1. Instrumenten mondonderzoek & niet chirurgische
ingrepen
Scalen: tandplaque en tandsteen verwijderen op tandoppervlak zowel supra als subgingivaal
Rootplanen: glad maken van cement van worteloppervlak na subgingivale curettage of scaling
1. types instrumenten
a. handinstrumenten
Mondonderzoek
1. mondspiegel:
Gebruikt om: -indirect zicht op werkvlak bouw: - handvat
-Indirect werkveld belichten - schacht/hals
-Retractor weke weefsels - werkeinde (spiegel)
2. haaksonde:
Gebruikt om: vroeger cariës te detecteren, nu niet meer. Riskeren intact glazuur oppervlak te
beschadigen
Bouw: sikkelvormig werkeinde met scherpe punt
3. pocketsonde:
Gebruikt om: verlies van aanhechting en pocket diepte te meten
Bouw: gladde afgeronde tip, roestvrijstaal
Standaard pocketsonde WHO CPITN sonde
- 1mm markering - 3.5 – 5.5 mm markering
- kleurcode - bolle tip voor detecteren tandsteen
4. furcatiesonde:
Gebruikt om: opsporen van parodontitis, meten van ruimte tussen de wortels van de kies.
Gebitsreiniging
- schacht onderverdeeld in 1ste en 2de deel
- hals kan gebogen zijn, afhankelijk welke plaats
,1. scalers:
Bouw: - recht of gebogen werkeinde
- driehoekig of trapeziumvormig in doorsnede
- 2 snijdende randen en loopt uit in punt
Fronttanden: handvat, schacht en werkblad in 1 vlak
Molaren en premolaren: schacht 1 of meer hoeken
2. curettes:
Bouw: - 1 of 2 snijranden afgerond in bolle tip
- dwarsdoorsnede halve cirkel
Gebruikt om: - sub als supragingivaal gebruik
- rootplaning
- aangebrachte schade kleiner dan scaler door afgeronde bolle tip
Universele Gracey Furcatie
- niet gebied specifiek - gebied specifiek - curetteren van furcaties
- 2 actieve snijranden - 1 actieve snijrand
- subgingivaal tandsteen en - subgingivaal scalen en
tandplaque op worteloppervlak rootplannen
- rechte hoek tussen werkblad - schuine hoek tussen werkblad
en laagste deel schacht en laagste deel schacht
3. vijl (additief)
Bouw: - gekarteld werkblad
- schacht in verschillende richting gebogen
Gebruikt om: - tandoppervlak glad maken aan cement-glazuur grens
- restauraties bij werken
4. excavatoren (additief)
Bouw: - lepelvormig
- binnenzijde vlak en buitenzijde bol
Gebruikt om: - moeilijk te bereiken supragingivale zones bereiken
5. beitels en hakken (additief)
Bouw: - recht snijdende rand Gebruikt om: - supragingivaal tandsteen te verwijderen, niet meer
gebruikt
, b. mechanisch aangedreven instrumenten (elektrisch en lucht)
ultrasone toestellen → mechanisch aangedreven instrumenten
→ vorm van metalen hoog frequent trillende tip (elektrisch of lucht
aangedreven)
→ zowel harde als zachte aanslag worteloppervlak verwijdert
→ trillingen wekken warmte op dus tip afgekoeld met water
→ basiselement de motor en handstuk. Met voetpedaal of in unit
→ verschillende tips, vormen en afmetingen
1. ultrasone scalers (elektrisch)
= frequentie tussen 18 – 45 kHz + elektrische energie omgezet in mechanische
Manier waarop trillingen worden opgewekt
Magnetostrictieve effect Piezo-elektrische effect
Lamellen in handvat in trilling gebracht door Kristallen in handvat door wisselend elektrisch
wisselstroom → magnetisch veld veld trillen
= beweging tip ellips vorm = beweegt als beitel
2. sonische scalers (lucht)
= luchtdruk om mechanische trillingen op te wekken + frequentie 2 – 6 kHz
2. materialen preventieve zorg
2.1 vernissen en gelen
a. fluoride
= mineraal die tandbederf kan voorkomen. Impact op demineralisatie (vanaf PH 5.5) als remineralistie
→ Mondzorg gebruikt als zout NaF (natriumfluoride)
Resulteert in hydroxylfluorapatiet, mineraal beter bestand tegen zuurinwerking
→ hoge concentratie fluoride
→ afhankelijk patiënt 6 maandelijks aangebracht
→ vernissen voor zowel melk- als volwassengebit
→ blijven vrij lang gehecht aan tandoppervlak en scheiden fluoride af
→ verzegelen van dentine-tubuli (dentinekanaaltjes)
ingrepen
Scalen: tandplaque en tandsteen verwijderen op tandoppervlak zowel supra als subgingivaal
Rootplanen: glad maken van cement van worteloppervlak na subgingivale curettage of scaling
1. types instrumenten
a. handinstrumenten
Mondonderzoek
1. mondspiegel:
Gebruikt om: -indirect zicht op werkvlak bouw: - handvat
-Indirect werkveld belichten - schacht/hals
-Retractor weke weefsels - werkeinde (spiegel)
2. haaksonde:
Gebruikt om: vroeger cariës te detecteren, nu niet meer. Riskeren intact glazuur oppervlak te
beschadigen
Bouw: sikkelvormig werkeinde met scherpe punt
3. pocketsonde:
Gebruikt om: verlies van aanhechting en pocket diepte te meten
Bouw: gladde afgeronde tip, roestvrijstaal
Standaard pocketsonde WHO CPITN sonde
- 1mm markering - 3.5 – 5.5 mm markering
- kleurcode - bolle tip voor detecteren tandsteen
4. furcatiesonde:
Gebruikt om: opsporen van parodontitis, meten van ruimte tussen de wortels van de kies.
