Samenvatting MENS EN ORGANISATIE (deel 1)

Mens en organisate
H0: Inleiding
Wat is een organisatee
Een organisatie bestaat uit twee of meer mensen die op een bewuste manier samengebracht
werden om bepaalde doelstellingen te realiseren en met het oog op de realisate van deze
doelstellingen wordt een specifieke structuur ontwikkeld.
Voorbeelden:
 Non-proft (winst is geen doel); school, ziekenhuis, goed doel,..
 Proft (winst is wel het doel);: bedrivven, bakker, autofabriek
Voorwaarden
 Bestaat uit 2 of meerdere mensen
 Een eenmansbedrivf is GEEN organisate omdat er meerdere mensen nodig zivn om
van een organisate te spreken
 Doelstellingen
 Mission statement: Verklaring waarin aangeduid wordt welke doelstellingen de
organisate nastreef. lle medewerkers dienen zich hier achter te scharen.
 Structuur, gezagsrelaties & verdeling van werk om doelstellingen mogelivk te maken
 Organisatie streef naar continuuteit:
 Vooruitgang zonder onderbreking
 Groeien, ontwikkelen,..
Organogram
Schematische voorstelling van de verschillende divisies (met eventueel leidinggevende); en
hiërarchische relates die in de organisate bestaan.
Mission statement en stakeholders
Elke organisate heef een missie, visie en waarden.
Stakeholders

= iedereen die belang heef biv de activiteiten van de organisate.
 Aandeelhouders (=shareholders);
 Klanten
 Leveranciers: indien de leveranciers veel geld vragen voor hun grondstofen zal dit
doorgerekend worden naar de klanten.
 Werknemers: indien werknemers veel geld mee naar huis nemen, zal er niet veel meer
overschieten voor de aandeelhouders.
 Omwonende
 Samenleving
 Bestuur/management: moeten de tegenstelde belangen met elkaar verzoenen.
Waarden (= corporate values);
lle personeelsleden moeten zich aan de waarden vh bedrivf houden.
Vb: waarden thomas more:
 Lef
 Enthousiasme

,  Vertrouwen
 Focus

Hoe verwerven we kennis over gedrag in organisatese
Organisatiepsychologie: Het is een systematsche studie van gedrag in organisates, waarbiv zowel
aandacht besteed wordt aan het individuele als aan het groepsgedrag. Wetenschappelivke kennis
verwerven over relates tussen variabelen. Het is de wetenschappelivke studie van het gedrag in
organisates.
Doele
 Gedrag, emotes en attudes in organisates en de samenleving begrijpen
 Gedrag, emotes en attudes in organisates en de samenleving voorspellen
 Het individuele gedrag en dat van groepen in organisates beter begrivpen.
 Individuele gedrag:
- Op welke wivze zullen medewerkers optmaal presteren in de organisatee
- Hoe verlopen leerprocessen in een organisatee
- Welke aspecten van het werk zorgen ervoor dat medewerkers gemotveerd
zivne
 Gedrag in groep:
- Hoe komen groepen tot stande
- Welke typen van groepen bestaan ere
- Welk type van leiderschap kan de beste resultaten opleverene
Hoee
 Kwalitatef onderzoek :
 Interviews
 historische documenten
 Kwanttatef onderzoek (antwoorden zivn civfers);:
 Experimenteel onderzoek:
- Sterkte: interne validiteit (oorzaak-gevolg);
 Survey-onderzoek (vragenlivst);
- Sterkte: externe validiteit
Vb: Likes van een pagina
1 = like
0 = geen like
Experimenteel onderzoek
 Onafhankelijke variabelen worden gemanipuleerd om na te gaan hoe verschillen in de
afankelivke variabelen ontstaan in functe van variates in de onafankelivke variabelen.
 We zivn in staat om causale relaties te ontdekken. (= verband tussen oorzaak en gevolg);
 Problemene
 Manipuleren van werkomstandigheden blivkt in de praktvk vaak moeilivk.
Voorbeeld
1 grote groep mensen wordt in 2 verdeeld. an groep werd gevraagd om aan een moment te
denken wanneer ze gelukkig waren. an groep B werd gevraagd om aan een moment te denken
wanneer ze ongelukkig waren. Daarna werden biv beide groepen IQ testen en proeven afgenomen.
 Groep scoorde over de hele livn beter dan groep B
Survey-onderzoek

