ONCO BFO1 (Lymf)oedeem bij oncologie
Ongeveer 1 op de 8 à 9 vrouwen krijgt te maken met mammacarcinoom (Verdonk). Elk jaar wordt bij ca.
10.000 vrouwen deze diagnose gesteld. Tot voor kort werd bij de borstoperatie standaard een
okselkliertoilet uitgevoerd gevolgd door radiotherapie. Na deze ingreep kunnen er soms complicaties
optreden. Eén daarvan is de ontwikkeling van een secundair lymfoedeem in de arm. Dit kan ook weer
leiden tot andere complicaties zoals pijn, sensibiliteitsstoornissen en zelfs functiebeperkingen.
Fysiotherapie / oedeemtherapie speelt een belangrijke rol bij de behandeling van de complicaties.
Ongeveer 20% van de patiënten bij wie een okselkliertoilet heeft plaatsgevonden ontstaat een
lymfoedeem en dit cijfer kan zelfs stijgen tot 40% als ook nog bestraling en of andere nabehandeling heeft
plaatsgevonden. De mogelijkheden van de fysiotherapie bij deze patiëntencategorie liggen voor een groot
deel binnen de oedeemtherapie.
Ook bij andere oncologische aandoeningen zal de chirurg kiezen voor het verwijderen van lymfknopen.
hetgeen dan eveneens kan leiden tot lymfoedeem in bijbehorende afvoergebieden.
PPA en aantekeningen:
Hulpvraag: oedeem zodanig onder controle krijgen dat ze haar werk dragelijk kan uitvoeren, ook binnen
Health Condition
Patient/Fam
2005 borstkanker Arm li minder kracht Wandelen
of problems
perceptions
disabilities
Schildwachtklier is eruit en minder beweeglijk – Sporten
an
ily
later meer er uitgehaald kan nog wel alles doen Aardappels schillen
Bestraling + chemo Moeilijk nek meer last van oedeem
Daarna fysiek steeds beter ontspannen veel Strijken meer last van
Body structures/functions Movement functions Activities/Participation
therapist
identificatio Physical
Personal factors Environmental factors
ns
Kinderverpleegkundige Paracetamol
Geschiedenis: Getrouwd, 3 kinderen
mammacarcinoom Thuis gaat alles goed nu
Vrouw
Maakt zich zorgen
Oestrogeen kan groeibevorderend zijn voor tumor
Herceptin: hormoontherapie
PORT A CAT: opening maken onder de huid een zakje waardoor de chemo gelijk in het bloed kan komen
dan via infuus. Dit doen ze bij mensen die niet goed geprikt kunnen worden.
Onderzoeken:
- Oedeem
o Inspectie
o Palpatie
o Oedeem meten
- functiestoornissen bewegingsapparaat
o mobiliteit schouder
anteflexie
abductie
exorotatie
endorotatie
o mobiliteit elleboog
flexie
extensie
o mobiliteit hand
vuist maken
vingers
o spierkracht
, o vermoeidheid
- conditie
o astrandtest
o 6 minuten wandeltest
ONCO V1 Onderzoek oncologie
De fysiotherapeut krijgt steeds meer te maken met patiënten na medische behandelingen van kanker. In
deze vaardigheidsles onderzoeken we met name kankersurvivors (Beweeginterventie Oncologie).
Patiënten kunnen zich via DTF melden of doorverwezen zijn door oncoloog, specialistisch
verpleegkundige of huisarts.
Het diagnostisch proces richt zich specifiek op bewegingsproblemen ten gevolge van de medische
behandelingen van de kanker. Voorbeelden van problemen zijn pijn, spanningsklachten, stug
littekenweefsel, huidveranderingen, stijfheid van gewrichten en spieren, lymfoedeem (vochtophoping),
spierzwakte, conditieverlies en vermoeidheid.
Lastmeter meet hoeveel last iemand van de ziekte heeft op dit moment.
Ontstaan uit disstressbarometer
Inventariseert breed
Verschillende domeinen
- praktische problemen
- sociale problemen
- emotioneel probleem
- religieus/spiritueel probleem
PSK + VAS + CES-D uitvragen na lastmeter
- enkelvoudige problematiek
- meervoudige problematiek
o bij 5 is een afkappunt voor meervoudige problematiek
VAS -> vermoeidheid en zwaarte
Vermoeidheidsindex meet fysieke en psychische vermoeidheid
MVI = multidimensionele vermoeidheid index
Anamnese bij oncologische patient
- verwijzing en casusbeschrijving
- allebei zonder oedeem tijdens chemo onderzoek en behandelen
Rode vlaggen: welke regio en daar de rode vlaggen van uitvragen
- zie ook algemene rode vlaggen
o gewichtsverlies
o pijn in rust
Ongeveer 1 op de 8 à 9 vrouwen krijgt te maken met mammacarcinoom (Verdonk). Elk jaar wordt bij ca.
