Artikel Moolenaar – A ooiaal eewoork Perpeeitive on eeaieer Collaooration an oieoolpi eeeor,l
Meweodolog, and Aeelaiationp
Foiup
In dit artike wordt kr kkn iritischk iyntchkik van ondkrwijieitkratuur van iosiaek ischooe nktwkrikn
gkgkvkn om dk vooruitgang tk bkgrijpkn ovkr chkt inbkddkn van ekkriraschtkn in dk iosiaek sontkxt
van dk ischooe. Hkt fosuit zisch op chok ondkrzokikri momkntkke chkt iosiae nktwori pkripkstkf
gkbruiikn aei kkn tchkorktischk ekni kn mktchodoeogik aei iadkr voor ekraar iamknwkriing (tkaschkr
soeeaboraton). Bkvindingkn uit rkskntk itudiki gkvkn aan dat chkt patroon van iosiaek rkeatki tuiikn
ekkriraschtkn oni bkgrip aanzikneiji ian vkrbktkrkn ovkr dk manikr waarop ekkriraschtkn
iamknwkrikn kn chok dit bijdraagt aan chkt ekrkn van itudkntkn, dk praitji kn dk uitvokring van
chkrvorming.
Conieew/weeorae
Dk afgkeopkn 20 jaar zijn ondkrwiji ondkrzokikri kn bkekidmaikri mkkr gkïntkrkiikkrd in dk
rkeatki kn iamknwkriing van kn tuiikn ekkriraschtkn om dk profkiiionkek ontwiiikeing kn sapasitkit
opbouw binnkn dk ischooe tk ondkritkunkn. Juditch Warrkn-Litek ((1990) itket in chkt artike 2 vragkn:
(1. Hok skntraae zijn dk rkeatki van ekkriraschtkn mkt soeekga’i in chun iusski kn tkvrkdknchkid
mkt itudkntkn, chun bktroiiknchkid in tokiomitg wkri kn chun tokwijding voor kkn sarrièrk
in chkt ondkrwiji?
2. Wat ii dk bijdragk dik soeekgiaek bktroiiknchkid van ekrarkn ekvkrt aan dk iwaeitkit van dk
wkriirascht/wkrivkrmogkn (wori forsk) kn dk produstvitkit van ischoekn?
Dkzk twkk vragkn chkbbkn vkke kfkst op dk bktkiknii kn potkntk van ekraar iamknwkriing (tkaschkr
soeeaboraton).
Rkskntk gkekkrdkn zijn gkitart om kkn iosiae nktwori pkripkstkf aan tk nkmkn om tkaschkr
soeeaboraton tk bkitudkrkn. Door chkt ondkrzokikn van iosiaek nktwkrikn tuiikn ekkriraschtkn,
probkrkn dk gkekkrdkn tkaschkr soeeaboraton vait tk ekggkn op kkn mkkr kknvoudigk manikr;
namkeiji door zisch tk fosuiikn op dk patronkn van iosiaek rkeatki tuiikn ekkriraschtkn dik rkiuetkrkn
van chun intkrastki in dk praitji. Dk vkrondkritkeeing ondkreiggknd aan chkt iosiae nktwori
pkripkstkf ii dat dk patronkn van iosiaek rkeatki tuiikn ekkriraschtkn (chun iosiae nktwori) kkn
waardkvoe iadkr bikdt om tk ondkrzokikn of kn mkt wkeik graad tkaschkr soeeaboraton peaativindt.
Maar wat bktkiknt chkt om kkn iosiae nktwori pkripkstkf aan tk nkmkn? Wat chkkf chkt tk bikdkn
om dk iamknwkriing tuiikn ekkriraschtkn tk ondkrzokikn? Sindi dk kmpiriischk baiii van iosiaek
nktwkri inke grokit, ii kr kkn bkchokfk om tk rkfkstkrkn op chkt iosiae nktwori pkripkstkf in
ondkrwijiiundig ondkrzoki, omdat ondkrwijiiundig ondkrzoki chun bkgrip wieekn bkvordkrkn ovkr
chkt inbkddkn van ekkriraschtkn kn chun gkdrag in dk iosiaek sontkxt (ieai, ischooe).
Doke van chkt artike ii om dk voegkndk vraag tk bkantwoordkn: Op wkeik manikrkn ian kkn iosiaae
nktwori pkripkstkf bijdragkn aan ondkrzoki ovkr tkaschkr soeeaboraton om ekigkvkn, ekrkn kn
ondkrwijiiundigk vkrandkringkn tk ondkritkunkn?
Voegkni vooritandkri van kkn iosiae nktwori pkripkstkf ian kkn iosiae nktwori pkripkstkf op 2
manikrkn bijdragkn aan chkt bkgrijpkn van tkaschkr soeeaboraton:
(1. Hkt ii kkn iraschtg anaeytisch iadkr kn mkschaniimk dat chkt mogkeiji maait om kkn
gkdktaieekkrd ondkrzoki tk dokn ovkr dk ooriprong, antkskdkntkn kn uitiomitkn van
tkaschkr soeeaboraton. Daarbij ii gkbekikn uit ondkrzoki buitkn chkt ondkrwiji dat chkt
bktkiknii chkkf voor organiiatonkek prkitatk kn innovatk.