,  Vragenlivst wordt voorgelegd aan de respondenten
 Variabelen worden niet gemanipuleerd.
 Problemene
 We kunnen enkel een samenhang tussen variabelen vaststellen, maar kunnen niet
spreken van causaliteit.
Voorbeeld

Workaholisme
 Conclusie: Hoe meer factoren van workaholsime: hoe meer stress en hoe minder
levenstevredenheid
Perfectionisme
 Conclusie: Perfectonisten en géén perfectonisten hebben even veel kans om een workaholic
te worden


H1: De organisate en haar economische omgeving
Organisatie = onderdeel van het geheel
= NIET geïsoleerd t.o.v. omgeving
 functoneren in economische omgeving

3 manieren om economie te organiseren:
1. Centraal geleide economie of planeconomie (vb: Noord-Korea , Cuba, China,…);

 Overheid is eigenaar van alles wat er is (overheid = baas);
 Overheid bepaalt het aantal productie-eenheden en prijs
- vb: viv produceert auto’s, overheid bepaalt privs, of ve dit mag produceren
etc.
 Geen concurrentie tussen organisates
 Bedrijven streven niet naar winst
 Overheid legt plannen op die vanboven worden opgelegd.
 Bevatten richtlivnen voor het hele land, per industriesector, per fabriek
 Zeggen wat geproduceerd moet worden, hoe dit moet gebeuren, aan welke
privs dit verkocht moet worden, en aan wie
 Burgers krivgen salaris maar stemt niet overeen met toegevoegde waarde van hun
werk
- toegevoegde waarde kan verschillen in België
vb: dokter meer toegevoegde waarde dan docent, want redt
mensenlevens…

 PROBLEMENe
 Onvoorziene omstandigheden
 Grondstofen kunnen niet geleverd worden  producteketen valt stl
 Hoe zivn de managers en medewerkers gemotveerde
 Moeten enkel de opgelegde quota halen DUS waarom innovates creëren
 Dit soort van economieën brengt geen welvaart op voor de meerderheid van de
burgers.

, 2. Vrive markt economie (vb: VS, GB);
 Tegenovergestelde van planeconomie
 Tekorten en overschoten zivn er maar voor korte termivn
 Afstemming tussen vraag & aankoop
- ls er een aanbod tekort is en een vraagoverschot  privs zal stvgen
(producte wordt verhoogd of andere producenten zullen in de markt
stappen);
- ls er een vraag tekort is en een aanbodoverschot  privs zal dalen
(omdat de privs te laag wordt zullen sommige producenten de producte
stop zetten);
 Vrijheid van consumeren en produceren
 Er wordt enkel geproduceerd waar de consumenten naar vragen  welvaart stvgt
 Concurrentie tussen organisates (kan zorgen voor crisis
 Salaris stemt overeen met toegevoegde waarde van hun werk

 PROBLEMENe
 Nee, er ontstaat geen chaos, overheid kan enkel toezien op het respecteren
van de spelregels (vb: mbt concurrente);

3. Gemengde markteconomie (vb: België, Zweden, Hongarive,..);
 Vrijheid van producte en consumpte M R overheid zal bivsturen met oog op
bescherming van de zwakkere
 Minimum prijzen
 Maximum prijzen
 Systeem van belasting en subsidies zorgen voor herverdeling van de welvaart
- Vb: niet uit sociale woning mogen worden gezet…

Het ontstaan van de organisatepsychologie
De voorgeschiedenis
 Adam Smith (1723-1790);  data niet kennen
 Schotse filosoof
 Schreef The Wealth of Natons
 Wordt beschouwd als de grondlegger van de economie
 Hiv was ervan overtuigd dat het nastreven van individuele welvaart zou
resulteren in maximale welvaart
 Productieproces optimaliseren in speldenfabriek
- lle medewerkers deden dezelfde taken  hiv verdeelde de gehele taak in
een aantal deeltaken  elke medewerker moest nog maar één deeltaak
uitoefenen = PRINCIPE VAN DE TAAKVERDELING WAS GEBOREN
 Generalisate  specialisate
- Elke taak  meest geschikte persoon
- Leerproces: groeien en beter worden
 In zivn boek legde hiv het principe uit adhv comparative voordelen