Immunologie
Inleiding immunologie en adaptieve afweer – HC 7 & 8
Het immuunsysteem heef eesshillende funstess
Afweee tegen di eese ziekte eewekkees
o Basteeiën, ieussen, sshimmels, paeasieten
Vooekomen an tumoe oeming
O eeastefs auto-immuun, alleegenen
o Bij . hooikooets
Gendefesten, andeee efesten ( oeding, steess, pijn)
Immunologie is de wetensshap die ondeezoek doet naae het immuunsysteems de afweeemeshanismen die in
oeganismen ooekomen tegen binnengedeongen oeganismen en lishaams eeemde sellen/stofen
Het immuunsysteem kan onderscheid maken tussen eigen en lichaamsvreemde stofen (1
Een ziekte eewekkee is ‘binnen’ gedeongen in het lishaam, als de epitheliale baeeièee dooebeoken is.
Ee zijn eesshillende sategoeieën miseoben, die an elkaae eesshillen in hefigheid an het ge aaes
Daembasteeiën – niet eenstg, geen immuuneeaste
Mazelen
Ebola – zeee eenstg
Ee is symbiose met noemale (sommensale) foeas
Daembasteeiën in de daems ooekomen an kolonisate dooe ziekte eewekkees. De daem woedt bessheemd
dooe een slijmlaag.
o E. Coli komt noemaal gespeoken alleen ooe in de daem. Maae als E. Coli in het bloed teeesht komt,
kan ee een le ensbedeeigende immuuneeaste opteeden in het bloed.
Di eesiteit an ziekte eewekkees
Ziekte eewekkees eesshillen an elkaae in grootte, opbouw en weefselspecifciteit.
Ee is een eesshil tussen miseo-oeganismen en pathogenens niet elk miseo-oeganisme is pathogeen en niet alle
pathogenen zijn miseo-oeganismen.
Pathogenens sshimmels, paeasieten, basteeiën, ieussen, peionen
Pathogenen maae geen MOs ieussen en peionen
Ee is ook eesshil in eemenig uldiging dooe ziekte eewekkeess de maniee an deling is belangeijk ooe de besteijding.
Bij . ieussens alleen inteasellulaiee deling.
Geote di eesiteit an ziekte eewekkees geote di eesiteit an het immuunsysteem
De 3 ni eaus an afweees
1. Baeeièees
a. Remmen an het binnendeingen an ziekte eewekkees
2. Aangeboeen afweee (innate)
a. Tijd eekken en doden
3. Adapte e afweee
a. Spesifek heekennen en doden
Omdat ee ook wel woedt eeondeesteld dat baeeièees bij aangeboeen afweee hoeen, zijn ee 2 ni eaus an afweee te
ondeessheidens aangeboren en adaptieve afweere
,2 ni eaus an afweee met di eese eiwiten en sellens
Aangeboeens
Maseofagen, dendeitsshe sellen,
mestsellen, geanulosyten.
Belangeijkste sel ooe fagosytoses
neuteofele geanulosyt.
De dendeitsshe sel oemt de
o eegang tussen het aangeboeen en
het adapte e afweeesysteem.
Adaptefs
B-sellen, T-sellen
Hematopoëse
Immuunsellen komen ooet uit hematopoëse. Hematopoietsshe stamsellen kunnen zish difeeentëeen in 2
ooelopeesellens myeloïde of lymfoïde sellen.
Myeloïdes geanulosyten (eosinofel/neuteofel/basofel), dendeitsshe sellen, monosyt/maseofaag
Lymfoïdes T-sellen, B-sellen, NK-sellen
o Alle sellen an de adapte e afweee zijn lymfoïde immuunsellen. De sellen an de aangeboeen
afweee zijn zowel myeloïde als lymfoïde.
Het aangeboeen afweeesysteem eekt tjd tot de adapte e afweee kan ingeijpens eeest een aspesifeke eeaste op
ziekte eewekkees dooe het aangeboeen immuunsysteem en ee olgens een spesifeke eeaste dooe de adapte e
afweee.
ADAPTIEVE AFWEER
3 stappen an de adapte e afweees
1. Heekennen
2. Peolifeeeeens klonale expansie (kost tjd)
3. Difeeentëeen
21 Specifeke herkenning van antgenen door T/B-cellen
Antigen = stof die in staat is een spesifeke immunoeespons te seeëeen dooe T- en B-sellen
Epitoop = spesifeke bindingplaats ooe antstofen. 1 antgen be at meestal meeedeee epitopen.
