Op weg met een groep - Samenvatting cursus

OP WEG MET EEN GROEP
H1: EEN MODEL VOOR KLASHOUDEN
KLASHOUDEN: EEN EERSTE SITUERING

INLEIDING
Falend klashouden heeft invloed op
 Leerprestaties lln
 Mate van betrokkenheid, een toegenomen weerstand, ongewenst (soms zelf agressief) gedrag
 Zelfeffectiviteit van lkr; burn-out


KLASHOUDEN?
= Het geheel aan proactieve en reactieve maatregelen die een lkr stelt, met als doel een veilig, stimulerend en
gestructureerd leer- en leefklimaat in het leven te creëren
 Vraagt ‘meesterschap’ van lkr ; ook om verbondenheid met de groep, met elk kind en de verbondenheid
onderling te stimuleren


KLASHOUDEN: SYSTEMATISCHE BENADERING
= Totaalaanpak bestaande uit verschillende actoren, processen en contextvariabelen
 Elke actor speelt zijn rol; naargelang de beslissing van een actor heeft dit invloed op de andere actoren,
processen en contextvariabelen
-> Als lkr meesterschap ontwikkelen om voor elke specifieke situatie na te gaan welke oplossing het best werkt


HET MODEL VAN KLASHOUDEN




Op pijlen: proactieve ---.---> reactieve maatregelen




DE KLASGROEP STAAT CENTRAAL
Klasgroep = complex systeem, want constant
beïnvloed door verschillende actoren uit de context
 In constante interactie met lkr en met llnkenmerken en -relaties
 Diversiteit (o.a. door diversiteit dat bestaat tussen ind. lln)
1

,  Werk- en leefklimaat zowel afhankelijk van kenmerken ind. lln, verbondenheid en dynamiek binnen de groep


KENMERKEN VAN DE LL
Geen specifieke aanpak om in te spelen op kenmerken van ll, wel kan je de MOTIVATIE beïnvloeden
 Motivatie = betekenisvolle voorspeller voor betere leerprestaties, bepaalt de diversiteitsvariabelen mee


KENMERKEN VAN DE KLAS
= Unieke combinatie van lln en de manier waarop deze ind. lln met elkaar in interactie treden
 Klasgroep is gevoelig aan veranderingen (bv. komst/vertrek van ll)

Hoe een ll zich gedraagt, is afh. door relatie tussen ll en klasgroep => als lkr let je daarop als je gedrag van ll beter wil
begrijpen

Hoe kan je tegenwicht bieden tegen een negatieve groepsidentiteit? (bv. niet naleven afspreken, agressie, …)
 Belangrijk om te voldoen aan basisbehoeften, want groepsID bepaald door welbevinden, verbondenheid en
het aanvoelen dat ze op school goed presenteren => Stelt lln in staat eigen keuzes te maken ipv keuze peers
te volgen

(H3: Een positieve en veilige klasgroep)


DE LERAAR IN DE KLASGROEP
KLASHOUDEN DOET BEROEP OP ALLE COMPETENTIES VAN DE LERAAR
Meesterschap lkr bepaalt realisatie van een veilig, stimulerend en gestructureerd leer- en leefklimaat (5 bollen)
-> Hoe sterker lkr in die 5 rollen staat en hoe sterker die rollen met elkaar vervlochten zijn, hoe sterker het
klashouden zal zijn

De leraar als opvoeder
Relatie tussen lkr en zijn lln = basis van klashouden + groot effect op de andere rollen

De leraar als opvoeder – de leraar als didacticus
Relatie lkr x lln hebben groot effect op hoe leerklimaat beleefd wordt;
 Invloed op attitude tgo lessen van de lkr of het vak gegeven door een bepaalde lkr

De leraar als opvoeder – de leraar als organisator
Goede relatie lkr x lln? => Lln eerder geneigd zijn regels, routines en maatregelen te accepteren

De leraar als opvoeder – de leraar als teamspeler
Lukt het om een team te vormen met de klasgroep? => Gemakkelijker rol als ‘coach’ opnemen

De leraar als opvoeder – de leraar als inhoudelijk expert

 Gebrek aan inhoudelijke kennis? => Kan rol als opvoeder niet vervullen
 Gedrag lkr beïnvloedt gedrag lln
 Het vervullen van basishoudingen met oog op effectief klashouden :
o Ondersteunen;


2

,  Evenwicht tussen autoriteit en controle; lkr bepaalt kaders waaruit ll met eigen
verantwoordelijkheid mag uitkiezen
 Verwachtingen van lkr moeten altijd concreet en expliciet gemaakt worden
o Uitdagen;
 Aanleren van sociale vaardigheden en attitudes binnen de ZvdNO
 Lln aanmoedigen om eigen beslissingen te maken, grenzen te verleggen, …
o Waarderen;
 Onvoorwaardelijke acceptatie + positieve relatie bouwen
 Erkennen van kwaliteiten ll in een groep en hier in groepsvorming beroep op doen
o Vertrouwen;
 Lln laten ervaren dat je in hen gelooft en erop vertrouwt dat ze op sociaal vlak en binnen de
groep kunnen groeien
 Bij moeilijk gedrag niet opgeven

De leraar als organisator
-> Heeft een positieve invloed op leerprestaties ; kan gelinkt worden aan basiselementen van goed klasbeheer
 Duidelijkheid;
o Didactische duidelijkheid, “het weten waar men aan toe is”, stellen van regels, afspraken en
routines, …
 Controle;
o Het houden van orde en alertheid
o Inrichting van lokaal; opstelling zodat je zoveel mogelijk lln in gezichtsveld hebt en snel doorheen de
klasruimte kan verplaatsen
 Tempo;
o In klasactiviteiten
 Motivatie

De leraar als didacticus
Motiveren en betrekken van lln voorwaarde om problemen klashouden te voorkomen
 Elke didactische keuze (DM) heeft invloed op het klashouden;
o Bv. In de les doelgerichte invulling aan alle componenten van DM => Lln gaan relatie met lkr minder
in vraag stellen

De leraar als inhoudelijk expert
Inhoudelijke deskundigheid lkr geeft blijk van meer zelfvertrouwen
 Inhoudelijk niet sterk in schoenen? => Lln stellen aangeboden leerinhouden in twijfel of proberen problemen
te ontlokken

De leraar als teamspeler
 Samen met andere lkr’en basisregels opstellen en nastreven zorgt voor meer duidelijkheid en eenduidigheid
 Steun bij elkaar


PROACTIEVE EN REACTIEVE MAATREGELEN
Proactieve maatregelen = alle beslissingen die een lkr op voorhand neemt bij de planning en implementatie van een
doelgerichte OW-activiteit



3