BLOK 3.5 Eten, seks en andere behoeftes Karolien Garritsen
Probleem 4
Seksuele dysfuncties
Problem 4.1 & 4.2
▪ Welke seksuele stoornissen zijn er in mannen en vrouwen en hoe behandel je deze?
American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders.
NOTE: De criteria zijn in het Engels overgenomen i.v.m. het Engelse tentamen. De rest van de samenvatting
is in het Nederlands geschreven.
Delayed ejaculation
Criteria
A. Either of the following symptoms must be experienced on almost all or all occasions (approximately
75%-100%) of partnered sexual activity (in identified situational contexts or, if generalized, in all
contexts), and without the individual desiring delay:
1. Marked delay in ejaculation.
2. Marked infrequency or absence of ejaculation.
B. The symptoms in Criterion A have persisted for a minimum duration of approximately 6 months.
C. The symptoms in Criterion A cause clinically significant distress in the individual.
D. The sexual dysfunction is not better explained by a nonsexual mental disorder or as a consequence of
severe relationship distress or other significant stressors and is not attributable to the effects of a
substance/medication or another medical condition.
Specify whether:
- Lifelong: The disturbance has been present since the individual became sexually active.
- Acquired: The disturbance began after a period of relatively normal sexual function.
Specify whether:
- Generalized: Not limited to certain types of stimulation, situations, or partners.
- Situational: Only occurs with certain types of stimulation, situations, or partners.
Specify current severity:
- Mild: Evidence of mild distress over the symptoms in Criterion A.
- Moderate: Evidence of moderate distress over the symptoms in Criterion A.
- Severe: Evidence of severe or extreme distress over the symptoms in Criterion A.
Diagnostische kenmerken
Het onderscheidende kenmerk is een gemarkeerd delay in of onvermogen om ejaculatie te bereiken. De
man rapporteert moeilijkheden of onvermogen ongeacht de aanwezigheid van adequate seksuele stimulatie
en desire voor ejaculatie. De presenteerde klacht bevat meestal seksuele activiteit met een partner. De
diagnose is meestal gemaakt door self-report van het individu.
Geassocieerde kenmerken
De man en partner kunnen verlengde pogingen rapporteren om een orgasme te bereiken tot het punt van
uitputting of genitale discomfort. Sommige mannen vermijden seksuele activiteit vanwege een repetitief
patroon of moeilijkheden met ejaculatie. Sommige seksuele partners vinden hun partner dan seksueel
minder aantrekkelijk. Naast de subtypes moeten de volgende 5 factoren in acht genomen worden: partner
factoren (bv. seksuele problemen partner), relatie factoren (bv. slechte communicatie), individuele
kwetsbaarheidsfactoren (bv. slecht lichaamsbeeld), psychiatrische comorbidtieit (bv. depressie) of stressoren
(bv. baanverlies), culturele/religieuze factoren (bv. houding tegenover seksualiteit) en als laatst medische
factoren relevant voor prognose, verloop of behandeling.
1
, BLOK 3.5 Eten, seks en andere behoeftes Karolien Garritsen
Prevalentie en cultuur gerelateerde issues
Het is de minst voorkomende mannelijke seksuele klacht. Maar 75% van de mannen rapporteren altijd
ejaculatie tijdens seksuele activiteit en minder dan 1% van de mannen klagen over klachten die meer dan 6
maanden duren. De klachten komen het meest voor bij mannen in Aziatische populaties dan mannen in
Europa, Australië of de US. De variatie kan toe te schrijven zijn aan culturele of genetische verschillen tussen
de culturen.
Ontwikkeling en verloop
Lifelong delayed ejaculation begint met vroege seksuele ervaringen en blijft bestaan tijdens het leven.
Acquired begint na een periode van normale seksuele functie. De prevalentie van lijkt relatief constant te
blijven tot de 50 jaar, waar de incidentie significant toeneemt. Bij 80 jaar rapporteren twee keer zo veel
mannen het dan mannen jongeren dan 59 jaar. Het is lastig om te bepalen wanneer ejaculatie laat is.
Risico en prognostische factoren
- Genetische en fysiologische: leeftijd-gerelateerd verlies van snel-conducting perifere sensorische
zenuwen en leeftijd-gerelateerde verminderde seks steroïde secretie kan geassocieerd zijn met de
toename in delayed ejaculation in mannen ouder dan 50 jaar.
