Communicatiewetenschap
1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
p7-8
2
,Hoofdstuk 2: Basisconcepten en modellen
2.1 Inleiding
voor communicatie bestaat geen eenduidige, alles omvattende, “correcte” definitie
hoe het begrip wordt ingevuld, op welke aspecten de klemtoon w gelegd, hangt af v/d
uitgangspositie v/d auteurs
2.2 Wat is communicatie
Va Dale-woordenboek
1. Mededeling, kennisgeving
2. Verbinding
3. Uitwisseling v gedachten, het geestelijke met elkaar verkeren
goede bron voor “common sense” definities v communicatie, maar we kunnen beter kijken
naar hoe het begrip door communicatiewetenschappers is omschreven
Fauconnier
één v/d grondleggers v de communicatiewetenschap in Vlaanderen
geen enkele definitie v communicatie kan werkelijk als dé definitie van communicatie
beschouwd worden
een definitie v communicatie is goed wanneer zij…
a) bruikbaar of operationeel is binnen bepaalde wetenschappelijke visies
b) logisch en coherent is
c) niet tegengesproken w door de waarneembare werkelijkheid
d) toelaat het gedefinieerde nauwkeurig te onderscheiden v andere maatschappelijke
verschijnselen
Communicatie is… (zie wetenschappelijke definities p10-11)
Heath en Bryant: 2 “scholen” v communicatie
1. processchool
- communicatie als transmissie v boodschappen, begaan met hoe zenders en
ontvangers encoderen en decoderen, met hoe boodschappen verzonden en
ontvangen w via media en kanalen
- efficiëntie en accuraatheid
- een proces waarbij de ene persoon het gedrag of de gedachten v/d andere persoon
beïnvloedt
- communicatiefout: wanneer de interpretatie v/d ontvanger niet overeenkomt het
bedoelde effect v/d zender
- “acts of communication”
3
, 2. betekeniscreatieschool
- communicatie als productie en uitwisseling v betekenissen
- hoe boodschappen interageren met mensen om betekenissen te creëren
- geen fouten, een ”fout” is slechts het resultaat van culturele verschillen tussen de
partijen
- de studie v teksten
- centrale methode: semiotiek
- “works of communication”
2.3 Breek-of discussiepunten in de definities v communicatie
2.3.1 Intentionaliteit als breekpunt
intentie: ligt aan de basis v/d teleologische opvatting v communicatie
er is pas sprake v communicatie wanneer de zender de bedoeling heeft om een
boodschap uit te sturen en de ontvanger de bedoeling heeft om de boodschap te
ontvangen (zie figuur p12)
typisch voor processchool
>< standpunt “gedragsopvatting”: alle gedrag v mensen is communicatief,
“alles is communicatie”
welk standpunt men ook kiest, het blijft als observator of buitenstaander vaak moeilijk om
uit te maken of een bepaalde boodschap inderdaad intentioneel werd verzonden of
ontvangen
2.3.2 Geslaagdheid als criterium
wiskundige formule p13, zie vb p13-14
2.3.3 Eenrichtings- of tweerichtingsverkeer
breekpunt 3: de richting v/h communicatieproces
processchool: eenrichting
gedragscommunicatief: communicatie is steeds een proces v wisselwerking
visie op richting v/h proces nauw verbonden met het communicatieniveau dat bestudeerd w
- massacommunicatie -> eenrichting
- interpersoonlijke communicatie -> circulair
technologische evoluties verantwoordelijk voor verschuivende visies
nieuwe media worden vaak geassocieerd met “interactiviteit”
4
1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
p7-8
2
,Hoofdstuk 2: Basisconcepten en modellen
2.1 Inleiding
voor communicatie bestaat geen eenduidige, alles omvattende, “correcte” definitie
hoe het begrip wordt ingevuld, op welke aspecten de klemtoon w gelegd, hangt af v/d
uitgangspositie v/d auteurs
2.2 Wat is communicatie
Va Dale-woordenboek
1. Mededeling, kennisgeving
2. Verbinding
3. Uitwisseling v gedachten, het geestelijke met elkaar verkeren
goede bron voor “common sense” definities v communicatie, maar we kunnen beter kijken
naar hoe het begrip door communicatiewetenschappers is omschreven
Fauconnier
één v/d grondleggers v de communicatiewetenschap in Vlaanderen
geen enkele definitie v communicatie kan werkelijk als dé definitie van communicatie
beschouwd worden
een definitie v communicatie is goed wanneer zij…
a) bruikbaar of operationeel is binnen bepaalde wetenschappelijke visies
b) logisch en coherent is
c) niet tegengesproken w door de waarneembare werkelijkheid
d) toelaat het gedefinieerde nauwkeurig te onderscheiden v andere maatschappelijke
verschijnselen
Communicatie is… (zie wetenschappelijke definities p10-11)
Heath en Bryant: 2 “scholen” v communicatie
1. processchool
- communicatie als transmissie v boodschappen, begaan met hoe zenders en
ontvangers encoderen en decoderen, met hoe boodschappen verzonden en
ontvangen w via media en kanalen
- efficiëntie en accuraatheid
- een proces waarbij de ene persoon het gedrag of de gedachten v/d andere persoon
beïnvloedt
- communicatiefout: wanneer de interpretatie v/d ontvanger niet overeenkomt het
bedoelde effect v/d zender
- “acts of communication”
3
, 2. betekeniscreatieschool
- communicatie als productie en uitwisseling v betekenissen
- hoe boodschappen interageren met mensen om betekenissen te creëren
- geen fouten, een ”fout” is slechts het resultaat van culturele verschillen tussen de
partijen
- de studie v teksten
- centrale methode: semiotiek
- “works of communication”
2.3 Breek-of discussiepunten in de definities v communicatie
2.3.1 Intentionaliteit als breekpunt
intentie: ligt aan de basis v/d teleologische opvatting v communicatie
er is pas sprake v communicatie wanneer de zender de bedoeling heeft om een
boodschap uit te sturen en de ontvanger de bedoeling heeft om de boodschap te
ontvangen (zie figuur p12)
typisch voor processchool
>< standpunt “gedragsopvatting”: alle gedrag v mensen is communicatief,
“alles is communicatie”
welk standpunt men ook kiest, het blijft als observator of buitenstaander vaak moeilijk om
uit te maken of een bepaalde boodschap inderdaad intentioneel werd verzonden of
ontvangen
2.3.2 Geslaagdheid als criterium
wiskundige formule p13, zie vb p13-14
2.3.3 Eenrichtings- of tweerichtingsverkeer
breekpunt 3: de richting v/h communicatieproces
processchool: eenrichting
gedragscommunicatief: communicatie is steeds een proces v wisselwerking
visie op richting v/h proces nauw verbonden met het communicatieniveau dat bestudeerd w
- massacommunicatie -> eenrichting
- interpersoonlijke communicatie -> circulair
technologische evoluties verantwoordelijk voor verschuivende visies
nieuwe media worden vaak geassocieerd met “interactiviteit”
4
