GROEPSDYNAMICA
GROEPEN EN TEAMS
WAT IS EEN GROEP?
Kenmerken van een groep volgens Johnson en Johnson
- Doel: een groep is een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken
- Onderlinge afhankelijkheid: een groep is een verzameling van individuen die op een bepaalde
manier van elkaar afhankelijk zijn
Een gebeurtenis kan de hele groep beïnvloeden
- Interactie: een groep is een verzameling van individuen die directe contacten met elkaar
onderhouden
- Sociale eenheid: een groep is een sociale eenheid die uit 2 of meer personen bestaat die
zichzelf als lid van een groep beschouwen
- Wederzijdse beïnvloeding: een groep is een verzameling van individuen die elkaar
beïnvloeden
- Normen en rollen: een groep is een verzameling van individuen van wie de interacties door
een aantal normen en rollen gestructureerd worden
Kan samenwerking vergemakkelijken
Kunnen schriftelijk of mondeling vastgelegd worden
Conformiteit = mate waarin groepsleden zich aanpassen aan de geldende groepsnormen
Uniformiteit = met elkaar in overeenstemming zijn, de eenheid of de samenhang.
WAT IS EEN TEAM?
= Twee of meer individuen waartussen er sociale interactie is en die een of meer gemeenschappelijke
doelen hebben. Die personen zijn afhankelijk van elkaar en iedereen heeft zijn eigen toegewezen
specifieke rollen of functies. (Kozlowski en Ilgen)
- Het grotere doel staat boven dat van de individu: teambelang gaat voor het eigen belang
- Er is sprake van cohesie, verbondenheid, een wij-gevoel
- De taken, rollen of functies in het team zijn bekend: er is begrip voor elkaar
- Er is een goede samenwerking
- Alle leden nemen hun verantwoordelijkheid
- Ieders inbreng, ervaring, kennis wordt gewaardeerd en ingezet
- Er wordt aandacht besteed aan goede onderlinge communicatie
- Successen zijn een gezamenlijk resultaat
= Een team bestaat uit twee of meer leden die in onderlinge afhankelijkheid en door onderling
overleg de uit te voeren taken verdelen en coördineren, met het oog op of in functie van een
gezamenlijk doel, binnen een breder organisatorisch verband. (Jef Stevens)
1
,Kenmerken van een team
- Twee of meer leden met onderlinge afhankelijkheid
Teamleden zijn op elkaar aangewezen om taak te vervullen
- Een taak vervullen
Teamleden zijn taakafhankelijk van elkaar
- Een gezamenlijk doel
De samenwerking vergroot het vertrouwen
- Het organisatorisch verband
Functioneren binnen visie en missie van de organisatie
- Een team heeft gedeelde normen en waarden
Gelijkheid in opvattingen maakt beslissingen nemen makkelijker
WAT IS GROEPSDYNAMICA
= Wetenschappelijk onderzoekdomein dat zich richt op het vergroten van inzicht in het functioneren
van groepen. Binnen groepsdynamica kijkt men naar het gedrag van groepsleden binnen groepen.
Binnen groepsdynamica kijken we naar
- Het gedrag van de groepsleden binnen groepen
- De ontwikkeling van groepen
- De interacties tussen groepsleden, andere groepen en organisaties
- De structuur van groepen
Rekening houden met 3 actoren
1. De groep zelf, de cliënten
- Wie is je doelgroep? Wat is hun leeftijd? Wat zijn hun mogelijkheden? Welke
ondersteuningsnoden hebben ze?...
2. Je team
- De verschillende rollen, persoonlijkheden, mate van werkervaring, stijl van communiceren
3. Jezelf
- Kennis en vaardigheden om in te spelen op een groepsdynamiek, met je waarden en normen
die je gedrag sturen,…
2
, DE ONTWIKKELINGSFASEN VAN TUCKMAN
BESPREKING
Tuckman stelt dat groepen zich in elke fase met ander thema’s bezighouden en dat dat het gedrag
van de groep beïnvloedt. In elk stadium heeft de groep een licht verschillend doel. Een team moet
verschillende stadia doorlopen om uiteindelijk effectief te kunnen samenwerken en te functioneren.
FORMING
- Het team wordt gevormd
- Einde aan vormfase wanneer leden een groep beginnen zien
- Wanneer er nieuwe leden bijkomen gaan we terug naar vormfase
Kenmerken
- De teamleden kennen elkaar nog niet
- De teamleden zijn onwennig, onzeker en angstig
- Ze zijn sterk afhankelijk van de teamleider
Ze richten hun communicatie meestal naar de teamleider
- Teamleden nemen weinig of geen initiatief
- Ze communiceren beleefd
- Ze voeren de opdrachten netjes uit
- Ze houden hun eigen mening vaak nog voor zich
- Ze relativeren latente conflicten
STORMING
- Team wordt hechter en winnen elkaars vertrouwen
- Durven tegen elkaar uitspreken
- Individuele persoonlijkheid komt naar boven
- Teamleider heeft begeleidende rol
- Essentieel dat teamleden conflicten zelf oplossen
- Einde aan stormfase wanneer er een hiërarchie komt
Kenmerken
- De rollen worden duidelijk bepaald en afgebakend
- Er ontstaan onderlinge irritaties en conflicten
- De leden komen op voor hun eigen belangen
- Het ‘ik’-gevoel is sterker aanwezig dan het ‘wij’-gevoel
- De teamleider wordt bekritiseerd
- Grenzen worden uitgetest
- Er worden coalities gevormd om de eigen belangen te verdedigen
- Er groeit verzet tegen het uitvoeren van taken of tegen het leiderschap
- Er wordt onderlinge kritiek geuit
3
GROEPEN EN TEAMS
WAT IS EEN GROEP?
