KLINISCHE NEUROPSYCHOLOGIE
samenvatting
Abstract
Samenvatting van de hoorcolleges neuropsychologie 2023-2024 (niet van WPO’s en ook niet van handboek)
Justine Michiels
[Email address]
,Contents
1. Historische inleiding en situering.......................................................................................................4
1.1. Oudheid (3300 v.C. – 480 n.C.)....................................................................................................4
1.2. Oude Egypte (3300 v.C. – 332 v.C.)..............................................................................................4
1.3. Arabische wereld (8ste-13de eeuw n.C.)........................................................................................5
1.4. Grieken (9de eeuw v.C. – 2de eeuw n.C.) en Romeinen (8ste eeuw v.C. – 5de eeuw n.C.).................5
1.5. Renaissance (14de-17de eeuwn.C.)................................................................................................6
1.6. 16de, 17de en 18de eeuw...........................................................................................................7
1.7. 20ste eeuw..................................................................................................................................8
1.8. Hedendaagse neuropsychologie.................................................................................................9
2. (Visuele) waarneming......................................................................................................................10
2.1. Inleiding....................................................................................................................................10
2.2. Visuele waarneming..................................................................................................................11
2.3. Auditieve waarneming..............................................................................................................16
2.4. Tactiele waarneming/ lichamelijke perceptie............................................................................17
2.5. Smaak- en reukperceptie..........................................................................................................17
3. Ruimtelijke cognitie.........................................................................................................................18
3.1. Ruimtelijke perceptie................................................................................................................18
3.2. Ruimtelijke aandacht................................................................................................................18
3.3. Ruimtelijke representatie..........................................................................................................18
3.4. Ruimtelijk geheugen.................................................................................................................18
3.5. Ruimtelijke praxis......................................................................................................................20
3.6. Ruimtelijke cognitie stoornissen na hersenbeschadiging..........................................................20
4. Aandacht, executieve functies en sociale cognitie...........................................................................24
4.1. Aandacht...................................................................................................................................24
4.2. Executieve functies...................................................................................................................26
4.3. Sociale cognitie.........................................................................................................................28
5. Neuraal herstel & neuropsychologische revalidatie.........................................................................30
5.1. Neuraal herstel..........................................................................................................................30
5.2. Neuropsychologische revalidatie..............................................................................................35
6. Neuropsychologie van cerebrovasculaire aandoeningen.................................................................39
6.1. Bloedvatensysteem/ arteriële circuit........................................................................................39
6.2. Cerebrovasculair aandoening (CVA)..........................................................................................39
7. Neuropsychologie van traumatisch hersenletsel.............................................................................51
7.1. Inleiding....................................................................................................................................51
1
, 7.2. Traumatisch hersenletsel: classificatie op basis van het hersenletsel.......................................51
7.2.1. Neuropsychologische problemen na een contusio cerebri................................................54
7.3. Coma (loss of consciousness (LOC))..........................................................................................56
7.4. Post-traumatische amnesie (PTA)..............................................................................................57
7.5. Pathofysiologie: primaire & secundaire letsels.........................................................................58
7.6. Chronische traumatische encefalopathie (CTE).........................................................................60
8. Neuropsychologie van de frontale hersenkwab...............................................................................60
8.1. Inleiding....................................................................................................................................60
8.2. Primaire motorische cortex.......................................................................................................62
8.3. Premotorische cortex................................................................................................................63
8.4. Area van Broca..........................................................................................................................63
8.5. Frontale oogbewegingszone.....................................................................................................63
8.6. Prefrontale cortex.....................................................................................................................64
8.7. Fronto-subcorticale circuits.......................................................................................................69
9. Taal...................................................................................................................................................69
9.1. Inleiding....................................................................................................................................69
9.2. Taalstoornissen.........................................................................................................................71
9.3. Hersengebieden........................................................................................................................73
9.4. Spraakstoornissen.....................................................................................................................74
9.5. Lees- en schrijfstoornissen........................................................................................................75
10. Actie & motoriek............................................................................................................................76
10.1. Inleiding..................................................................................................................................76
10.2. Neuro-anatomie motorisch systeem.......................................................................................76
10.3. Stoornissen aan motoriek.......................................................................................................80
11. Geheugen......................................................................................................................................83
11.1. Inleiding..................................................................................................................................83
11.2. Geheugen en brein.................................................................................................................87
11.3. Stoornissen.............................................................................................................................88
11.4. Tests........................................................................................................................................95
12. Epilepsie.........................................................................................................................................95
12.1. Inleiding..................................................................................................................................95
12.2. Classificatie.............................................................................................................................96
12.3. Behandeling............................................................................................................................97
12.4. Neuropsychologische gevolgen...............................................................................................99
13. Tumoren.......................................................................................................................................101
13.1. Intracraniële hersentumoren................................................................................................101
2
, WPO (OPGELET DIT DEEL IS NIET VOLLEDIG!!)...................................................................................104
Casus Rik........................................................................................................................................104