Dooe sontast met antgenen eeandeeen B-sellen in B-cel efectoren/plasmacellens B-sellen die antstofen
peoduseeen adaptef 31
Antstofen zijn multfunstonele eeseptoeen
Bestaan globaal uit 2 delen met elk een spesifeke funstes antlishaam is Y oem
Antigenbindend deels V deel (bo enste gedeelte) an Y
o Vaeieeet tussen antstofen
Actief deels binding aan eeseptoe efestoe funste
o Vooe alle antstofen gelijk
AFWEER – efestoemeshanismens
Bacteriën/antibacteriële afweer: dieest killing
o Binding antstof aan het oppee lak met het antgen bindende deel ooe efsiënte an fagosytose
o Opsonisaties maekeeen an pathogeen ooe opeuimen (fagosytose)
o Maekeeing dooe antlishamens heekenning an foute situate dooe eeseptoeen
, Virussen/antivirale afweers
o De antstof blokkeeet de binding an antgenen ( ieussen) aan epitheelsellen.
o Neutralisatie van vrije virussens ieus moet om in de sel te komen (deling, eespeeiding) eeest
binden aan een eeseptoe. De antstof blokkeeet an eeseptoe.
o Doden geïnfecteerde cellen: als ieus al in de sel zit.
Dooe T/B-sellen
Verwijderen parasietens
o Dooe eosinofele geanulosytens inhoud an geanula komt eij om paeasiet te doden
o Complement activaties een sassade woedt ingezet
2e keee in aaneaking met een pathogeen s
Snelleee eeaste
Meee antstof aanmaak
Betees bindingsafniteit an antstofen ooe antgen woedt elke keee betee
Door aanwezigheid van geheugencellen (4)
Wanneee een naï e sel in aaneaking komt met een antgen, woeden ee doshteesellen geheugensellen en
efestoesellen gemaakt. Bij een tweede blootstelling aan een antgen zullen de efestoesellen en geheugensellen
delen ee woeden meee antstofen gemaakt. Het geheugen woedt o.a. gebeuikt bij assinates.
Antstofen en lymfosyten siesuleeen
Het immuunsysteem is systemisch (5) (siesulate)
** Kenmerken immuunsysteem: **
1. Herkenning Lishaamseigen en lishaams eeemde stofen
2. Specifek Di eese antgeen eeseptoeens antstofen en T-sel eeseptoeen
3. Adaptef Aanpassen aan peikkels
4. Geheugen Sue i al an lymfosyten
5. Systemisch Ciesulate an lymfosyten en antstofen
De ondeeweepen an dit sollege woeden in de olgende solleges eedee uitgelegd.
Inleiding immunologie en adaptieve afweer – HC 7 & 8
Het immuunsysteem heef eesshillende funstess
Afweee tegen di eese ziekte eewekkees
o Basteeiën, ieussen, sshimmels, paeasieten
Vooekomen an tumoe oeming
O eeastefs auto-immuun, alleegenen
o Bij . hooikooets
Gendefesten, andeee efesten ( oeding, steess, pijn)
Immunologie is de wetensshap die ondeezoek doet naae het immuunsysteems de afweeemeshanismen die in
oeganismen ooekomen tegen binnengedeongen oeganismen en lishaams eeemde sellen/stofen
Het immuunsysteem kan onderscheid maken tussen eigen en lichaamsvreemde stofen (1
Een ziekte eewekkee is ‘binnen’ gedeongen in het lishaam, als de epitheliale baeeièee dooebeoken is.
Ee zijn eesshillende sategoeieën miseoben, die an elkaae eesshillen in hefigheid an het ge aaes
Daembasteeiën – niet eenstg, geen immuuneeaste
Mazelen
Ebola – zeee eenstg
Ee is symbiose met noemale (sommensale) foeas
Daembasteeiën in de daems ooekomen an kolonisate dooe ziekte eewekkees. De daem woedt bessheemd
dooe een slijmlaag.
o E. Coli komt noemaal gespeoken alleen ooe in de daem. Maae als E. Coli in het bloed teeesht komt,
kan ee een le ensbedeeigende immuuneeaste opteeden in het bloed.
Di eesiteit an ziekte eewekkees
Ziekte eewekkees eesshillen an elkaae in grootte, opbouw en weefselspecifciteit.
Ee is een eesshil tussen miseo-oeganismen en pathogenens niet elk miseo-oeganisme is pathogeen en niet alle
pathogenen zijn miseo-oeganismen.
Pathogenens sshimmels, paeasieten, basteeiën, ieussen, peionen
Pathogenen maae geen MOs ieussen en peionen
Ee is ook eesshil in eemenig uldiging dooe ziekte eewekkeess de maniee an deling is belangeijk ooe de besteijding.
Bij . ieussens alleen inteasellulaiee deling.
