Samenvatting Politiestudies - 3 rechtspraktijk - juridische beroepen

Politiestudies
LES 1 – ALGEMENE INFO

o Inspecteur = uitvoerende taak
o Hoofdinspecteur = leidinggevende taak

Belangrijk om voor groepen te kunnen spreken, je boodschap over te brengen, …

INHOUD
o Geschiedenis
o Politiehervorming
o Community policing
o Federale politie
o Lokale politie
o Wijkwerking
o Onthaal
o Technologie & innovatie
o Selectieprocedure
o Basisopleiding


GESCHIEDENIS
Voor de hervorming van 2001  3 grote politiediensten

1. De rijkswacht
 16.000 personeelsleden
 Militair korps, opgericht in 1796
 Opdrachten gerechtelijke + bestuurlijke politie
 Bevoegd over heel grondgebied
 1998  3 politiediensten deel van rijkswacht: Scheepsvaart, Spoorweg & Luchtvaart

2. De gemeentepolitie
 18.000 personeelsleden
 Opgericht in 1836 (gemeentewet)
 Bevoegdheid is beperkt tot grondgebied van de gemeente
 Staan onder gezag van de burgemeester


3. Gerechtelijke politie bij de parketten (GPP)
 = Politie judiciaire
 2.000 personeelsleden
 Opgericht in 1919
 Opdrachten van gerechtelijke politie
 Strijd tegen georganiseerde criminaliteit
 Onder gezag van parket (PDK)

,Aanleidingen tot politiehervorming?
o Aanslagen – bendes – onrust in de jaren 80 en 90
o Slechte samenwerking tussen de politiediensten
o Vertrouwen in de politiediensten was weg

De Bende van Nijvel
 = Overvallen op supermarkten (vermoedens door rijkswacht)
 28 mensen overleden door aanslagen en overvallen (1982-1985)


CCC (Cellules communistes combattantes)
 = Bomaanslagen op overheidsinstanties, bankwezen, …
 25 aanslagen, met 28 doden


Het Heizeldrama
 = Finale Europacup (Liverpool – Juventus)
 Supporters uit vak gebroken + enorme schade aangericht
 Rijkswacht had voor de ene helft van stadion verantwoordelijkheid gekregen
 Gemeentepolitie had verantwoordelijkheid gekregen voor de andere helft van stadion.

 Hele rare situatie dat verdeeld werd, gebeurde anders nooit
 Normaal trad enkel de politie van Brussel op voor deze evenementen
 Als nodig was kwam de rijkswacht de politie bijstaan (buiten, nooit binnen stadion)

 Gebrek aan communicatie zorgt eigenlijk voor het gruwelijk verkeerd lopen van zaken.



Eerste stappen naar de hervorming
1. Eerste audit politiediensten in opdracht van ministerraad 1985: Conclusie
 Geen coherent en geïntegreerd politie- en veiligheidsbeleid
 Verantwoordelijkheden waren te versnipperd
 Nauwelijks sprake van coördinatie

2. Parlementaire onderzoekscommissie ‘Bendecommissie’ besloot eind jaren 80:
 Slechte coördinatie tussen politiediensten
 Bevoegdheden overlapten

3. Regering antwoordde met het Pinksterplan van 5 juni 1990

4. Geïntegreerde benadering van de politiefunctie met de Wet op Politieambt

5. Maar een echte hervorming bleef uit

,Zaak Dutroux heeft gezorgd voor de effectieve hervorming
De witte mars waar toen 300.000 mensen in mee liepen, moest een signaal zenden naar de
politiediensten toe, dat het tijd was voor verandering.

Commissie-Dutroux presenteerde in april 1997 haar rapport
 Hervorming tot geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op 2 niveaus
 Dus samengaan van GPP, gemeentepolitie en rijkswacht

De regering verwierp de suggestie en kwam in oktober 1997 met een eigen plan
 Politiestructuur met 2 politiediensten

Ontsnapping van Dutroux in 1998 uit een GERECHTSGEBOUW
 Heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat regering er wel in mee ging
 Tijd was rijp voor een verdergaande hervorming van het politielandschap
 Octopusakkoord  creëerde een geïntegreerde politie op 2 niveaus

Federaal niveau
Federale politie = samensmelting van rijkswacht & GPP

Lokaal niveau
Lokale politie = samensmelting van territoriale brigades rijkswacht & gemeentepolitie
 Bestaat nu uit politiezones
 Elke PZ kan één of meerdere gemeenten hebben (nu 183 PZ’s)


DE POLITIEHERVORMING
WGP 7 december 1998


Geïntegreerde politie
Waaraan kan je het geïntegreerde karakter herkennen?

 Rekrutering & selectie is hetzelfde voor iedereen
 Eengemaakte opleiding
 Eenheidsstatuut
 Mobiliteit (je kan overgaan van het enen korps naar het andere)
 Eén deontologische code (bv; integer zijn, jezelf niet laten omkopen)
 Zelfde databanken
 Steunmechanismen (logistiek, …)
 Visuele identiteit (uniform, logo, …)
 …

Oranje = federale politie
Blauw = lokale politie

, COMMUNITY POLICING
= Politie staat tussen de bevolking, gemeenschap (community)
 Vroeger gingen ze uit van eigen perspectief
 Nu luisteren naar belangen, noden, … van de gemeenschap
 Op gelijke voet, niet meer boven de gemeenschap

Met oog op een politie:
 Die meer in de samenleving is geïntegreerd
 Die ter beschikking staat van de burger(s)
 Die samen met de gemeenschap zoekt naar oplossingen die de lokale omstandigheden
van de oorzaken van onveiligheid voor ogen houden

Is van toepassing op de hele geïntegreerde politiedienst!


FEDERALE POLITIE
Een personeelsbestand van zo’n 11.000 politieambtenaren

2 voogdijministers:
o Justitie
 Paul Van Tigchelt

o Binnenlandse zaken
 Annelies Verlinden


Opdrachten:
 De Federale Politie neemt de gespecialiseerde en bovenlokale opdrachten van
bestuurlijke en gerechtelijke politie voor haar rekening met inachtneming van het
specialiteits- en subsidiariteitsbeginsel.

 Bevoegdheid over het hele Belgische grondgebied

 Supralokale opdrachten
Vergen specialiteit
Overstijgen het lokale gebied, dus de lokale politieopdrachten
Bv. terreur, moordonderzoek met verschillende verdachten over verschillende gemeenten

 Subsidiaire opdrachten
Ondersteunend aan Lokale politie
Bv. evenement in de stad

Structuur Federale Politie
Zie PPT 1

Bij het toelatingsexamen gaan ze polsen naar je kennis van de structuur van de Federale
politie, dus wie staat er aan het hoofd, onder hem, …

Wat valt er onder de bestuurlijke politie?
Dan kan je antwoorden: de Wegverkeerspolitie