Gebitsreiniging
- schacht onderverdeeld in 1ste en 2de deel
- hals kan gebogen zijn, afhankelijk welke plaats
,1. scalers:
Bouw: - recht of gebogen werkeinde
- driehoekig of trapeziumvormig in doorsnede
- 2 snijdende randen en loopt uit in punt
Fronttanden: handvat, schacht en werkblad in 1 vlak
Molaren en premolaren: schacht 1 of meer hoeken
2. curettes:
Bouw: - 1 of 2 snijranden afgerond in bolle tip
- dwarsdoorsnede halve cirkel
Gebruikt om: - sub als supragingivaal gebruik
- rootplaning
- aangebrachte schade kleiner dan scaler door afgeronde bolle tip
Universele Gracey Furcatie
- niet gebied specifiek - gebied specifiek - curetteren van furcaties
- 2 actieve snijranden - 1 actieve snijrand
- subgingivaal tandsteen en - subgingivaal scalen en
tandplaque op worteloppervlak rootplannen
- rechte hoek tussen werkblad - schuine hoek tussen werkblad
en laagste deel schacht en laagste deel schacht
3. vijl (additief)
Bouw: - gekarteld werkblad
- schacht in verschillende richting gebogen
Gebruikt om: - tandoppervlak glad maken aan cement-glazuur grens
- restauraties bij werken
4. excavatoren (additief)
Bouw: - lepelvormig
- binnenzijde vlak en buitenzijde bol
Gebruikt om: - moeilijk te bereiken supragingivale zones bereiken
5. beitels en hakken (additief)
Bouw: - recht snijdende rand Gebruikt om: - supragingivaal tandsteen te verwijderen, niet meer
gebruikt
, b. mechanisch aangedreven instrumenten (elektrisch en lucht)
ultrasone toestellen → mechanisch aangedreven instrumenten
→ vorm van metalen hoog frequent trillende tip (elektrisch of lucht
aangedreven)
→ zowel harde als zachte aanslag worteloppervlak verwijdert
→ trillingen wekken warmte op dus tip afgekoeld met water
→ basiselement de motor en handstuk. Met voetpedaal of in unit
→ verschillende tips, vormen en afmetingen
1. ultrasone scalers (elektrisch)
= frequentie tussen 18 – 45 kHz + elektrische energie omgezet in mechanische
Manier waarop trillingen worden opgewekt
Magnetostrictieve effect Piezo-elektrische effect
Lamellen in handvat in trilling gebracht door Kristallen in handvat door wisselend elektrisch
wisselstroom → magnetisch veld veld trillen
= beweging tip ellips vorm = beweegt als beitel
2. sonische scalers (lucht)
= luchtdruk om mechanische trillingen op te wekken + frequentie 2 – 6 kHz
2. materialen preventieve zorg
2.1 vernissen en gelen
a. fluoride
= mineraal die tandbederf kan voorkomen. Impact op demineralisatie (vanaf PH 5.5) als remineralistie
→ Mondzorg gebruikt als zout NaF (natriumfluoride)
Resulteert in hydroxylfluorapatiet, mineraal beter bestand tegen zuurinwerking
→ hoge concentratie fluoride
→ afhankelijk patiënt 6 maandelijks aangebracht
→ vernissen voor zowel melk- als volwassengebit
→ blijven vrij lang gehecht aan tandoppervlak en scheiden fluoride af
→ verzegelen van dentine-tubuli (dentinekanaaltjes)
