Samenvatting Notariële praktijken - Rechtspraktijk 3e jaar (juridische beroepen)

Notariële praktijk en
hypotheekrechten
ALGEMENE INLEIDING
Wat doet een notaris?
o Notariële akten verlijden (+ formaliteiten ervoor & erna)
o Aangifte van nalatenschap opmaken + verplichtingen
(≠ Notariële akte, je kan dit zelf doen, omwille van moeilijkheidsgraad naar de notaris)
o Advies geven (fiscaal-juridisch advies)


3 domeinen van het notarieel recht
o Categorie 1: OG-recht
o Categorie 2: Familiaal vermogensrecht
o Categorie 3: Vennootschaps- en rechtspersonenrecht

Categorie 1: OG-recht
 Verkoop
 Ruil
 Krediet (+ hypotheek  als je lening aangaat met hypotheek = notaris)
 Afstand
‘Akte-verdeling’  mede-eigenaars die uit onverdeeldheid treden

 Schenking OG
 Erfpacht & opstal
 Levenslange huur

 Verkavelingsakten (= groot stuk grond dat onderverdeeld wordt in verschillende loten)
 Die verkaveling (verdeling) moet via de notaris gebeuren

 Basisakten
 Appartementsmede-eigendom, basisakte met rechten van gemene delen + privé

 Onroerende erfopvolging
 OG in nalatenschap, notaris beschrijven wie erfgenamen zijn & dus eigenaar wordt



Categorie 2: Familiaal vermogensrecht
 Huwelijkscontracten
 Samenlevingscontracten
 Schenkingen en testamenten/nalatenschappen
 EOT
 Zorgvolmacht
 …

Categorie 3: Vennootschaps- en rechtspersonenrecht
 Oprichting (vennootschappen met beperkte AS ook via notaris)

, Statutenwijziging (incl. ontbinding)
 Fusie
DEEL 1: INLEIDING + INRICHTING VAN HET NOTARIAAT +
DEONTOLOGISCHE REGELS IN DE PRAKTIJK


1. INLEIDING EN HISTORIEK
A. Belangrijkste wetgeving voor de inrichting van het notarisambt en deontologie
 PPT eens lezen

B. Verleden – heden – toekomst
o Verleden
 Romeinen
 Nood aan geschriften die samenleving regelden
 Eerst iemand die puur voor 1 meester werkte, later voor de samenleving

 Late middeleeuwen
 Hoofdberoep geworden
 Akten met authentieke bewijswaarde & uitvoerbare kracht

 Ventôsewet (Organieke Wet Notariaat) 1803
 Ambt = werd een deel van de overheid

 In 2.000 belangrijke vernieuwingen aangebracht aan de OWN
 Objectivering benoemingen (= voor iedereen op zelfde manier: examen)
 Nieuwe regeling klachtenbehandeling
 Mogelijkheid om te associëren (= samenwerken)


o Heden
 Wet 6 juli 2017 (Potpourri V) voert ook hervormingen door voor het notariaat
 Kleine wijzigingen aan de bevoegdheid
 Digitalisering (bv. akte op afstand)
…

 Wet 30 april 2020 n.a.v. COVID-19
 Definitieve maatregelen
Authentieke volmacht in gedematerialiseerde vorm

 Tijdelijke maatregelen
Tijdens corona tijdelijke maatregelen genomen, nu teruggeschroefd


o Toekomst
 Behoudsgezinde beroepsgroep
 Snel evoluerende maatschappij
 Sterke professionaliteit blijft nodig
 Digitalisering (bv. e-registration, elektronische handtekening, …)

 Concurrentie met andere juristen

,  Grote law-firms – successieplanning
 Kritiek vanuit Europa op vestigingswet, vast tarief, vrij verkeer (beperking), …
2. DE NOTARIS
2.1. Definitie
Art. 1 OWN:
‘Notarissen zijn openbare ambtenaren (a), aangesteld om alle (b) akten en contracten te
verlijden waaraan partijen de authenticiteit van overheidsakten moeten of willen (c) doen
verlenen, de dagtekening (d) ervan te verzekeren, ze in bewaring te houden (e) en er
grossen en uitgiften (f) van af te geven’

