Beginselen
Meerenberg-arrest (1879)
o De koning heeft slechts wetgevende bevoegdheid voor zover zij uitdrukkelijk
berust op de Grondwet of de wet, of strekt ter uitvoering van de wet.
o Verwerkt in grondwetherziening in 1887 → art. 89 GW
Fluoridering-arrest (1973)
o De toevoeging van stoffen aan het drinkwater teneinde aar mee een geheel
buiten de eigenlijke drinkwatervoorziening gelegen doel te dienen, is een
maatregel van zó ingrijpende aard dat een waterleidingbedrijf daartoe -
behoudens een wettelijke grondslag - bij de vervullen van de hem in de
Waterleidingwet opgedragen taak niet de vrijheid heeft. Een zodanige
grondslag ontbreekt.
Wilnisser Visser-arrest (1922)
o Het in de APV opgenomen verbod om te vissen op zondag is onverbindend,
nu de raad daarbij de benedengrens van zijn autonome wetgevende
bevoegdheid heeft overschreden.
Emmense Baliekluivers-arrest (1952)
o Een gemeentelijke verordeningsbepaling die betrekking heeft op dezelfde
gedraging als een later in werking getreden hogere regeling komt niet van
rechtswege te vervallen, indien de gemeentelijke wetgever met deze bepaling
een ander motief voor ogen had dan de hogere regelgever. Artikel 122
Gemeentewet is in een dergelijk geval niet van toepassing.
APV Schiermonnikoog-arrest (1980)
o Een autonome verordeningsbepaling die een eerder vastgestelde hogere
regeling aanvult, mag - gelet op de bovengrens - niet in strijd komen met (de
strekking van) die hogere regeling.
Van Gend & Loos-arrest (1963)
o De Europese gemeenschap vormt in het volkenrecht een nieuwe rechtsorde.
Onafhankelijk van de wetgeving der Lid-Staten roept het gemeenschapsrecht
ten laste van particulieren verplichtingen in het leven en is het ook geëigend
rechten te scheppen welke zij uit eigen hoofde kunnen geldig maken tegenover
de staat.
Costa/ENEL-arrest (1964)
o Bij het EEG-Verdrag hebben de Lid-Staten hun soevereiniteit, zij het op een
beperkt terrein, definitief begrensd. Het Verdrag heeft, anders dan bij gewone
verdragen het geval is, een eigen rechtsorde in het leven geroepen, die bij de
inwerkingtreding van het Verdrag in de rechtsorde der Lid-Staten is
opgenomen en die zowel voor de Lid-Staten als hun onderdanen bindend is.
De nationale rechter moet met de rechtsorde van de Gemeenschap rekening
houden. Latere eenzijdig afgekondigde wettelijke voorschriften die met de
rechtsorde van de Gemeenschap in strijd zijn, ontberen iedere werking.
Rookverbod-arrest (2014)
o Voor de rechtstreekse werking van een verdragsbepaling in de zin van art. 93
en 94 GW is de inhoud van de bepaling beslissend: is deze de bepaling
onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig om, in de context waarin zij
wordt geroepen, als objectief recht te kunnen functioneren? De enkele
omstandigheid dat de wetgever of de overheid keuze- of beleidsvrijheid
toekomt belet niet de rechtstreekse werking.
Meerenberg-arrest (1879)
o De koning heeft slechts wetgevende bevoegdheid voor zover zij uitdrukkelijk
berust op de Grondwet of de wet, of strekt ter uitvoering van de wet.
o Verwerkt in grondwetherziening in 1887 → art. 89 GW
Fluoridering-arrest (1973)
o De toevoeging van stoffen aan het drinkwater teneinde aar mee een geheel
buiten de eigenlijke drinkwatervoorziening gelegen doel te dienen, is een
maatregel van zó ingrijpende aard dat een waterleidingbedrijf daartoe -
behoudens een wettelijke grondslag - bij de vervullen van de hem in de
Waterleidingwet opgedragen taak niet de vrijheid heeft. Een zodanige
grondslag ontbreekt.
Wilnisser Visser-arrest (1922)
o Het in de APV opgenomen verbod om te vissen op zondag is onverbindend,
nu de raad daarbij de benedengrens van zijn autonome wetgevende
bevoegdheid heeft overschreden.
Emmense Baliekluivers-arrest (1952)
o Een gemeentelijke verordeningsbepaling die betrekking heeft op dezelfde
gedraging als een later in werking getreden hogere regeling komt niet van
rechtswege te vervallen, indien de gemeentelijke wetgever met deze bepaling
een ander motief voor ogen had dan de hogere regelgever. Artikel 122
Gemeentewet is in een dergelijk geval niet van toepassing.
APV Schiermonnikoog-arrest (1980)
o Een autonome verordeningsbepaling die een eerder vastgestelde hogere
regeling aanvult, mag - gelet op de bovengrens - niet in strijd komen met (de
strekking van) die hogere regeling.
Van Gend & Loos-arrest (1963)
o De Europese gemeenschap vormt in het volkenrecht een nieuwe rechtsorde.
Onafhankelijk van de wetgeving der Lid-Staten roept het gemeenschapsrecht
ten laste van particulieren verplichtingen in het leven en is het ook geëigend
rechten te scheppen welke zij uit eigen hoofde kunnen geldig maken tegenover
de staat.
Costa/ENEL-arrest (1964)
o Bij het EEG-Verdrag hebben de Lid-Staten hun soevereiniteit, zij het op een
beperkt terrein, definitief begrensd. Het Verdrag heeft, anders dan bij gewone
verdragen het geval is, een eigen rechtsorde in het leven geroepen, die bij de
inwerkingtreding van het Verdrag in de rechtsorde der Lid-Staten is
opgenomen en die zowel voor de Lid-Staten als hun onderdanen bindend is.
De nationale rechter moet met de rechtsorde van de Gemeenschap rekening
houden. Latere eenzijdig afgekondigde wettelijke voorschriften die met de
rechtsorde van de Gemeenschap in strijd zijn, ontberen iedere werking.
Rookverbod-arrest (2014)
o Voor de rechtstreekse werking van een verdragsbepaling in de zin van art. 93
en 94 GW is de inhoud van de bepaling beslissend: is deze de bepaling
onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig om, in de context waarin zij
wordt geroepen, als objectief recht te kunnen functioneren? De enkele
omstandigheid dat de wetgever of de overheid keuze- of beleidsvrijheid
toekomt belet niet de rechtstreekse werking.
