Scheikunde hoofdstuk 2
Paragraaf 1
Atomen kunnen elektronen opnemen of afstaan, om volgens de oktetregel acht elektronen in
de buitenste schil te krijgen. Metalen kunnen elektronen afstaan en niet-metalen elektronen
opnemen om de edelgasconfiguratie te krijgen. Een niet -metaal kan de edelgasconfiguratie
krijgen door een gemeenschappelijk elektronenpaar (elektronenpaar dat ontstaat doordat
het ene atoom een valentie-elektron deelt met het andere atoom).
Atoombinding/Covalente binding: De binding tussen twee atomen door een
gemeenschappelijk elektronenpaar. NIET-METALEN
Het aantal atoombindingen dat een atoom kan vormen om de edelgasconfiguratie te
verkrijgen, wordt de covalentie genoemd. Het aantal bindingen is 8 - valentie elektronen.
M.u.v. H, die heeft één binding. Dus bijv. O: 8-6 = 2 covalente bindingen (BINAS 99)
Moleculaire stof: Stof die opgebouwd is uit moleculen
Molecuulformule: Formule die aangeeft welke atoomsoorten in een molecuul aanwezig zijn
en hoe vaak deze atoomsoorten in dit molecuul voorkomen
Structuurformule: Tekening die laat zien hoe de atomen in een molecuul door middel van
atoombindingen met elkaar zijn verbonden.
Wanneer een atoombinding wordt verbroken of gevormd, is er altijd sprake van een
chemische reactie. Het verbreken kost energie; de edelgasconfiguratie gaat verloren. Het
vormen levert energie op; de stabiele edelgasconfiguratie wordt gevormd. Omdat niet elk
atoomsoort evenveel energie winst boekt bij het bereiken van de edelgasconfiguratie,
verschillen atoomsoorten in reactiviteit. Faseovergangen zijn geen chemische reacties.
Het maken van een systematische naam: P2O5 is Difosforpentaoxide
aantal atomen voorvoegsel atoom uitgang
1 mono- F fluoride
2 di- CL chloride
3 tri- Br bromide
4 tetra- I jodide
5 penta- O oxide
6 hexa- S sulfide
Triviale namen: Niet systematische, alledaagse naam van een stof die geen informatie
geeft over de structuur.
Elementen krijgen de naam van de atoomsoort en zijn niet-ontleedbaar. O2, Br2 enz.
, Triviale naam molecuulformule
alcohol CH3CH2OH (I)
ammoniak NH3 (g)
azijnzuur C2H4O2 (I)
fosforzuur H3PO4 (S)
glucose C6H12O6 (S)
salpeterzuur HNO3 (I)
water H2O (I)
waterstofperoxide H2O2 (I)
zwavelzuur H2SO4 (I)
Paragraaf 2
Molecuulrooster: regelmatige rangschikking van moleculen in de vaste fase. Hoe hoger de
temperatuur, hoe groter de afstand tussen de moleculen en hoe zwakker de bindingen.
Wanneer de moleculen het smeltpunt hebben bereikt, breken ze uit het rooster. Hoe sterker
de bindingen tussen de moleculen, hoe hoger het smelt- en kookpunt van de stof.
Vanderwaalsbinding: Binding tussen moleculen in de vaste en vloeibare fase die
moleculen bij elkaar houdt, veroorzaakt door tijdelijke ladingsverschillen. De sterkte is
afhankelijk van de massa, de grootte van het contactoppervlak en de afstand tussen de
moleculen. Tussen onvertakte moleculen zijn de bindingen sterker dan tussen vertakte.
Waterstofbruggen
Partiële lading: Gedeeltelijke lading op een atoom aangegeven met δ+ of δ−
Dipoolmolecuul: Molecuul met een licht positieve en een licht negatieve kant
In een atoombinding tussen -O en -H trekt het zuurstofatoom harder aan de elektronen dan
het H-atoom. Aangezien elektronen - geladen deeltjes zijn, wordt het zuurstofatoom een
klein beetje negatief geladen en het waterstofatoom een beetje positief geladen.
Waterstofbrug: Wordt gevormd door het H-atoom van een -OH of een -NH groep en het O-
of N- atoom van een -OH, -NH of, -C=O groep.
Een waterstofbrug is sterker dan de vanderwaalsbinding. Zo heeft water bijv. een veel hoger
smelt- en kookpunt dan dat je op basis van uitsluitend vanderwaalsbindingen zou
verwachten. O trekt harder dan C, N trekt harder dan H en O trekt harder dan H. Een
waterstofbrug wordt aangegeven met een stippellijn tussen de atomen die de waterstofbrug
aangaan.
ALS EEN H AAN IETS ANDERS DAN EEN O OF N ZIT KAN HIJ GEEN
WATERSTOFBRUGGEN VORMEN.
Hydrofiele stoffen: Moleculaire stoffen bevatten -OH-groepen en/of -NH-groepen en
vormen waterstofbruggen met watermoleculen. Goed oplosbaar in water. De oplosbaarheid
in water neemt af naarmate het hydrofobe deel van het molecuul groter wordt.
Hydrofobe stoffen: Moleculaire stoffen die slecht in water oplossen en materialen die slecht
vocht kunnen opnemen.