3
samenvatting
Abstract
Samenvatting van de hoorcolleges neuropsychologie 2023-2024 (niet van WPO’s en ook niet van handboek)
Justine Michiels
[Email address]
,Contents
1. Historische inleiding en situering.......................................................................................................4
1.1. Oudheid (3300 v.C. – 480 n.C.)....................................................................................................4
1.2. Oude Egypte (3300 v.C. – 332 v.C.)..............................................................................................4
1.3. Arabische wereld (8ste-13de eeuw n.C.)........................................................................................5
1.4. Grieken (9de eeuw v.C. – 2de eeuw n.C.) en Romeinen (8ste eeuw v.C. – 5de eeuw n.C.).................5
1.5. Renaissance (14de-17de eeuwn.C.)................................................................................................6
1.6. 16de, 17de en 18de eeuw...........................................................................................................7
1.7. 20ste eeuw..................................................................................................................................8
1.8. Hedendaagse neuropsychologie.................................................................................................9
2. (Visuele) waarneming......................................................................................................................10
2.1. Inleiding....................................................................................................................................10
2.2. Visuele waarneming..................................................................................................................11
2.3. Auditieve waarneming..............................................................................................................16
2.4. Tactiele waarneming/ lichamelijke perceptie............................................................................17
2.5. Smaak- en reukperceptie..........................................................................................................17
3. Ruimtelijke cognitie.........................................................................................................................18
3.1. Ruimtelijke perceptie................................................................................................................18
3.2. Ruimtelijke aandacht................................................................................................................18
3.3. Ruimtelijke representatie..........................................................................................................18
3.4. Ruimtelijk geheugen.................................................................................................................18
3.5. Ruimtelijke praxis......................................................................................................................20
3.6. Ruimtelijke cognitie stoornissen na hersenbeschadiging..........................................................20
4. Aandacht, executieve functies en sociale cognitie...........................................................................24
4.1. Aandacht...................................................................................................................................24
4.2. Executieve functies...................................................................................................................26
4.3. Sociale cognitie.........................................................................................................................28
5. Neuraal herstel & neuropsychologische revalidatie.........................................................................30
5.1. Neuraal herstel..........................................................................................................................30
5.2. Neuropsychologische revalidatie..............................................................................................35
6. Neuropsychologie van cerebrovasculaire aandoeningen.................................................................39
6.1. Bloedvatensysteem/ arteriële circuit........................................................................................39
6.2. Cerebrovasculair aandoening (CVA)..........................................................................................39
7. Neuropsychologie van traumatisch hersenletsel.............................................................................51
7.1. Inleiding....................................................................................................................................51
1
, 7.2. Traumatisch hersenletsel: classificatie op basis van het hersenletsel.......................................51
7.2.1. Neuropsychologische problemen na een contusio cerebri................................................54
7.3. Coma (loss of consciousness (LOC))..........................................................................................56
7.4. Post-traumatische amnesie (PTA)..............................................................................................57
7.5. Pathofysiologie: primaire & secundaire letsels.........................................................................58
7.6. Chronische traumatische encefalopathie (CTE).........................................................................60
8. Neuropsychologie van de frontale hersenkwab...............................................................................60
8.1. Inleiding....................................................................................................................................60
8.2. Primaire motorische cortex.......................................................................................................62
8.3. Premotorische cortex................................................................................................................63
8.4. Area van Broca..........................................................................................................................63
8.5. Frontale oogbewegingszone.....................................................................................................63
8.6. Prefrontale cortex.....................................................................................................................64
8.7. Fronto-subcorticale circuits.......................................................................................................69
9. Taal...................................................................................................................................................69
9.1. Inleiding....................................................................................................................................69
9.2. Taalstoornissen.........................................................................................................................71
9.3. Hersengebieden........................................................................................................................73
9.4. Spraakstoornissen.....................................................................................................................74
9.5. Lees- en schrijfstoornissen........................................................................................................75
10. Actie & motoriek............................................................................................................................76
10.1. Inleiding..................................................................................................................................76
10.2. Neuro-anatomie motorisch systeem.......................................................................................76
10.3. Stoornissen aan motoriek.......................................................................................................80
11. Geheugen......................................................................................................................................83
11.1. Inleiding..................................................................................................................................83
11.2. Geheugen en brein.................................................................................................................87
11.3. Stoornissen.............................................................................................................................88
11.4. Tests........................................................................................................................................95
12. Epilepsie.........................................................................................................................................95
12.1. Inleiding..................................................................................................................................95
12.2. Classificatie.............................................................................................................................96
12.3. Behandeling............................................................................................................................97
12.4. Neuropsychologische gevolgen...............................................................................................99
13. Tumoren.......................................................................................................................................101
13.1. Intracraniële hersentumoren................................................................................................101
2
, WPO (OPGELET DIT DEEL IS NIET VOLLEDIG!!)...................................................................................104
Casus Rik........................................................................................................................................104
3