Geote di eesiteit an ziekte eewekkees geote di eesiteit an het immuunsysteem
De 3 ni eaus an afweees
1. Baeeièees
a. Remmen an het binnendeingen an ziekte eewekkees
2. Aangeboeen afweee (innate)
a. Tijd eekken en doden
3. Adapte e afweee
a. Spesifek heekennen en doden
Omdat ee ook wel woedt eeondeesteld dat baeeièees bij aangeboeen afweee hoeen, zijn ee 2 ni eaus an afweee te
ondeessheidens aangeboren en adaptieve afweere
,2 ni eaus an afweee met di eese eiwiten en sellens
Aangeboeens
Maseofagen, dendeitsshe sellen,
mestsellen, geanulosyten.
Belangeijkste sel ooe fagosytoses
neuteofele geanulosyt.
De dendeitsshe sel oemt de
o eegang tussen het aangeboeen en
het adapte e afweeesysteem.
Adaptefs
B-sellen, T-sellen
Hematopoëse
Immuunsellen komen ooet uit hematopoëse. Hematopoietsshe stamsellen kunnen zish difeeentëeen in 2
ooelopeesellens myeloïde of lymfoïde sellen.
Myeloïdes geanulosyten (eosinofel/neuteofel/basofel), dendeitsshe sellen, monosyt/maseofaag
Lymfoïdes T-sellen, B-sellen, NK-sellen
o Alle sellen an de adapte e afweee zijn lymfoïde immuunsellen. De sellen an de aangeboeen
afweee zijn zowel myeloïde als lymfoïde.
Het aangeboeen afweeesysteem eekt tjd tot de adapte e afweee kan ingeijpens eeest een aspesifeke eeaste op
ziekte eewekkees dooe het aangeboeen immuunsysteem en ee olgens een spesifeke eeaste dooe de adapte e
afweee.
ADAPTIEVE AFWEER
3 stappen an de adapte e afweees
1. Heekennen
2. Peolifeeeeens klonale expansie (kost tjd)
3. Difeeentëeen
21 Specifeke herkenning van antgenen door T/B-cellen
Antigen = stof die in staat is een spesifeke immunoeespons te seeëeen dooe T- en B-sellen
Epitoop = spesifeke bindingplaats ooe antstofen. 1 antgen be at meestal meeedeee epitopen.
Dooe sontast met antgenen eeandeeen B-sellen in B-cel efectoren/plasmacellens B-sellen die antstofen
peoduseeen adaptef 31
Antstofen zijn multfunstonele eeseptoeen
Bestaan globaal uit 2 delen met elk een spesifeke funstes antlishaam is Y oem
Antigenbindend deels V deel (bo enste gedeelte) an Y
o Vaeieeet tussen antstofen
Actief deels binding aan eeseptoe efestoe funste
o Vooe alle antstofen gelijk
AFWEER – efestoemeshanismens
Bacteriën/antibacteriële afweer: dieest killing
o Binding antstof aan het oppee lak met het antgen bindende deel ooe efsiënte an fagosytose
o Opsonisaties maekeeen an pathogeen ooe opeuimen (fagosytose)
o Maekeeing dooe antlishamens heekenning an foute situate dooe eeseptoeen
, Virussen/antivirale afweers
o De antstof blokkeeet de binding an antgenen ( ieussen) aan epitheelsellen.
o Neutralisatie van vrije virussens ieus moet om in de sel te komen (deling, eespeeiding) eeest
binden aan een eeseptoe. De antstof blokkeeet an eeseptoe.
o Doden geïnfecteerde cellen: als ieus al in de sel zit.
Dooe T/B-sellen
Verwijderen parasietens
o Dooe eosinofele geanulosytens inhoud an geanula komt eij om paeasiet te doden
o Complement activaties een sassade woedt ingezet
2e keee in aaneaking met een pathogeen s
Snelleee eeaste
Meee antstof aanmaak
Betees bindingsafniteit an antstofen ooe antgen woedt elke keee betee
Door aanwezigheid van geheugencellen (4)
Wanneee een naï e sel in aaneaking komt met een antgen, woeden ee doshteesellen geheugensellen en
efestoesellen gemaakt. Bij een tweede blootstelling aan een antgen zullen de efestoesellen en geheugensellen
delen ee woeden meee antstofen gemaakt. Het geheugen woedt o.a. gebeuikt bij assinates.
Antstofen en lymfosyten siesuleeen
Het immuunsysteem is systemisch (5) (siesulate)
** Kenmerken immuunsysteem: **
1. Herkenning Lishaamseigen en lishaams eeemde stofen
2. Specifek Di eese antgeen eeseptoeens antstofen en T-sel eeseptoeen
3. Adaptef Aanpassen aan peikkels
4. Geheugen Sue i al an lymfosyten
5. Systemisch Ciesulate an lymfosyten en antstofen
De ondeeweepen an dit sollege woeden in de olgende solleges eedee uitgelegd.