10.000 vrouwen deze diagnose gesteld. Tot voor kort werd bij de borstoperatie standaard een
okselkliertoilet uitgevoerd gevolgd door radiotherapie. Na deze ingreep kunnen er soms complicaties
optreden. Eén daarvan is de ontwikkeling van een secundair lymfoedeem in de arm. Dit kan ook weer
leiden tot andere complicaties zoals pijn, sensibiliteitsstoornissen en zelfs functiebeperkingen.
Fysiotherapie / oedeemtherapie speelt een belangrijke rol bij de behandeling van de complicaties.
Ongeveer 20% van de patiënten bij wie een okselkliertoilet heeft plaatsgevonden ontstaat een
lymfoedeem en dit cijfer kan zelfs stijgen tot 40% als ook nog bestraling en of andere nabehandeling heeft
plaatsgevonden. De mogelijkheden van de fysiotherapie bij deze patiëntencategorie liggen voor een groot
deel binnen de oedeemtherapie.
Ook bij andere oncologische aandoeningen zal de chirurg kiezen voor het verwijderen van lymfknopen.
hetgeen dan eveneens kan leiden tot lymfoedeem in bijbehorende afvoergebieden.
PPA en aantekeningen:
Hulpvraag: oedeem zodanig onder controle krijgen dat ze haar werk dragelijk kan uitvoeren, ook binnen
Health Condition
Patient/Fam
2005 borstkanker Arm li minder kracht Wandelen
of problems
perceptions
disabilities
Schildwachtklier is eruit en minder beweeglijk – Sporten
an
ily
later meer er uitgehaald kan nog wel alles doen Aardappels schillen
Bestraling + chemo Moeilijk nek meer last van oedeem
Daarna fysiek steeds beter ontspannen veel Strijken meer last van
Body structures/functions Movement functions Activities/Participation
therapist
identificatio Physical
Personal factors Environmental factors
ns
Kinderverpleegkundige Paracetamol
Geschiedenis: Getrouwd, 3 kinderen
mammacarcinoom Thuis gaat alles goed nu
Vrouw
Maakt zich zorgen
Oestrogeen kan groeibevorderend zijn voor tumor
Herceptin: hormoontherapie
PORT A CAT: opening maken onder de huid een zakje waardoor de chemo gelijk in het bloed kan komen
dan via infuus. Dit doen ze bij mensen die niet goed geprikt kunnen worden.
Onderzoeken:
- Oedeem
o Inspectie
o Palpatie
o Oedeem meten
- functiestoornissen bewegingsapparaat
o mobiliteit schouder
anteflexie
abductie
exorotatie
endorotatie
o mobiliteit elleboog
flexie
extensie
o mobiliteit hand
vuist maken
vingers
o spierkracht
, o vermoeidheid
- conditie
o astrandtest
o 6 minuten wandeltest
ONCO V1 Onderzoek oncologie
De fysiotherapeut krijgt steeds meer te maken met patiënten na medische behandelingen van kanker. In
deze vaardigheidsles onderzoeken we met name kankersurvivors (Beweeginterventie Oncologie).
Patiënten kunnen zich via DTF melden of doorverwezen zijn door oncoloog, specialistisch
verpleegkundige of huisarts.
Het diagnostisch proces richt zich specifiek op bewegingsproblemen ten gevolge van de medische
behandelingen van de kanker. Voorbeelden van problemen zijn pijn, spanningsklachten, stug
littekenweefsel, huidveranderingen, stijfheid van gewrichten en spieren, lymfoedeem (vochtophoping),
spierzwakte, conditieverlies en vermoeidheid.
Lastmeter meet hoeveel last iemand van de ziekte heeft op dit moment.
Ontstaan uit disstressbarometer
Inventariseert breed
Verschillende domeinen
- praktische problemen
- sociale problemen
- emotioneel probleem
- religieus/spiritueel probleem
PSK + VAS + CES-D uitvragen na lastmeter
- enkelvoudige problematiek
- meervoudige problematiek
o bij 5 is een afkappunt voor meervoudige problematiek
VAS -> vermoeidheid en zwaarte
Vermoeidheidsindex meet fysieke en psychische vermoeidheid
MVI = multidimensionele vermoeidheid index
Anamnese bij oncologische patient
- verwijzing en casusbeschrijving
- allebei zonder oedeem tijdens chemo onderzoek en behandelen
Rode vlaggen: welke regio en daar de rode vlaggen van uitvragen
- zie ook algemene rode vlaggen
o gewichtsverlies
o pijn in rust