Functionele gevolgen
Kan bijdragen aan moeilijkheden in conceptie. Het is vaak geassocieerd met psychologische distress in een
van de of beide partners.
Differentiële diagnose
- Andere medische conditie: belangrijkste is tussen delayed ejaculation volledig verklaard door andere
medische ziekte of letsel en delayed ejaculation met een psychogenische, idiopathische of
gecombineerde psychologische en medische etiologie. Andere medische ziektes of letsel kan delays in
ejaculatie produceren onafhankelijk van psychologische issues. Een aantal neurodegeneratieve ziektes,
zoals multiple sclerois kunnen zorgen voor onvermogen van ejaculatie.
- Middelen/medicatiegebruik: een aantal middelen, zoals antidepressiva, antipsychotica, alfa
sympathetische drugs en opioïde drugs kunnen zorgen voor ejaculatie problemen.
- Dysfunctie met orgasmes: ejaculatie vindt plaats in de genitaliën waar de ervaring van orgasmes
primair subjectief is. Ejaculatie en orgasmes kunnen tegelijk plaatsvinden, maar hoeft niet altijd.
Wanneer een man met normale ejaculatie klachten heeft over verminderd plezier, zal dit niet gezien
worden als delayed ejaculatie.
Comorbiditeit
Er is wat bewijs dat suggereert dat het vaker voorkomt in ernstige vormen van major depressie disorder.
Erectile disorder
Criteria
A. At least one of the three following symptoms must be experienced on almost all or all (approximately
75%-100%) occasions of sexual activity (in identified situational contexts or, if generalized, in all
contexts):
1. Marked difficulty in obtaining an erection during sexual activity.
2. Marked difficulty in maintaining an erection until the completion of sexual activity.
3. Marked decrease in erectile rigidity.
B. The symptoms in Criterion A have persisted for a minimum duration of approximately 6 months.
C. The symptoms in Criterion A cause clinically significant distress in the individual.
D. The sexual dysfunction is not better explained by a nonsexual mental disorder or as a consequence of
severe relationship distress or other significant stressors and is not attributable to the effects of a
substance/medication or another medical condition.
Specify whether:
- Lifelong: The disturbance has been present since the individual became sexually active.
- Acquired: The disturbance began after a period of relatively normal sexual function.
2
Probleem 4
Seksuele dysfuncties
Problem 4.1 & 4.2
▪ Welke seksuele stoornissen zijn er in mannen en vrouwen en hoe behandel je deze?
American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders.
NOTE: De criteria zijn in het Engels overgenomen i.v.m. het Engelse tentamen. De rest van de samenvatting
is in het Nederlands geschreven.
Delayed ejaculation
Criteria
A. Either of the following symptoms must be experienced on almost all or all occasions (approximately
75%-100%) of partnered sexual activity (in identified situational contexts or, if generalized, in all
contexts), and without the individual desiring delay:
1. Marked delay in ejaculation.
2. Marked infrequency or absence of ejaculation.
B. The symptoms in Criterion A have persisted for a minimum duration of approximately 6 months.
C. The symptoms in Criterion A cause clinically significant distress in the individual.
D. The sexual dysfunction is not better explained by a nonsexual mental disorder or as a consequence of
severe relationship distress or other significant stressors and is not attributable to the effects of a
substance/medication or another medical condition.
Specify whether:
- Lifelong: The disturbance has been present since the individual became sexually active.
- Acquired: The disturbance began after a period of relatively normal sexual function.
Specify whether:
- Generalized: Not limited to certain types of stimulation, situations, or partners.
- Situational: Only occurs with certain types of stimulation, situations, or partners.
Specify current severity:
- Mild: Evidence of mild distress over the symptoms in Criterion A.
- Moderate: Evidence of moderate distress over the symptoms in Criterion A.
- Severe: Evidence of severe or extreme distress over the symptoms in Criterion A.
Diagnostische kenmerken
Het onderscheidende kenmerk is een gemarkeerd delay in of onvermogen om ejaculatie te bereiken. De
man rapporteert moeilijkheden of onvermogen ongeacht de aanwezigheid van adequate seksuele stimulatie
en desire voor ejaculatie. De presenteerde klacht bevat meestal seksuele activiteit met een partner. De
diagnose is meestal gemaakt door self-report van het individu.
