HFST 10 Aardwetenschappen - samenvatting

10 De geologie van België
De geologische kaart van België
Paleozoïcum: Zuid-België, O-W patroon
Mesozoïcum: Luxemburg, Bergen-Luik (minst aanwezig in België)
 Perm niet overal aanwezig
 Helemaal in Zuiden, Trias en Jura gesteenten, geen Holoceen
 Krijt enkel in Mons en Luik, er zit veel krijt in België maar het ontsluit niet
overal aan het oppervlak (wanneer je de bodem wegdoet)
Cenozoïcum: Noord-België, NW-ZO patroon


Dagzomen = gesteente dat er ligt als je de bodem wegpakt = ontsluiten, want
bijna alles bedekt met quartair

Sokkel = harde gesteenten (dagzomen in Hoog-België)
 Kunt ook in midden België die harde gesteenten nog zien doordat ze
blootkomen door de insnijding van rivieren
Deklagen = zachte lage die over sokkel gaan

Een massief is in de geologie een gebied waar oude gesteenten ondieper liggen
dan in omringende gebieden, of meestal zelfs aan het oppervlak komen.
Massieven bestaan meestal uit hard, competent gesteente, dat altijd metamorf of
magmatisch van aard is. Dit gesteente wordt de sokkel genoemd.
Belgiesche geologie zeer uniek
 Kan er het ganse Fanerozoïcum
overlopen
 Goed verschil van Noord naar Zuid


Kaart geeft iets weer over de geologische
tijdsvakken, niets over de lithosfeer
want Fameniaan in China heeft bv 30
soorten stenen
Heeft ook niets met bodem te maken,
bodem = inwerking biosfeer,
hydrologische op ondergrond, het zijn
de gesteenten die we zien als we de
bodem weghalen en je ziet verse
onaangetaste gesteenten = dagzomen
Is een afgedekte kaart  zit geen
quartair op, op plaatsen waar het quartair
niet dominant aanwezig is, wel aan
kustzones, kaart zou anders eentonig zijn
want het is overal aanwezig


De gesteenten op de kaart getoond zijn
diegene die bovenaan liggen wanneer je
Opdeling België
 Hoog België (>200m)
o Ten zuiden lijn Charleroi-Namen-Luik
o Hoog reliëf
o Duidelijke rivierinsnijdingen (erosie) en
minder afzetting

, o Heuvelruggen en depressies (Condroz)
o Depressies: Fagne-Famenne en Hoog van Ardennen
o Paleozoïsche gesteenten die effectief gaan dagzomen = vormen
sokkels
 Niet in zuiden van Luxemburg
 Zuidwest – noordwest parallelle banden (geuit in
heuvelruggen en depressies ten Zuiden Charleroi en
Namen = Carboon gesteenten)
 Langgerekte depressies ten zuiden van deze banden:
Midden en Boven-Devoon gesteenten
 Grootste deel ardennen = Onder-Devoon Gesteenten
 Onder-Paleozoïsche massieven = oudste van België
(Massief van Brabant) donker hierboven
 Boven-Paleozoïsche massieven (grijs hierboven)
 Noordgrens van Hoog België = Faille du Midi
overschuivingsbreuk, belangrijke grens
tussen verschillende geologische eenheden (niet tussen hoog
en midden België)

 Midden België (100-200m)
o Overgangszone
o Complex reliëf, uitlopers van hoog België
o Heuvelruggen (Heuvelland, Hagelland, Vlaamse Ardennen) (deklaag
schuin afgezet)
o Insnijdingen rivieren
 Aan de bronnen van die rivieren in valleien komen Onder-
Paleozoïsche gesteenten vrij, ook al is het een gebied van
Cenozoïsche afzettingen (deklagen op een sokkel)
 Ziet op de kaart hierboven zwarte vlakken op kaart = aan
bron van rivieren in midden België waar de sokkel
tevoorschijn komt en dagzoomt

 Laag België (<100m)
o Subtiel-reliëf, vlak
o Enkel Cenozoïsche deklagen
o Verschil hoog en midden niet veel insnijdingen van rivieren maar
opgevuld met Quartair
 Quartaire rivierafzettingen (Leie en Schelde)
10-tal bekkens rond België, gaan elkaar beginnen overlappen opeens omdat het
ene ouder is
Eerste 5 = 5 oudere massieven  bekeken als sokkel, boven op die sokkels gaan
we dan bekkens gaan hebben door deklagen die op de sokkels zijn afgezet
 London-Brabant massief
a. Was een bekken, nu massief
b. Een van de oudste in België
 Rheno-Hercynische bekken
a. Stukje van Rijn hoort erbij
 Eifelgebergte
 Armoricaans massief
a. Precambrische gesteenten kan je hierin vinden
b. Komt overeen met Bretagne
 Centraal-massief
a. Gekend door mega vulkanen
 Bekken van Kempen