Paragraaf 1
Atomen kunnen elektronen opnemen of afstaan, om volgens de oktetregel acht elektronen in
de buitenste schil te krijgen. Metalen kunnen elektronen afstaan en niet-metalen elektronen
opnemen om de edelgasconfiguratie te krijgen. Een niet -metaal kan de edelgasconfiguratie
krijgen door een gemeenschappelijk elektronenpaar (elektronenpaar dat ontstaat doordat
het ene atoom een valentie-elektron deelt met het andere atoom).
Atoombinding/Covalente binding: De binding tussen twee atomen door een
gemeenschappelijk elektronenpaar. NIET-METALEN
Het aantal atoombindingen dat een atoom kan vormen om de edelgasconfiguratie te
verkrijgen, wordt de covalentie genoemd. Het aantal bindingen is 8 - valentie elektronen.
M.u.v. H, die heeft één binding. Dus bijv. O: 8-6 = 2 covalente bindingen (BINAS 99)
Moleculaire stof: Stof die opgebouwd is uit moleculen
Molecuulformule: Formule die aangeeft welke atoomsoorten in een molecuul aanwezig zijn
en hoe vaak deze atoomsoorten in dit molecuul voorkomen
Structuurformule: Tekening die laat zien hoe de atomen in een molecuul door middel van
atoombindingen met elkaar zijn verbonden.
Wanneer een atoombinding wordt verbroken of gevormd, is er altijd sprake van een
chemische reactie. Het verbreken kost energie; de edelgasconfiguratie gaat verloren. Het
vormen levert energie op; de stabiele edelgasconfiguratie wordt gevormd. Omdat niet elk
atoomsoort evenveel energie winst boekt bij het bereiken van de edelgasconfiguratie,
verschillen atoomsoorten in reactiviteit. Faseovergangen zijn geen chemische reacties.
Het maken van een systematische naam: P2O5 is Difosforpentaoxide
aantal atomen voorvoegsel atoom uitgang
1 mono- F fluoride
2 di- CL chloride
3 tri- Br bromide
4 tetra- I jodide
5 penta- O oxide
6 hexa- S sulfide
Triviale namen: Niet systematische, alledaagse naam van een stof die geen informatie
geeft over de structuur.
Elementen krijgen de naam van de atoomsoort en zijn niet-ontleedbaar. O2, Br2 enz.
, Triviale naam molecuulformule
alcohol CH3CH2OH (I)
ammoniak NH3 (g)
azijnzuur C2H4O2 (I)
fosforzuur H3PO4 (S)
glucose C6H12O6 (S)
salpeterzuur HNO3 (I)
water H2O (I)
waterstofperoxide H2O2 (I)
zwavelzuur H2SO4 (I)
Paragraaf 2
Molecuulrooster: regelmatige rangschikking van moleculen in de vaste fase. Hoe hoger de
temperatuur, hoe groter de afstand tussen de moleculen en hoe zwakker de bindingen.
Wanneer de moleculen het smeltpunt hebben bereikt, breken ze uit het rooster. Hoe sterker
de bindingen tussen de moleculen, hoe hoger het smelt- en kookpunt van de stof.
Vanderwaalsbinding: Binding tussen moleculen in de vaste en vloeibare fase die
moleculen bij elkaar houdt, veroorzaakt door tijdelijke ladingsverschillen. De sterkte is
afhankelijk van de massa, de grootte van het contactoppervlak en de afstand tussen de
moleculen. Tussen onvertakte moleculen zijn de bindingen sterker dan tussen vertakte.
Waterstofbruggen
Partiële lading: Gedeeltelijke lading op een atoom aangegeven met δ+ of δ−
Dipoolmolecuul: Molecuul met een licht positieve en een licht negatieve kant
In een atoombinding tussen -O en -H trekt het zuurstofatoom harder aan de elektronen dan
het H-atoom. Aangezien elektronen - geladen deeltjes zijn, wordt het zuurstofatoom een
klein beetje negatief geladen en het waterstofatoom een beetje positief geladen.
Waterstofbrug: Wordt gevormd door het H-atoom van een -OH of een -NH groep en het O-
of N- atoom van een -OH, -NH of, -C=O groep.
Een waterstofbrug is sterker dan de vanderwaalsbinding. Zo heeft water bijv. een veel hoger
smelt- en kookpunt dan dat je op basis van uitsluitend vanderwaalsbindingen zou
verwachten. O trekt harder dan C, N trekt harder dan H en O trekt harder dan H. Een
waterstofbrug wordt aangegeven met een stippellijn tussen de atomen die de waterstofbrug
aangaan.
ALS EEN H AAN IETS ANDERS DAN EEN O OF N ZIT KAN HIJ GEEN
WATERSTOFBRUGGEN VORMEN.
Hydrofiele stoffen: Moleculaire stoffen bevatten -OH-groepen en/of -NH-groepen en
vormen waterstofbruggen met watermoleculen. Goed oplosbaar in water. De oplosbaarheid
in water neemt af naarmate het hydrofobe deel van het molecuul groter wordt.
Hydrofobe stoffen: Moleculaire stoffen die slecht in water oplossen en materialen die slecht
vocht kunnen opnemen.