Geassocieerde kenmerken
De man en partner kunnen verlengde pogingen rapporteren om een orgasme te bereiken tot het punt van
uitputting of genitale discomfort. Sommige mannen vermijden seksuele activiteit vanwege een repetitief
patroon of moeilijkheden met ejaculatie. Sommige seksuele partners vinden hun partner dan seksueel
minder aantrekkelijk. Naast de subtypes moeten de volgende 5 factoren in acht genomen worden: partner
factoren (bv. seksuele problemen partner), relatie factoren (bv. slechte communicatie), individuele
kwetsbaarheidsfactoren (bv. slecht lichaamsbeeld), psychiatrische comorbidtieit (bv. depressie) of stressoren
(bv. baanverlies), culturele/religieuze factoren (bv. houding tegenover seksualiteit) en als laatst medische
factoren relevant voor prognose, verloop of behandeling.
1
, BLOK 3.5 Eten, seks en andere behoeftes Karolien Garritsen
Prevalentie en cultuur gerelateerde issues
Het is de minst voorkomende mannelijke seksuele klacht. Maar 75% van de mannen rapporteren altijd
ejaculatie tijdens seksuele activiteit en minder dan 1% van de mannen klagen over klachten die meer dan 6
maanden duren. De klachten komen het meest voor bij mannen in Aziatische populaties dan mannen in
Europa, Australië of de US. De variatie kan toe te schrijven zijn aan culturele of genetische verschillen tussen
de culturen.
Ontwikkeling en verloop
Lifelong delayed ejaculation begint met vroege seksuele ervaringen en blijft bestaan tijdens het leven.
Acquired begint na een periode van normale seksuele functie. De prevalentie van lijkt relatief constant te
blijven tot de 50 jaar, waar de incidentie significant toeneemt. Bij 80 jaar rapporteren twee keer zo veel
mannen het dan mannen jongeren dan 59 jaar. Het is lastig om te bepalen wanneer ejaculatie laat is.
Risico en prognostische factoren
- Genetische en fysiologische: leeftijd-gerelateerd verlies van snel-conducting perifere sensorische
zenuwen en leeftijd-gerelateerde verminderde seks steroïde secretie kan geassocieerd zijn met de
toename in delayed ejaculation in mannen ouder dan 50 jaar.
Functionele gevolgen
Kan bijdragen aan moeilijkheden in conceptie. Het is vaak geassocieerd met psychologische distress in een
van de of beide partners.
Differentiële diagnose
- Andere medische conditie: belangrijkste is tussen delayed ejaculation volledig verklaard door andere
medische ziekte of letsel en delayed ejaculation met een psychogenische, idiopathische of
gecombineerde psychologische en medische etiologie. Andere medische ziektes of letsel kan delays in
ejaculatie produceren onafhankelijk van psychologische issues. Een aantal neurodegeneratieve ziektes,
zoals multiple sclerois kunnen zorgen voor onvermogen van ejaculatie.
- Middelen/medicatiegebruik: een aantal middelen, zoals antidepressiva, antipsychotica, alfa
sympathetische drugs en opioïde drugs kunnen zorgen voor ejaculatie problemen.
- Dysfunctie met orgasmes: ejaculatie vindt plaats in de genitaliën waar de ervaring van orgasmes
primair subjectief is. Ejaculatie en orgasmes kunnen tegelijk plaatsvinden, maar hoeft niet altijd.
Wanneer een man met normale ejaculatie klachten heeft over verminderd plezier, zal dit niet gezien
worden als delayed ejaculatie.
Comorbiditeit
Er is wat bewijs dat suggereert dat het vaker voorkomt in ernstige vormen van major depressie disorder.
Erectile disorder
Criteria
A. At least one of the three following symptoms must be experienced on almost all or all (approximately
75%-100%) occasions of sexual activity (in identified situational contexts or, if generalized, in all
contexts):
1. Marked difficulty in obtaining an erection during sexual activity.
2. Marked difficulty in maintaining an erection until the completion of sexual activity.
3. Marked decrease in erectile rigidity.
B. The symptoms in Criterion A have persisted for a minimum duration of approximately 6 months.
C. The symptoms in Criterion A cause clinically significant distress in the individual.
D. The sexual dysfunction is not better explained by a nonsexual mental disorder or as a consequence of
severe relationship distress or other significant stressors and is not attributable to the effects of a
substance/medication or another medical condition.
Specify whether:
- Lifelong: The disturbance has been present since the individual became sexually active.
- Acquired: The disturbance began after a period of relatively normal sexual function.
2