Kenmerken van een groep volgens Johnson en Johnson
- Doel: een groep is een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken
- Onderlinge afhankelijkheid: een groep is een verzameling van individuen die op een bepaalde
manier van elkaar afhankelijk zijn
Een gebeurtenis kan de hele groep beïnvloeden
- Interactie: een groep is een verzameling van individuen die directe contacten met elkaar
onderhouden
- Sociale eenheid: een groep is een sociale eenheid die uit 2 of meer personen bestaat die
zichzelf als lid van een groep beschouwen
- Wederzijdse beïnvloeding: een groep is een verzameling van individuen die elkaar
beïnvloeden
- Normen en rollen: een groep is een verzameling van individuen van wie de interacties door
een aantal normen en rollen gestructureerd worden
Kan samenwerking vergemakkelijken
Kunnen schriftelijk of mondeling vastgelegd worden
Conformiteit = mate waarin groepsleden zich aanpassen aan de geldende groepsnormen
Uniformiteit = met elkaar in overeenstemming zijn, de eenheid of de samenhang.
WAT IS EEN TEAM?
= Twee of meer individuen waartussen er sociale interactie is en die een of meer gemeenschappelijke
doelen hebben. Die personen zijn afhankelijk van elkaar en iedereen heeft zijn eigen toegewezen
specifieke rollen of functies. (Kozlowski en Ilgen)
- Het grotere doel staat boven dat van de individu: teambelang gaat voor het eigen belang
- Er is sprake van cohesie, verbondenheid, een wij-gevoel
- De taken, rollen of functies in het team zijn bekend: er is begrip voor elkaar
- Er is een goede samenwerking
- Alle leden nemen hun verantwoordelijkheid
- Ieders inbreng, ervaring, kennis wordt gewaardeerd en ingezet
- Er wordt aandacht besteed aan goede onderlinge communicatie
- Successen zijn een gezamenlijk resultaat
= Een team bestaat uit twee of meer leden die in onderlinge afhankelijkheid en door onderling
overleg de uit te voeren taken verdelen en coördineren, met het oog op of in functie van een
gezamenlijk doel, binnen een breder organisatorisch verband. (Jef Stevens)
1
,Kenmerken van een team
- Twee of meer leden met onderlinge afhankelijkheid
Teamleden zijn op elkaar aangewezen om taak te vervullen
- Een taak vervullen
Teamleden zijn taakafhankelijk van elkaar
- Een gezamenlijk doel
De samenwerking vergroot het vertrouwen
- Het organisatorisch verband
Functioneren binnen visie en missie van de organisatie
- Een team heeft gedeelde normen en waarden
Gelijkheid in opvattingen maakt beslissingen nemen makkelijker
WAT IS GROEPSDYNAMICA
= Wetenschappelijk onderzoekdomein dat zich richt op het vergroten van inzicht in het functioneren
van groepen. Binnen groepsdynamica kijkt men naar het gedrag van groepsleden binnen groepen.
Binnen groepsdynamica kijken we naar
- Het gedrag van de groepsleden binnen groepen
- De ontwikkeling van groepen
- De interacties tussen groepsleden, andere groepen en organisaties
- De structuur van groepen
Rekening houden met 3 actoren
1. De groep zelf, de cliënten
- Wie is je doelgroep? Wat is hun leeftijd? Wat zijn hun mogelijkheden? Welke
ondersteuningsnoden hebben ze?...
2. Je team
- De verschillende rollen, persoonlijkheden, mate van werkervaring, stijl van communiceren
3. Jezelf
- Kennis en vaardigheden om in te spelen op een groepsdynamiek, met je waarden en normen
die je gedrag sturen,…
2
, DE ONTWIKKELINGSFASEN VAN TUCKMAN
BESPREKING
Tuckman stelt dat groepen zich in elke fase met ander thema’s bezighouden en dat dat het gedrag
van de groep beïnvloedt. In elk stadium heeft de groep een licht verschillend doel. Een team moet
verschillende stadia doorlopen om uiteindelijk effectief te kunnen samenwerken en te functioneren.
FORMING
- Het team wordt gevormd
- Einde aan vormfase wanneer leden een groep beginnen zien
- Wanneer er nieuwe leden bijkomen gaan we terug naar vormfase
Kenmerken
- De teamleden kennen elkaar nog niet
- De teamleden zijn onwennig, onzeker en angstig
- Ze zijn sterk afhankelijk van de teamleider
Ze richten hun communicatie meestal naar de teamleider
- Teamleden nemen weinig of geen initiatief
- Ze communiceren beleefd
- Ze voeren de opdrachten netjes uit
- Ze houden hun eigen mening vaak nog voor zich
- Ze relativeren latente conflicten
STORMING
- Team wordt hechter en winnen elkaars vertrouwen
- Durven tegen elkaar uitspreken
- Individuele persoonlijkheid komt naar boven
- Teamleider heeft begeleidende rol
- Essentieel dat teamleden conflicten zelf oplossen
- Einde aan stormfase wanneer er een hiërarchie komt
Kenmerken
- De rollen worden duidelijk bepaald en afgebakend
- Er ontstaan onderlinge irritaties en conflicten
- De leden komen op voor hun eigen belangen
- Het ‘ik’-gevoel is sterker aanwezig dan het ‘wij’-gevoel
- De teamleider wordt bekritiseerd
- Grenzen worden uitgetest
- Er worden coalities gevormd om de eigen belangen te verdedigen
- Er groeit verzet tegen het uitvoeren van taken of tegen het leiderschap
- Er wordt onderlinge kritiek geuit
3