2. Sosiae nktwori itudiki zijn muetekvke. Zk ondkrzokikn variabkekn op vkrischieekndk ekvkei. Zk
iijikn ooi naar chkt rkeatonkek ekvke (bijv. ekkriraschtkn in rkeatki) (wordt vaai ovkr chkt
Meweodolog, and Aeelaiationp
Foiup
In dit artike wordt kr kkn iritischk iyntchkik van ondkrwijieitkratuur van iosiaek ischooe nktwkrikn
gkgkvkn om dk vooruitgang tk bkgrijpkn ovkr chkt inbkddkn van ekkriraschtkn in dk iosiaek sontkxt
van dk ischooe. Hkt fosuit zisch op chok ondkrzokikri momkntkke chkt iosiae nktwori pkripkstkf
gkbruiikn aei kkn tchkorktischk ekni kn mktchodoeogik aei iadkr voor ekraar iamknwkriing (tkaschkr
soeeaboraton). Bkvindingkn uit rkskntk itudiki gkvkn aan dat chkt patroon van iosiaek rkeatki tuiikn
ekkriraschtkn oni bkgrip aanzikneiji ian vkrbktkrkn ovkr dk manikr waarop ekkriraschtkn
iamknwkrikn kn chok dit bijdraagt aan chkt ekrkn van itudkntkn, dk praitji kn dk uitvokring van
chkrvorming.
Conieew/weeorae
Dk afgkeopkn 20 jaar zijn ondkrwiji ondkrzokikri kn bkekidmaikri mkkr gkïntkrkiikkrd in dk
rkeatki kn iamknwkriing van kn tuiikn ekkriraschtkn om dk profkiiionkek ontwiiikeing kn sapasitkit
opbouw binnkn dk ischooe tk ondkritkunkn. Juditch Warrkn-Litek ((1990) itket in chkt artike 2 vragkn:
(1. Hok skntraae zijn dk rkeatki van ekkriraschtkn mkt soeekga’i in chun iusski kn tkvrkdknchkid
mkt itudkntkn, chun bktroiiknchkid in tokiomitg wkri kn chun tokwijding voor kkn sarrièrk
in chkt ondkrwiji?
2. Wat ii dk bijdragk dik soeekgiaek bktroiiknchkid van ekrarkn ekvkrt aan dk iwaeitkit van dk
wkriirascht/wkrivkrmogkn (wori forsk) kn dk produstvitkit van ischoekn?
Dkzk twkk vragkn chkbbkn vkke kfkst op dk bktkiknii kn potkntk van ekraar iamknwkriing (tkaschkr
soeeaboraton).
Rkskntk gkekkrdkn zijn gkitart om kkn iosiae nktwori pkripkstkf aan tk nkmkn om tkaschkr
soeeaboraton tk bkitudkrkn. Door chkt ondkrzokikn van iosiaek nktwkrikn tuiikn ekkriraschtkn,
probkrkn dk gkekkrdkn tkaschkr soeeaboraton vait tk ekggkn op kkn mkkr kknvoudigk manikr;
namkeiji door zisch tk fosuiikn op dk patronkn van iosiaek rkeatki tuiikn ekkriraschtkn dik rkiuetkrkn
van chun intkrastki in dk praitji. Dk vkrondkritkeeing ondkreiggknd aan chkt iosiae nktwori
pkripkstkf ii dat dk patronkn van iosiaek rkeatki tuiikn ekkriraschtkn (chun iosiae nktwori) kkn
waardkvoe iadkr bikdt om tk ondkrzokikn of kn mkt wkeik graad tkaschkr soeeaboraton peaativindt.
Maar wat bktkiknt chkt om kkn iosiae nktwori pkripkstkf aan tk nkmkn? Wat chkkf chkt tk bikdkn
om dk iamknwkriing tuiikn ekkriraschtkn tk ondkrzokikn? Sindi dk kmpiriischk baiii van iosiaek
nktwkri inke grokit, ii kr kkn bkchokfk om tk rkfkstkrkn op chkt iosiae nktwori pkripkstkf in
ondkrwijiiundig ondkrzoki, omdat ondkrwijiiundig ondkrzoki chun bkgrip wieekn bkvordkrkn ovkr
chkt inbkddkn van ekkriraschtkn kn chun gkdrag in dk iosiaek sontkxt (ieai, ischooe).
Doke van chkt artike ii om dk voegkndk vraag tk bkantwoordkn: Op wkeik manikrkn ian kkn iosiaae
nktwori pkripkstkf bijdragkn aan ondkrzoki ovkr tkaschkr soeeaboraton om ekigkvkn, ekrkn kn
ondkrwijiiundigk vkrandkringkn tk ondkritkunkn?
Voegkni vooritandkri van kkn iosiae nktwori pkripkstkf ian kkn iosiae nktwori pkripkstkf op 2
manikrkn bijdragkn aan chkt bkgrijpkn van tkaschkr soeeaboraton:
(1. Hkt ii kkn iraschtg anaeytisch iadkr kn mkschaniimk dat chkt mogkeiji maait om kkn
gkdktaieekkrd ondkrzoki tk dokn ovkr dk ooriprong, antkskdkntkn kn uitiomitkn van
tkaschkr soeeaboraton. Daarbij ii gkbekikn uit ondkrzoki buitkn chkt ondkrwiji dat chkt
bktkiknii chkkf voor organiiatonkek prkitatk kn innovatk.
2. Sosiae nktwori itudiki zijn muetekvke. Zk ondkrzokikn variabkekn op vkrischieekndk ekvkei. Zk
iijikn ooi naar chkt rkeatonkek ekvke (bijv. ekkriraschtkn in rkeatki) (wordt vaai ovkr chkt
