technieken van feedback, evaluatie en dergelijke. Wanneer de
nadruk op deze technieken gelegd wordt spreken we van het smalle methodiek begrip.
Brede methodiek: methoden en methodieken worden altijd in verband gebracht met
uitgangpunten, maatschappijvisie en doelstellingen. Doel, uitgangspunt en omstandigheden
bepalen de werkwijze.
Wanneer het om een verbetering van het methodisch werken gaat, worden er vaak 3
componenten genoemd: Kennis, inzicht en vaardigheden.
Belangrijk is dat deze kennis je manier van kijken, denken en handelen dusdanig beïnvloed,
dat er meer inzicht ontstaat, dat je verschillen in plaats en tijd om hun waarde weet te
schatten.
Elementen van een methode.
Binnen een methode van werken zijn vijf elementen te onderscheiden die nauw met elkaar
samenhangen en elkaar onderling beïnvloeden. Deze elementen zijn: vaardigheden,
werkprincipes, doelstellingen, uitgangspunten en vooronderstellingen.
Vooronderstellingen: opvattingen, ideeën en meningen die
zo vanzelfsprekend zijn dat men er amper bewust van is.
Altijd impliciet aanwezig.
Uitgangspunten: worden meestal uitdrukkelijk, expliciet,
geformuleerd.
Doelstellingen: vormen de kern van de werkwijze. De
doelstelling geeft naam aan hetgene wat gedaan wordt.
Vaardigheden: noodzakelijk om een doel te bereiken.
, Methodisch werken - Piet Winkelaar
Tussen vaardigheden en doelstellingen zijn werkprincipes te plaatsen. Een werkprincipe is
een permanent oriëntatiepunt voor een methode of werkwijze. Het is iets anders dan een
vaardigheid, die meer beschouwd kan worden als een zeer concrete en specifieke manier
van werken om een doel te bereiken, maar het is ook te onderscheiden van een doelstelling.
Een werkprincipe is het resultaat van theoretische reflectie en praktische ervaring. Je kunt
zeggen dat een werkprincipe een combinatie is van een vaardigheid en een geconcretiseerd
uitgangspunt.
Hoofdstuk 2: Agogiek
Naast verandering is ook individualisering een kenmerk van de moderne maatschappij.
Ieder mens moet eigen keuzes maken en heeft een eigen verantwoordelijkheid.
Menselijk gedrag is in veel gevallen het resultaat van willen, weten, voelen: het resultaat van
wat mensen beweegt. Handelen verwijst ook naar het onzichtbare dat achter dat gedrag
schuilgaat, naar wat wordt bedoeld. Handelen zegt meer over de intentie en geeft ook vaak
antwoord op de vraag wat het gedrag voor die persoon betekend.
Agogiek is afgeleid van het Griekse „agoo‟, dat handelen betekend. Agogiek is de leer van
het handelen inzake veranderingsprocessen. Pedagogisch richt zich op de leer van het
begeleiden en helpen van jeugdigen. Ped (=kind).
Andragogiek: Men richt zich op het specifiek begeleiden van volwassenen. Pedagogiek en
andragogiek konden als de twee hoofdlijnen van de agogiek worden beschouwd.
Agogiek kan op vier verschillende niveaus worden toegepast:
- Individueel persoon - Gebied van een groep
- Gebied van een organisatie - De samenleving of deel
Een agoog is iemand die anderen begeleidt om hen door middel van hun eigen handelen tot
bepaalde gedragsveranderingen te laten komen. Agogische beroepen; bijvoorbeeld
opbouwwerker, jeugdhulpverlener of cultureel werker. Beroepen met een agogisch karakter:
huisarts, verpleegkundige of manager.
Kenmerkend voor een agogische en methodische werkwijze is dat er van tevoren
nadrukkelijk een doel is vastgesteld en een bepaalde systematische werkwijze is
afgesproken. Handelen, veranderen en emancipatie vormen drie sleutelbegrippen in de
agogiek. De verandering moet hun autonomie en zelfbeschikking vergroten. Er dient sprake
te zijn van een bepaalde mate van vrijheid en vrijwilligheid. Dat geldt ook voor cliënten die
zich in een gesloten inrichting bevinden.
Belangrijkste algemene doelstellingen:
1) Het werken aan veranderingsprocessen; een beoogde verandering is het doel van
agogisch werken;
2) Het handelen; het aanzetten tot verantwoordelijk eigen handelen vormt een belangrijk
doel;
3) Emancipatie; het doel van agogisch handelen is de emancipatie van mensen, groepen, en
samenlevingsverbanden.
Er bestaat een nauwe wisselwerking tussen het psychische en het sociale. Hiertussen
beweegt de agogiek zich.