Oefent een door de wet ingesteld ambt uit en is met een deel van het overheidsgezag
belast

A. OPENBAAR AMBTENAAR
o Maar verschillende ‘rollen’ voor de notaris
 Openbaar ambtenaar
 Juridische dienstverlener (‘vrij beroep’)
 Raadsman
 Vertrouwenspersoon
 Bemiddelaar
 Schepper van recht

o = Bekleed met deel van overheidsgezag

o Gevolg
 Akten met authentieke bewijswaarde en uitvoerbare kracht
 Authentieke bewijswaarde = wat erin staat, wordt geacht juist te zijn
 (Eventueel tegenbewijs is mogelijk)

Stel koper en verkoper zijn overeengekomen om ook de gordijnen mee te verkopen
Staat zo in de akte (en ziet dan achteraf dat ze weg zijn)
Dus koper gaat naar verkoper om te klagen, kan de verkoper nog beweren dat ze niet
overeenkwamen over de gordijnen? Nee, want wat in akte staat = juist

 Uitvoerbare kracht = verbintenissen uitgevoerd worden, geen rechter nodig


o Haalt bevoegdheid uit de wet


Kenmerken en gevolgen
1. Het notariaat is onverdraagbaar & buiten de handel
2. Specifieke bepalingen uit Sw van toepassing
3. Onverenigbaarheden + verboden activiteiten
4. Numerus clausus
5. Verplichte onpartijdigheid
6. Vast ereloon
7. Verplichting tot ambtsverlening

, 1. Het notariaat is onverdraagbaar & buiten de handel
o Geen vererving of contractuele overdracht
o Wel vergoeding bij overdracht  naargelang aantal aktes

o Benoeming door minister van justitie
 Eerst 3 jaar stage (of bekwaamheidsattest)
 Dan vergelijkend examen
 Postuleren (postuleren voor een plaats: vrije standplaats)
 Ofwel associëren (samenwerken)

o Notaris kan zijn opdracht niet delegeren
 Medewerkers mogen geen akten ondertekenen (hij moet dit zelf doen)


2. Specifieke bepalingen uit Sw van toepassing
o Sommige misdrijven zwaarder bestraft indien gepleegd op een openbaar
ambtenaar
Bv. Smaad (art. 276 Sw), opzettelijke slagen en verwondingen (art. 280 Sw)

o Sommige misdrijven zwaarder bestraft indien gepleegd door een openbaar
ambtenaar
Bv. Valsheid in geschrifte (art. 194-195 Sw) – def. Cass. 2010
Volgens HvC: de waarheid vermommen om 1 of ander nadeel toe te brengen, dus met doel om
nadeel toe te brengen

Bv. Huis verkocht voor 390.000 euro en makelaar vraagt aan notaris om compromis op te
maken  bij die vraag zit er een briefje waarbij dat makelaar vraagt om in compromis te
zetten dat het 350.000 was. Is het dan valsheid?
Ja, want nadeel voor de overheid! (= publiekelijk nadeel)

Bv. Verduisteren van geld (240 Sw), kwaadwillig vernietigen titels (art. 241 Sw),
Nalatigheid (art. 242 Sw). Bv. Belangenneming (art. 245 Sw.)

Notaris mag zelf geen belang nemen in de zaken die hij behartigt, dus geen voordeel uithalen.
Vb. HvB Gent: notaris veroordeelt voor belangenneming: was sprake van openbare verkoop
‘veiling’ in de zittingszaal zat er een medewerkster van de notaris mee te bieden  dat mag!
Ze had uiteindelijk het hoogste bod, daarna zei ze dat ze voor de notaris geboden en gekocht
had = belangenneming (om de prijs op te drijven!)




3. Onverenigbaarheden + verboden activiteiten
o Onverenigbaar met sommige andere beroepen zoals:
 Advocaat, rechter, GDW, …

o Verboden activiteiten zoals:
 Handeldrijven, zaakvoerder of bestuurder zijn van vennootschap die
handelsactiviteit tot doel heeft, (bij)kantoor hebben op andere plek dan
standplaats, fondsen van cliënten in eigen voordeel beleggen.